Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Władza i władcy we wcześniejszym średniowieczu

Cesarz Otton III przyjmuje dary od podległych mu prowincji
Bawarska Biblioteka Państwowa, domena publiczna

W minionym stuleciu i współcześnie władza w państwie jest w rękach ludzi zajmujących urzędy w skomplikowanej organizacji administracji państwowej. Urzędnicy państwowi, opłacani z naszych podatków, kontrolują przestrzeganie prawa, które jest tworzone przez ludzi wybranych do tego celu przez wszystkich obywateli. Ich decyzje dotyczą niemal każdego elementu naszego życia. Ale są ograniczone przez granice państwa. Podejmowane są jednak nieliczne próby stworzenia ponadpaństwowych praw, a ich wprowadzenie jest kontrolowane przez obywateli poszczególnych państw. Bo za źródło władzy uważana jest wspólnota narodowa. O jej dobro mają troszczyć się wszyscy urzędnicy. Czy na początku średniowiecza rozumiano cele sprawowania władzy? Sprawdźmy!

Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0

Dla zainteresowanych

U źródeł władzy królewskiej
Koronacja królewska Ottona I w 936 roku. Saski kronikarz Widukind, opisując koronację Ottona I, przekazał nam sposób, w jaki w X wieku widziano źródła władzy królewskiej i zadania stojące przed monarchą.

Polecenie 1

Przypomnij sobie, jakie decyzje polityczne doprowadziły do budowy Cesarstwa Ottońskiego.

Następnie na podstawie tekstu kroniki Widukinda, opisującego królewską koronację Ottona I w 936 roku, wymień źródła władzy królewskiej i zadania stojące przed królem, wskazane przez kronikarza. Czy realna działalność polityczna Ottona była zgodna z ideałem uwiecznionym w opisie Widukinda? Jeśli nie, to w jakim zakresie różniła się od niego?

Ćwiczenie 1

Prawie tacy sami... Ale prawie czyni różnicę

Ilustracje zawierają reprodukcje dwóch miniatur z przedstawieniami cesarzy Zachodu i Wschodu. Starsza, powstała około 1000 roku, prezentuje wyobrażenie koronacji Ottona III na cesarza, a młodsza, z XI wieku – ceremonialne przedstawienie cesarza bizantyjskiego Bazylego II Bułgarobójcy. W obu przypadkach autorzy miniatur starali się zdefiniować i opisać charakter władzy cesarzy z pomocą wyobrażeń plastycznych.

Polecenie 2

Przypomnij sobie dzieje cesarstwa Ottonów i Cesarstwa Bizantyjskiego w X‑XI wieku. Dlaczego obok jednego z cesarzy stoją dwaj książęta–królowie, poniżej nich rycerze i biskupi, podczas gdy drugi góruje jednakowo nad wszystkimi dworzanami?

Polecenie 3

Patrząc na obie miniatury, spróbuj powiedzieć czym była władza uniwersalna cesarzy?

Czy władza się zmienia?

Polecenie 4

Koronacja króla w szkole
Wspólnie z klasą przeprowadź obrzęd koronacji króla w szkole. Waszym zadaniem jest odtworzyć kolejność obrzędów, jakie odbyły się w Akwizgranie w 936 roku. Jednak poszczególne etapy tego wydarzenia powinny zawierać odniesienia do współczesnych, ważnych dla Ciebie i Twoich przyjaciół, wartości i celów. Spróbujcie odpowiedzieć na pytania:

  1. Co jest dla Was źródłem władzy?

  2. Jakie zadania powinny stać przed koronowanym władcą?

  3. Kto powinien go wybrać, a kto koronować?

Podzielcie się na 3‑5 zespołów, z których każdy opracuje swoje odpowiedzi. Porównajcie je, a następnie w wyniku negocjacji sformułujcie jedną, wspólną odpowiedź. Nie musi być to jedna z zaproponowanych odpowiedzi. Łączenie odpowiedzi cząstkowych, o ile jest logicznie uzasadnione, jest jak najbardziej dopuszczalne. Porównaj Wasze opinie z wizją władzy, jaką zaprezentował kronikarz Widukind. W czym się różnicie? Czy są to różnice głębokie, zasadnicze? Czy dotyczą tylko innych sposobów przedstawiania tych samych wartości? Na podstawie Waszych refleksji przygotujcie gazetkę klasową z wizją władzy, jaką powinien mieć król w Waszej szkole.

Dzięki temu spotkaniu z historią uzyskałem lub rozwinąłem:

  • umiejętność:

  • wiedzę:

  • zrozumienie: