Impreza masowa jest organizowana przede wszystkim w celach rozrywkowych, niezależnie od tego, czy jest to koncert ulubionego zespołu, mecz miejscowej drużyny piłkarskiej, czy pokaz filmów w plenerze. Czasami jednak zdarza się, że coś zakłóci porządek – komuś trzeba zapewnić dodatkową ochronę, udzielić wsparcia medycznego czy zapanować nad emocjami uczestników. Kto wtedy dba o bezpieczeństwo uczestników i jakie spoczywają na nim obowiązki?

Już wiesz
  • jak ważne jest bezpieczeństwo;

  • jakie są źródła zagrożeń;

  • w jaki sposób radzić sobie w sytuacjach zagrożenia.

Nauczysz się
  • definiować imprezę masową;

  • wymieniać obowiązki organizatora imprezy masowej w zakresie zapewnienia jej bezpieczeństwa;

  • charakteryzować zagrożenia, jakie niosie za sobą organizacja niektórych imprez;

  • wyjaśniać zasady właściwego postępowania podczas imprez masowych.

1. Impreza masowa

Imprezami masowymiimprezy masowe artystyczno‑rozrywkowe oraz masowe imprezy sportowe, np. mecz piłki nożnej, w którym uczestniczy bardzo duża liczba osób.

Zgodnie z przepisami obowiązującego w Polsce prawa, do masowych nie zalicza się imprez organizowanych:

  • w teatrach, operach, operetkach, filharmoniach, kinach, muzeach, bibliotekach, domach kultury i galeriach sztuki lub w innych podobnych obiektach;

  • w szkołach i placówkach oświatowych przez zarządzających nimi;

  • w ramach współzawodnictwa sportowego dzieci i młodzieży;

  • dla sportowców niepełnosprawnych, o charakterze sportowym;

  • ogólnodostępnych i nieodpłatnych, sportu powszechnego o charakterze rekreacji ruchowej;

  • przez pracodawców dla ich pracowników, o charakterze zamkniętym.

2. Bezpieczeństwo imprezy masowej oraz obowiązki jej organizatora w tym zakresie

Podstawowym dokumentem określającym zasady organizowania i zabezpieczenia imprez masowych jest Ustawa z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych. W świetle tych przepisów bezpieczeństwo imprezy masowej, za które w miejscu i czasie trwania odpowiada jej organizator, oznacza przede wszystkim spełnienie przez organizatora wymogów dotyczących:

  • bezpieczeństwa osób uczestniczących w imprezie,

  • ochrony porządku publicznego,

  • zabezpieczenia pod względem medycznym,

  • odpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych wraz ze służącymi tym obiektom instalacjami i urządzeniami technicznymi, w szczególności przeciwpożarowymi i sanitarnymi.

Choć – jak już wspomniano – za zapewnienie bezpieczeństwa imprezy masowej odpowiada w głównej mierze jej organizator, obowiązki w tym zakresie mają również: wójt/burmistrz/prezydent miasta, wojewoda, policja, straż pożarna (wraz z innymi jednostkami ochrony przeciwpożarowej), służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo i porządek publiczny na obszarach kolejowych, służba zdrowia, oraz (w razie potrzeby) inne służby i organy.

Zorganizowanie imprezy masowej wymaga zezwolenia, które wydawane jest przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Wymaga ono również opinii Policji, Państwowej Straży Pożarnej czy też pogotowia ratunkowego, dotyczących m.in. niezbędnych środków potrzebnych do zabezpieczenia imprezy oraz stanu technicznego obiektu, w którym ma się odbywać impreza. Po uzyskaniu niezbędnego zezwolenia, jej organizator powinien zapewnić:

  • warunki zgodne z przepisami prawa budowlanego, przepisami sanitarnymi i dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej;

  • udział służb porządkowych, służb informacyjnych oraz kierującego tymi służbami kierownika do spraw bezpieczeństwa;

  • pomoc medyczną;

