Autoportret z fajką
Vincent van Gogh, Autoportret z fajką, 1886, olej na płótnie, domena publiczna

Vincent van Gogh

Malarz holenderski. Jego charakterystyczna, pełna nasyconych barw twórczość wywarła silny wpływ na malarstwo XX wieku. Możliwe, że znacie jego „Słoneczniki” lub „Taras kawiarni w nocy”. Stworzył także wiele autoportretów – ten obok to „Autoportret z fajką” z 1886 roku.

Ćwiczenie 1

Przyjrzyj się obrazom dziewiętnastowiecznego malarza holenderskiego Vincenta van Gogha. Zastanów się i odpowiedz na pytania:

  • Jakie emocje i uczucia wywołują w tobie te obrazy?

  • Co powoduje, że tak je odbierasz?

  • Co charakteryzuje te dzieła?

  • Jaka kolorystyka w nich dominuje?

  • Który obraz podoba ci się najbardziej? Dlaczego?

Ćwiczenie 2

Przyjrzyjcie się obrazowi Vincenta van Gogha pt. „Gwiaździsta noc”. Opowiedzcie, co na nim widzicie, odpowiadając na pytania:

  • Czy coś was zachwyca na tym obrazie? Dlaczego?

  • Który element obrazu podoba się wam najbardziej? Dlaczego?

  • Jakie kolory dominują na tym obrazie?

  • Jakie odczucia wywołują dominujące barwy?

  • Jakie kreski przeważają na tym obrazie?

  • Jakie wrażenie wywołują kreski położone w ten sposób na płótnie?

  • Jakie barwy związane z nocą widzicie na obrazie?

  • Jak sądzicie, dlaczego drugi tytuł obrazu to „Cyprysy i wieś”?

Gwiaździsta noc (Cyprysy i wieś)
Vincent van Gogh, Gwiaździsta noc (Cyprysy i wieś), 1889, olej na płótnie, domena publiczna
Ćwiczenie 3

Przeczytaj opis obrazu pt. „Gwiaździsta noc”. Czy twoje wrażenia z pierwszego kontaktu z obrazem uległy zmianie pod wpływem lektury opisu? Co się zmieniło? Dlaczego? Zapisz odpowiedź tutaj lub w zeszycie.

Opis obrazu „Gwiaździsta noc”

Nad cichym uśpionym miastem kłębią się przedziwne fale; wzgórza, pagórki także zdają się płynąć, tylko domy stoją spokojnie, zamknięte prostymi, krótkimi kreskami. Nawet świecące okna mają kształt regularnych form geometrycznych: prostokątów, kwadratów. Pionowo w niebo strzela wieża kościółka.

Na pierwszym planie z lewej strony groźnie porusza się tajemniczy, przypominający kształtem ogień, cyprys. On także uczestniczy w wirze dziwnych, nadprzyrodzonych zdarzeń. W prawym górnym rogu świeci zagadkowy księżyc (słońce?). Nadnaturalnej wielkości, olśniewające gwiazdy malowane spiralnie zdają się kręcić, wirować, drgać. Pomiędzy nimi przelatują niepokojące, tajemnicze pasma fal, rozświetlonych żółcią, pomarańczem. Może malarz odkrywa nocne sny, tęsknoty, pragnienia unoszące się nad miastem?

Obraz skomponowano na zasadzie kontrastu. W dole – spokojne miasto, w górze – rozedrgane niebo, pokaz fantastycznej wyobraźni.

Ćwiczenie 4

Zaznacz określenia, które twoim zdaniem oddają nastrój panujący na obrazie. Uzasadnij swój wybór pisemnie, tutaj lub w zeszycie.

ponurość, błogość, niepokój, bezpieczeństwo, wesołość, spokój, harmonia, niepewność, napięcie, beztroska

Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6
Ćwiczenie 7

Odpowiedz na pytania:

  • Jak sądzisz, do jakiego świata pasują przymiotniki z tekstu opisującego „Gwiaździstą noc”? Dlaczego tak uważasz?

  • Jak rozumiesz słowa „pokaz fantastycznej wyobraźni”, kończące opis obrazu? Uzasadnij wypowiedzi i zapisz je tutaj lub w zeszycie.

Ćwiczenie 8
Ćwiczenie 9
  • Naśladując styl Vincenta van Gogha, namalujcie obrazy pt. „Słoneczny dzień”. Przygotujcie galerię swoich dzieł i porozmawiajcie na temat ich siły wyrazu, użytych barw, rodzaju kreski, kształtów, ruchu.

  • Wymieńcie się obrazami. Spróbujcie opisać obrazy kolegów i koleżanek na wzór opisu obrazu „Gwiaździsta noc”.