nos Źródło: licencja: CC 0.
licencja: CC 0

Kiedy przy wymawianiu głoski powietrze z płuc wydostaje się tylko przez jamę ustną, powstają głoski ustne. Kiedy powietrze przepływa przez jamę ustną i nosową, powstają głoski nosowe.

W języku polskim jest sześć głosek nosowych: ą, ę, m, m’, n, ń.

Ćwiczenie 1

Zatkaj nos i spróbuj wymówić podane głoski: m, b, s, n, k, ń. Które głoski trudniej było wymówić?

Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3

Podzielcie się na grupy i zagrajcie w kilkuosobowych zespołach w „państwa, miasta”.
Zasady gry:
W grze biorą udział trzy, cztery osoby. Potrzebne będą: kartka, coś do pisania, ewentualnie atlas przyrodniczy lub encyklopedia. Gra się tak: każdy uczestnik ma za zadanie wyszukać słowa z różnych dziedzin, rozpoczynające się na zadaną literę. Należy przerysować podaną tabelkę do zeszytu i na znak dany przez szefa grupy wypełnić ją poprawnie, zapisując wyrazy wielką literą.

Wpisywanie słów kończy się, gdy ktoś wpisze odpowiednie wyrazy do wszystkich kolumn tabelki i głośno to oznajmi lub gdy wszyscy gracze ustalą, że już nic więcej nie mogą wymyślić.

Punkty otrzymuje się za każdą właściwą i poprawnie zapisaną odpowiedź. Wątpliwości rozstrzyga się na podstawie atlasu lub encyklopedii.

  • 10 pkt – jeśli nikt nie udzielił takiej samej odpowiedzi,

  • 5 pkt – jeśli ktoś inny odpowiedział tak samo,

  • 0 pkt – brak odpowiedzi lub odpowiedź z błędem w zapisie.

Zwycięża ten, kto zbierze najwięcej punktów.

Zaczynamy! Przypomnijcie sobie lub znajdźcie w encyklopedii nazwy własne zaczynające się na: m, n i zanotujcie je w przerysowanej do zeszytu tabeli.

  Imię Nazwisko Państwo Miasto Rzeka Planeta
M            
N            

Podliczcie punkty. Porównajcie wyniki w grupach.
Kto zdobył najwięcej punktów w zespole? Kto w klasie? Gratulacje dla zwycięzcy!
A teraz druga runda.

Ćwiczenie 4

Wymyślcie i zanotujcie nazwy pospolite zawierające litery: ą, ę.

  Zwierzę Roślina Przedmiot Część ciała Kolor Pojazd
ą            
ę            

Podliczcie punkty. Porównajcie wyniki w grupach.
Kto zdobył najwięcej punktów w zespole? Kto w klasie? Gratulacje dla zwycięzcy!

Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6
Ćwiczenie 7
Ćwiczenie 8
Ćwiczenie 9

Wypisz z poniższych ciągów wyrazowych słowa obcego pochodzenia z -om-, -on-, -em-, -en-.

  1. temperówkakomputercentymetrkomplementlontklombsenskoncert

  2. patentplombarentasondalegendaprezentelementkontopontonfundament

  3. centralakonferencjacementdentystapensjalamentstempelstonkaatrament

Ćwiczenie 10