  • zaplecze higieniczno‑sanitarne;

  • wyznaczenie i oznakowanie dróg ewakuacyjnych oraz dróg umożliwiających dojazd pojazdom służb ratowniczych i policji;

  • warunki umożliwiające zorganizowanie łączności między służbami i innymi podmiotami uczestniczącymi w zabezpieczeniu imprezy;

  • sprzęt ratowniczy i gaśniczy oraz środki gaśnicze w ilości niezbędnej do odpowiedniego zabezpieczenia imprezy masowej;

  • wydzielone pomieszczenia dla służb kierujących zabezpieczeniem imprezy masowej.

3. Rodzaje zagrożeń podczas imprez masowych

Każda z imprez masowych, zarówno artystyczno‑rozrywkowa, jak i sportowa stanowi źródło wielu zagrożeń. Dotyczą one przede wszystkim jej uczestników, ale również osób i miejsc znajdujących się w pobliżu. Do zagrożeń tych można zaliczyć:

  • pożary spowodowane nieostrożnością uczestników,

  • różnego rodzaju awarie (np. zasilania elektrycznego lub maszyn i urządzeń),

  • katastrofy (np. zawalenie się sceny),

  • działalność przestępczą przeciwko mieniu uczestników imprezy (oszustwa, wyłudzenia i kradzieże),

  • napady i włamania,

  • wszelkiego rodzaju działania terrorystyczne (np. podłożenie ładunków wybuchowych),

  • wszelkie przejawy niebezpiecznego i agresywnego zachowania uczestników, w tym np.:

    • wskakiwanie na ogrodzenie,

    • niszczenie ogrodzenia,

    • wandalizm,

    • bójki,

    • rzucanie rac, kamieni i innych niebezpiecznych przedmiotów.

Z powyższego katalogu wynika, że najwięcej zagrożeń podczas imprezy masowej wynika z niewłaściwego zachowania niektórych jej uczestników. Wszystkie osoby znajdujące się na terenie imprezy powinny zachowywać się w sposób niezagrażający bezpieczeństwu innych uczestników, przestrzegać postanowień regulaminów obiektu i imprezy, przebywać tylko w miejscach przeznaczonych dla publiczności oraz stosować się do poleceń służb informacyjnychporządkowych. Aby przeciwdziałać niektórym zagrożeniom, uczestnikom imprezy masowej zabrania się wnoszenia i posiadania w trakcie trwania imprezy m.in.: broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów, materiałów wybuchowych, wyrobów pirotechnicznych, materiałów sprowadzających niebezpieczeństwo pożaru, napojów alkoholowych, środków odurzających lub substancji psychotropowych. Ponadto uczestnikom imprezy masowej nie wolno mieć przy sobie przedmiotów mogących stanowić zagrożenie życia, zdrowia albo bezpieczeństwa osób przebywających na terenie lub w obiekcie, gdzie odbywa się dana impreza.

Należy także pamiętać, że kto nie wykonuje polecenia porządkowego wydanego przez funkcjonariuszy odpowiednich służb w miejscu i czasie trwania imprezy masowej, podlega karze grzywny nie niższej niż 2 tysiące zł. Ustawa przewiduje także szereg innych kar, m.in. za:

  • posiadanie napojów alkoholowych – grzywna nie niższa niż 2 tysiące zł;

  • posiadanie broni, wyrobów pirotechnicznych, wybuchowych lub innych materiałów pożarowo niebezpiecznych – kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat;

  • wdarcie się na teren, na którym rozgrywane są zawody sportowe – grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do 3 lat;

  • rzucenie przedmiotu mogącego stanowić zagrożenie życia, zdrowia lub bezpieczeństwa osób przebywających na terenie imprezy masowej (a także za inne niebezpieczne sposoby jej zakłócania) – kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 2 lat;

  • używanie elementu odzieży lub przedmiotu do zakrycia twarzy celem uniemożliwienia lub utrudnienia rozpoznania jego osoby – grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Ponadto warto zaznaczyć, że wobec sprawców przestępstw wymienionych powyżej, sąd orzeka zakaz wstępu na imprezę masową.

