Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku
morze Źródło: licencja: CC 0.
licencja: CC 0
Ćwiczenie 1

Czy wysyłaliście kiedyś list w butelce? Wymyślcie, co można by przekazać w ten sposób Nieznajomemu po drugiej stronie morza lub oceanu. W jakim języku napisalibyście ten list? Uzasadnijcie swój wybór i opowiedźcie o tym całej klasie.

Bolesław Leśmian
fotografia archiwalna, domena publiczna

Bolesław Leśmian

Pisarz polski, który potrafił w niezwykły sposób bawić się słowem. Wykorzystując motywy arabskich baśni z „Księgi tysiąca i jednej nocy”, napisał „Przygody Sindbada Żeglarza”, a także „Klechdy sezamowe”.

Ćwiczenie 2

Przeczytaj fragment „Przygód Sindbada Żeglarza”. Zastanów się, kto jest narratorem. Swoje zdanie poprzyj odpowiednimi cytatami.

Bolesław Leśmian List Diabła Morskiego

Siedziałem w oknie otwartym i patrzyłem przez okno w niebiosy, na których płonęła pełnia księżycowa. Nagle usłyszałem w powietrzu dziwny, suchy, ostry szum skrzydeł. Był to szum osobliwy, do żadnych szumów niepodobny. Żaden ptak nie szumi tak skrzydłami.

Wysunąłem głowę przez okno i zacząłem uważnie wpatrywać się w księżycową jasność pogodnej nocy. Po chwili ujrzałem w powietrzu Rybę Latającą.

Jej skrzydła, podobne do ogromnych płetw, srebrzyły się w księżycu. Poruszała nimi powoli i z trudem. Nie była snadź przyzwyczajona do lotu nad ziemią i raził ją zapewne brak wody morskiej w powietrzu. Leciała jednak wytrwale, mieniąc się w świetle księżyca łuską tęczową. Widziałem, jak szybko porusza zmęczonym pyskiem, chwytając skrzelami dech, utrudniony brakiem wody. W pysku trzymała kawał różowego papieru. Leciała wprost ku mnie.

Zbliżywszy się do okna, podała mi papier różowy. Zaledwo ten papier wyjąłem jej z pyska, ryba natychmiast umknęła z powrotem i wkrótce znikła mi z oczu.

Spojrzałem na papier. Na jednej jego stronie świetniał kaligraficznie i starannie, lecz z okropnymi błędami napisany wiersz wuja Tarabuka. Poznałem od razu charakter jego pisma i nie chcąc odczytywać nudnego i głupiego wiersza, odwróciłem arkusz papieru i spojrzałem na drugą jego stronę.

Na drugiej stronie u góry olbrzymimi literami czernił się napis:

Niżej pod tym napisem znajdował się list treści następującej:

Bolesław Leśmian, List Diabła Morskiego, [w:] tegoż, Przygody Sindbada Żeglarza, Sandomierz 2009.
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4

Wypisz z listu – tutaj lub w zeszycie – zwroty do adresata rozpoczynające się wielką literą.

Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6
Sindbad Żeglarz
Rene Bull, domena publiczna
Ćwiczenie 7

Przyjrzyj się ilustracji przedstawiającej jedną z przygód Sindbada. Czego może dotyczyć ta przygoda? Opowiedz o niej innym.

Ćwiczenie 8

Znajdź w liście Diabła Morskiego wyrazy z podaną trudnością ortograficzną i zapisz je tutaj lub w zeszycie:

  • wyjątek od zasady, wedle której ch piszemy zawsze na końcu wyrazu;

  • dwa wyrazy, w których zachodzi wymiana rz na r;

  • wyraz, w którym zachodzi wymiana ó na e;

  • dwa wyrazy, w których zachodzi wymiana ż na g;

  • trzy przykłady pisowni nie z czasownikiem.

Ćwiczenie 9

Czy pamiętasz, jak prawidłowo zaadresować kopertę? Narysuj w zeszycie prostokąt, a następnie wpisz w odpowiednie miejsca adresy nadawcy i odbiorcy. Swoją kopertę zaadresuj dla Sindbada Żeglarza, zamieszkałego przy ulicy Podróżniczej 53, kod pocztowy: 90751, Bagdad, Irak. Nadawcą listu będzie Diabeł Morski, zamieszkały przy ulicy Oceanicznej 114, kod pocztowy: 64‑531, Morskie Oko, Polska.

Ćwiczenie 10

Napisz w imieniu Sindbada Żeglarza list, w którym odpowiesz na kuszącą propozycję Diabła Morskiego. Pamiętaj, aby w twoim liście nie zabrakło:

  • informacji o dacie i miejscu pisania listu,

  • grzecznościowego zwrotu do adresata w nagłówku,

  • podpisu.

Zastosuj pisownię wielką literą w bezpośrednich zwrotach do adresata. Spróbuj nawiązać do wszystkich punktów listu Diabła Morskiego.