Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Z liczbami zapisanymi w postaci dziesiętnej spotykamy się bardzo często. Umiemy przeczytać cenę, masę i pojemność kupowanych towarów, potrafimy odczytywać rekordy sportowe i odległości na drogowskazach.

Ale czy rozumiemy, co oznaczają odczytywane przez nas wielkości?

Ważne!
  • Liczby dziesiętne, podobnie jak liczby naturalne, zapisujemy w dziesiątkowym systemie pozycyjnym. Każda pozycja cyfr ma swoją nazwę.

  • W zapisie liczby dziesiętnej znajduje się przecinek, który oddziela całości od części ułamkowej.

  • W zapisie liczby dziesiętnej kolejne cyfry występujące po przecinku oznaczają, z ilu części dziesiątych, z ilu części setnych, z ilu tysięcznych, dziesięciotysięcznych itd., składa się część ułamkowa.

    Zwróć uwagę, że gdy w ułamku dziesiętnym, przed przecinkiem znajduje się zero, to czytamy tylko części dziesiętne.

Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2

Odczytywanie liczb

Ćwiczenie 3

Zapisywanie liczb

Ćwiczenie 4

Zapisz liczbę w postaci ułamka zwykłego, a następnie w postaci dziesiętnej. Skorzystaj ze wzoru:
Wzór: pięć i czternaście tysięcznych: 5141000=5,014
Zwróć uwagę, że liczba zer w mianowniku ułamka jest równa liczbie cyfr po przecinku w postaci dziesiętnej.

  1. dwie dziesiąte

  2. sześć i trzynaście setnych

  3. dziewięć i sześćdziesiąt trzy tysięczne

  4. jeden i pięć dziesiątych

  5. sto sześć tysięcznych

  6. siedem i cztery setne

  7. osiem i osiem tysięcznych

  8. dwa i dwieście dziewięć dziesięciotysięcznych

Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6

Uzupełnij tabelę.

TABELA

Opis słowny liczby

Całości liczby

 

Części dziesiętne liczby

setki

dziesiątki

jedności

,

części dziesiąte

częścisetne

części tysięczne

siedemdziesiąt dwa i osiemset trzydzieści jeden tysięcznych

 
7
2
,
8
3
1

pięć i dwie setne

     
,
     

cztery dziesiąte

     
,
     

sześćset dziewięć i piętnaście tysięcznych

     
,
     

dwanaście setnych

     
,
     

osiemdziesiąt dziewięć tysięcznych

     
,
     
 
3
0
7
,
2
   
     
0
,
0
5
6
   
9
0
,
4
0
3
     
0
,
0
0
8
Ćwiczenie 7

Zapisz w postaci liczb mieszanych lub ułamków zwykłych. Tam, gdzie to możliwe, skróć ułamki.
Przykład 1,4=1 410=1 25

  1. 0,8

  2. 2,16

  3. 0,5

  4. 8,04

  5. 0,25

  6. 0,75

  7. 13,005

Ważne!

Ułamki, które warto zapamiętać.

  • połowa to 0,5=12

  • ćwierć to 0,25=14

  • trzy ćwierci to 0,75=34

Ćwiczenie 8

Zapisz liczbę dziesiętną spełniającą następujące warunki.

  1. Liczba, w której cyfrą jedności jest 7, cyfrą części dziesiątych jest 5, cyfrą części tysięcznych jest 6, a cyfrą części setnych jest 4.

  2. Liczba nie ma całości, ma dwie cyfry po przecinku, cyfra części dziesiątych jest 3 razy większa od cyfry części setnych.

  3. Liczba jest zapisana za pomocą trzech różnych cyfr, w tym dwóch po przecinku. Cyfrą jedności jest 9, cyfra części setnych jest dwa razy większa od 4, czyli cyfry części dziesiątych.

  4. Liczba jest mniejsza od 2, ale większa od 0, ma dwie cyfry po przecinku, a do zapisu liczby użyto tych samych cyfr.

Ćwiczenie 9