Poniżej znajduje się film przedstawiający ujęcia z zamieszek podczas imprez masowych. Jakie przejawy niebezpiecznego zachowania można tu zauważyć?

Podsumowanie

  • Imprezami masowymi są imprezy artystyczno‑rozrywkowe oraz sportowe (np. mecz piłki nożnej), w których uczestniczy bardzo duża liczba osób.

  • Zgodnie z przepisami obowiązującego w Polsce prawa, masowymi nie są imprezy organizowane m.in.: w teatrach, operach, filharmoniach, kinach, muzeach, szkołach lub też w ramach współzawodnictwa sportowego dzieci i młodzieży. Warto pamiętać, że nie są nimi również imprezy o charakterze zamkniętym.

  • Podstawowym dokumentem określającym zasady organizowania i zabezpieczenia imprez masowych jest Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych.

  • W świetle jej przepisów, za bezpieczeństwo imprezy masowej w miejscu i czasie jej trwania odpowiada przede wszystkim jej organizator, choć pewne obowiązki w tym zakresie mają również wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wojewoda, Policja, Państwowa Straż Pożarna (wraz z innymi jednostkami ochrony przeciwpożarowej), służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo i porządek publiczny na obszarach kolejowych, służba zdrowia oraz w razie potrzeby, inne służby i organy.

  • Każda z imprez masowych, zarówno artystyczno‑rozrywkowa, jak i sportowa stanowi źródło wielu zagrożeń nie tylko dla jej uczestników, ale również osób i miejsc znajdujących się w pobliżu miejsca organizacji.

  • Do niebezpieczeństw tych zaliczyć można m.in.: pożary, awarie, katastrofy oraz inne niebezpieczeństwa spowodowane niewłaściwym zachowaniem uczestników imprezy.

Praca domowa
Polecenie 1.1

Opisz zasady właściwego zachowania w przypadku uczestnictwa w imprezie masowej.

Polecenie 1.2

Wypisz (inne niż podane na lekcji) zagrożenia związane z udziałem w imprezie masowej.

Słowniczek

Definicja: impreza masowa artystyczno‑rozrywkowa

impreza o charakterze artystycznym, rozrywkowym lub zorganizowane publiczne oglądanie przekazu telewizyjnego (na ekranie pozwalającym uzyskanie obrazu o przekątnej przekraczającej 3 m), która odbywa się m.in. na stadionie mieszczącym nie mniej niż 1000 osób, w hali sportowej albo w innym budynku mogących pomieścić nie mniej niż 500 osób

Definicja: impreza masowa

impreza artystyczno‑rozrywkowa lub sportowa (np. mecz piłki nożnej) mająca charakter masowy; w której uczestniczy bardzo duża liczba osób

Definicja: kierownik do spraw bezpieczeństwa

osoba wyznaczona przez organizatora, reprezentująca go w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczestnikom imprezy masowej

Definicja: masowa impreza sportowa

impreza mająca na celu współzawodnictwo sportowe lub popularyzowanie kultury fizycznej, która obywa się m.in.: na stadionie mieszczącym nie mniej niż 1000 osób, hali sportowej mogącej pomieścić nie mniej niż 300 osób lub innym terenie (umożliwiającym przeprowadzenie imprezy masowej), na którym organizator udostępnia nie mniej miejsc niż dla 1000 osób

Definicja: służba informacyjna

osoby podlegające kierownikowi do spraw bezpieczeństwa, wyznaczone przez organizatora (w tym spiker zawodów sportowych)

Definicja: służba porządkowa

osoby podlegające kierownikowi do spraw bezpieczeństwa, wyznaczone przez organizatora, wpisane na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej prowadzoną przez Komendanta Głównego Policji

Zadania

Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2