Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku
Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Ćwiczenie 1

Najpierw imię czy nazwisko? Znacie odpowiedź na to pytanie? Przyjrzyjcie się obrazkom i opowiedzcie:

  • Co było pierwsze: imię czy nazwisko?

  • Skąd się wzięły nazwiska?

Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3

Jak myślisz, jak powstało twoje nazwisko? Od jakiego słowa może pochodzić? Przedstaw jego historię.

Ćwiczenie 4

Jan czy Jasiulek?

Ćwiczenie 5

Porozmawiajcie o tym, jak zwracają się do was rodzice, koleżanki i koledzy. Czy zawsze tak samo? Czy lubicie zdrobnienia? A może podobają się wam inne imiona niż wasze?

Ćwiczenie 6

Zapisz swoje wnioski – tutaj lub w zeszycie – z dyskusji o imionach. Możesz wykorzystać następujące zdania:

  • Mam na imię...

  • Nie lubię, gdy ktoś zwraca się do mnie…

  • Wolę zdrobnienie…

  • Imię, które najbardziej mi się podoba, to…

Ćwiczenie 7
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Ćwiczenie 8
  • Ile osób w klasie ma tak samo na imię?

  • Czy w twojej rodzinie imiona też się powtarzają? Jeśli tak, powiedz, kto je nosi.

  • Poszukaj informacji o znanych osobach lub postaciach literackich, które mają tak samo na imię jak ty.

Napisz o tym tutaj lub w zeszycie.

Ćwiczenie 9

Czy wiesz, jak prawidłowo się przedstawiać? Należy podać najpierw imię czy nazwisko? Posłuchaj profesora Jana Miodka, językoznawcy z Uniwersytetu Wrocławskiego. Profesor w swoich książkach i programach telewizyjnych uczy, jak poprawnie używać języka polskiego.

Ćwiczenie 10

Przygotujcie scenki dotyczące przedstawiania się w różnych sytuacjach i różnym osobom, np. nowemu koledze lub komuś dorosłemu. Zaprezentujcie je pozostałym grupom i porozmawiajcie o tym, czy wszyscy aktorzy odpowiednio się przedstawili.

Ćwiczenie 11

Czy kiedy poznajesz nowe osoby, zastanawiasz się, jakie są? One też chcą cię bliżej poznać. Zapisz swoje imię pionowo (litera pod literą). Możesz to zrobić tutaj lub w zeszycie. Spróbuj opisać siebie za pomocą słów, które rozpoczynają się od litery w każdej linijce, np.:

Ambitna

Niecierpliwa

Nowoczesna

Aktywna

Ćwiczenie 12

Opowiedzcie o sobie: co lubicie robić, jakie są wasze największe marzenia, czym się interesujecie.

Ćwiczenie 13
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Ćwiczenie 14
Ćwiczenie 15
Ćwiczenie 16

Wymień inne postaci, które mają charakterystyczne imiona, nazwiska, przydomki lub przezwiska, np. Świniopas, Gęsiareczka, Pan Maluśkiewicz, smerf Ciamajda. Co można o nich powiedzieć na podstawie tych określeń?

Ćwiczenie 17

Przezwiska nie zawsze są miłe, ale jeśli nikogo nie obrażają, mogą być zabawne. Czy znacie takie? Porozmawiajcie o tym i zapiszcie tutaj lub w zeszycie przykłady przyjacielskich przezwisk, jakich używacie między sobą w klasie, na podwórku albo w domu.

Ćwiczenie 18

Jakie będzie twoje internetowe przezwisko? Wymyśl je i zapisz tutaj lub w zeszycie. Nie używaj swojego imienia ani nazwiska.

Dane kontaktowe

Przypomnij sobie, jak wyglądała wizytówka Epitetu. Co było na niej napisane?

Ćwiczenie 19

Czy wiecie, co to są dane kontaktowe? Porozmawiajcie o tym, jakie informacje mogą zawierać. Czy mogą się znaleźć na wizytówce?

Ćwiczenie 20
Ćwiczenie 21
Ćwiczenie 22

Przypomnij sobie:

  • co powinno się znaleźć na wizytówce,

  • w jakiej kolejności,

  • jaką pisownię zastosować.

Ćwiczenie 23
Ciekawostka

Dawno temu prawdziwe imię dostawało się dopiero przy postrzyżynach. Wtedy siedmioletnim chłopcom obcinano włosy i przechodzili oni pod opiekę ojca. W późniejszych czasach imię nadawano na chrzcie, a współcześnie otrzymuje się je po urodzeniu.

A skąd się wzięły nazwiska? Kogoś zaczęto nazywać Gdańskim, bo pochodził spod Gdańska. Ktoś inny otrzymał nazwisko Pawlak, bo jego ojciec miał na imię Paweł. Ktoś inny został Piekarzem. Pewnie się domyślasz dlaczego?

Nazwisko dziedziczone z ojca na dzieci i oznaczające przynależność do rodziny rozpowszechniło się na początku XIX wieku.

Odkąd pojawiły się w Polsce nazwiska, zawsze pisano je po imieniu. Obecnie pisanie nazwiska przed imieniem jest czymś sztucznym. Oczywiście, w spisach alfabetycznych, na przykład w dzienniku lub bibliotecznym katalogu, jest to konieczne – ale w pozostałych przypadkach jest po prostu błędne.

Na podstawie książki Witolda Pawła Cienkowskiego pt. „Z tajemnic języka”, Warszawa 1963.