Wiesz już, jak bardzo na przestrzeni lat zmieniała się gospodarka Polski. Tych zmian szczególnie dużo było po roku 1989, od kiedy to przeszliśmy na gospodarkę wolnorynkową, działającą według zasad ekonomicznych. W twoim regionie zapewne również wiele się wydarzyło. Czy znasz wszystkie najważniejsze zmiany?

Nowoczesna zabudowa wskazuje na rozwój gospodarczy
Już wiesz
  • jaki jest podział administracyjny Polski;

  • jakie są główne cechy ludności Polski;

  • które czynniki zdecydowały o rozwoju rolnictwa w poszczególnych regionach kraju;

  • co się uprawia i chowa/hoduje w różnych regionach Polski;

  • gdzie i jakie gałęzie przemysłu rozwinęły się w Polsce;

  • jakie zmiany zachodzą w polskiej gospodarce od 1989 roku.

Nauczysz się
  • wyznaczać „swój” region gospodarczy;

  • opisywać strukturę zatrudnienia i poziom bezrobocia we własnym regionie;

  • charakteryzować rolnictwo własnego regionu;

  • oceniać poziom rozwoju przemysłu w regionie i wyjaśniać tego przyczyny;

  • opisywać zmiany w gospodarce własnego regionu po 1989 roku;

  • planować trasę wycieczki edukacyjnej mającej na celu dokładne poznanie ważniejszych przykładów działalności gospodarczej człowieka w regionie.

1. Jak wyznaczyć „mój” region gospodarczy?

Regiony gospodarcze rozwijały się na bazie regionów historycznych. Gospodarka to działalność ludzi, którzy zamieszkując określone obszary, zajmowali się podobnymi czynnościami i kształtowali w sobie podobne cechy – tworzyli jednorodną kulturę. Scharakteryzowanie własnego regionu gospodarczego powinno więc opierać się o historyczne tradycje danego obszaru. Zadanie to wydaje się dosyć proste, ponieważ granice większości województw mają związek z granicami regionów historycznych. Trzeba się tylko zastanowić, czy „moim” regionem gospodarczym jest obszar całego województwa czy jego część. Być może lepszym wyborem byłby powiat lub kilka powiatów – dotyczy to zwłaszcza województw o dużej powierzchni, np. mazowieckiego, wielkopolskiego. Swoje znaczenie ma też położenie miejscowości zamieszkania – jeśli na przykład leży ona w pobliżu granicy województwa, to można się zastanawiać, czy odległe obszary z drugiego końca województwa też są nam w jakikolwiek sposób bliskie.

Polecenie 1

Przeanalizuj powyższe mapy, w tym położenie na nich miejscowości, w której mieszkasz, i wybierz „swój” region gospodarczy.

2. Charakterystyka gospodarki „mojego” regionu

Gospodarce Polski poświęcone były lekcje od 3.1 do 3.11. Ale z gospodarką wiążą się też inne tematy, np. rozmieszczenie i struktura ludności, warunki klimatyczno‑glebowe (dla rolnictwa), występowanie bogactw mineralnych (dla przemysłu), położenie nad morzem (gospodarka morska). Pełna charakterystyka gospodarcza regionu musi uwzględniać te kwestie, a także wszystkie cechy typowe dla opisywanego obszaru.

Polecenie 2

Na stronach Głównego Urzędu Statystycznego (stat.gov.pl) odszukaj dane statystyczne dotyczące gospodarki twojego regionu i wpisz je do tabeli. W kolumnie obok wyjaśnij przyczyny odstępstw wartości dla regionu od średnich wartości dla Polski.
Uprawy, chów zwierząt, bogactwa naturalne i zakłady przemysłowe regionu opisz tylko słownie.

3. Wycieczka edukacyjna po regionie

Warto naocznie poznać działalność większych regionalnych obiektów gospodarczych, np. fabryk, elektrowni, kopalń lub innych zakładów przemysłowych, a także gospodarstw rolnych czy agroturystycznych, dużych hoteli, lotnisk, dworców kolejowych, centrów biznesowych lub handlowych. Niektóre firmy chętnie przyjmują zwiedzających, ponieważ jest to dla nich pewna forma reklamy. Goście mogą przyjrzeć się z bliska, jak działają duże (lub małe) przedsiębiorstwa i poznać podstawowe zasady produkcji lub usług, a przede wszystkim ekonomii.

Polecenie 3

Zaplanuj przebieg co najmniej jednej wycieczki mającej na celu poznanie obiektów ważnych dla gospodarki twojego regionu.

PLAN WYCIECZKI DO …………………………
DATA GODZINA MIEJSCE POZNANE OBIEKTY GOSPODARCZE
       
     
     

Podsumowanie

Odpowiedz na pytania i wykonaj polecenia:

  • W jakim regionie gospodarczym leży twoja miejscowość?

  • Scharakteryzuj strukturę zatrudnienia ludności regionu.

  • Wymień główne kierunki lokalnej produkcji rolnej.

  • Które bogactwa mineralne wydobywane są w twoim regionie?

  • Jakie gałęzie przemysłu rozwinęły się w regionie i dlaczego właśnie te?

  • Wymień główne ośrodki przemysłowe i usługowe twojego regionu, w tym węzły komunikacyjne i stolice administracyjne.

  • Wskaż przykłady wpływu gospodarki na środowisko naturalne regionu.

  • Opisz sytuację na lokalnym rynku pracy. Czy występuje duże bezrobocie? Czy są szanse na tworzenie nowych miejsc pracy? Czy w regionie funkcjonują Specjalne Strefy Ekonomiczne?

Praca domowa
Polecenie 4.1

Sporządź ilustrowany opis z wycieczki edukacyjnej po własnym regionie.

Zobacz także

i2N8kGWP80Moje miejsce zamieszkania i jego położenie na administracyjnej mapie Polski
iHpDjXpxgVSurowce mineralne Polski
ig0DrBcVI8Zróżnicowanie gleb i roślinności na obszarze Polski
itHf7xjC1CRozmieszczenie ludności Polski
iWj9C2E61NBiologiczna struktura ludności Polski
ivDw86Y346Struktura zatrudnienia i problem bezrobocia w Polsce
id9vC5qEWwZróżnicowanie poziomu urbanizacji w Polsce
i6DYPhSJXFLudność w moim regionie
i1dUASK5dLCzynniki rozwoju rolnictwa Polski
i72Rpr5V2PRozmieszczenie upraw na terenie Polski
ivUTYjxnsyHodowla zwierząt w Polsce
iZzE54HLg5Źródła energii w Polsce
izTrKxqBkBZmiany w przemyśle Polski
iXGRXSxwyENajlepiej rozwijające się gałęzie przemysłu w Polsce
i7n2QQvHhmRozwój usług w Polsce
isXiab0X4NRozwój transportu lądowego w Polsce
ieuAT9rdXNRozwój transportu wodnego i lotniczego w Polsce
iLsb51MRkJTurystyczne walory Polski
i4yL6sE2OXOchrona środowiska w Polsce
iS7jkMgAKPGeograficzne regiony Polski

Dowiedz się więcej

Regionalne serwisy internetowe

Zadania

Ćwiczenie 1