Interpunkcja to zbiór znaków przestankowych i zasad używania ich w piśmie.

W języku polskim mamy 10 takich znaków.

Tak jak znaki drogowe regulują ruch i poprawne zachowania na jezdni, tak znaki interpunkcyjne (przestankowe) pomagają „poruszać się” po zdaniach. Ułatwiają ich zapisywanie i odczytywanie. Dzięki nim wiadomo, w którym miejscu wziąć oddech w czasie czytania, zmienić intonację lub zrobić dłuższą pauzę.

Rajd wśród znaków

Do czego służy średnik i po co używa się dwukropka, czyli jakie funkcje pełnią znaki przestankowe? Odpowiedz na pytania i przekonaj się, jak dobrze znasz interpunkcję.

Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4
Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6

Wybierz z poprzedniego ćwiczenia dwa powiedzenia i ułóż krótkie dialogi lub zdania, w których je zastosujesz. Możesz to zrobić tutaj lub w zeszycie.

Poetycki znak zapytania

Ćwiczenie 7
Ćwiczenie 8

Posłuchaj wiersza Jana Brzechwy pt. „Znaki przestankowe”. Zwróć uwagę na intonację i sposób interpretacji.

Jan Brzechwa

właściwie Jan Wiktor Lesman, jeden z najbardziej znanych polskich pisarzy tworzących dla dzieci, z zawodu prawnik. Wszyscy znają jego wiersze: „Kaczka Dziwaczka”, „Na straganie”, „Leń”, „Kwoka”, „Samochwała” i powieści: „Akademia Pana Kleksa”, „Podróże Pana Kleksa”, „Tryumf Pana Kleksa”. Na podstawie książek o przygodach Ambrożego Kleksa reżyser Krzysztof Gradowski nakręcił trzy filmy.

domena publiczna

Interpunkcja na wiele głosów

Ćwiczenie 9

Przeczytajcie z podziałem na role uzupełniony wiersz Jana Brzechwy. Zwróćcie szczególną uwagę na znaki przestankowe i rolę narratora. Bawcie się intonacją, odpowiednio modulując przy tym głosy.

Prowadziły raz rozmowę
Różne znaki przestankowe.
Rzekł dwukropek: „Mógłbym przysiąc,
Że tu jest dwukropków z tysiąc,
Bo beze mnie nie ma zdania…”
”A bez znaku zapytania?…”

„Też pomysły – rzekł cudzysłów. –
Śmiać się można z tych pomysłów,
Bo kto czytał różne wiersze,
Wie, że mam w nich miejsce pierwsze”.
”O, przepraszam – rzekł przecinek –
Mógłbym wziąć to za przycinek,
Bez przecinka nie ma zdania…”
”A bez znaku zapytania?…”

„Niezły komik, niezły zbytnik!” –
Zirytował się wykrzyknik. –
”Nie chcę chwalić się przed nikim,
Ale jestem wykrzyknikiem!”
Myślnik, leżąc, milczał smutnie,
A tu średnik wdał się w kłótnię:
”Jak ze wszystkich zdań wynika,
Nie ma wiersza bez średnika,
Bez średnika nie ma zdania…”
”A bez znaku zapytania?…”

Kropka, słysząc te hałasy,
Sprowadziła dwa nawiasy:
”Cni panowie, zacne panie,
Zamykamy całe zdanie!
Koniec! Kropka! Odpoczynek!”
”Znów przycinek!” –
Rzekł przecinek.

Ćwiczenie 10

Naucz się wiersza „Znaki przestankowe” na pamięć. To świetny trening dla twojego mózgu!