Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Sejm bez tajemnic

Budynek parlamentu
Piotr VaGla Waglowski, domena publiczna

Wirtualny spacer po Sejmie

Warto wiedzieć

Zgodnie z zapisami Konstytucji RP to naród sprawuje najwyższą władzę w państwie przez swoich przedstawicieli wybieranych do Sejmu i Senatu. Te dwie instytucje są władzą ustawodawczą w naszym kraju.
W Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej zasiada 460 posłów. Wszyscy obywatele posiadający prawa wyborcze mogą głosować w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i proporcjonalnych, w głosowaniu tajnym. Do wzięcia udziału w wyborach uprawniony jest obywatel Polski po ukończeniu 18 roku życia – jest to czynne prawo wyborcze. O mandat poselski mogą ubiegać się osoby po ukończeniu 21 lat, nazywamy to biernym prawem wyborczym. Kadencja Sejmu trwa cztery lata.
Polska podzielona jest na 41okręgów wyborczych, z każdego zostaje wybranych od 7 do 21 posłów, w zależności od liczby mieszkańców. Uczestnictwo w wyborach nie jest obowiązkowe.

Poznaj swojego posła

Zadanie: Rozmowa z posłem

Jakość naszego życia w dużej mierze zależy od jakości pracy parlamentu. Spójne, jednoznaczne przepisy, bez luk, bez możliwości rozmaitej interpretacji ułatwiają życie. Skomplikowane, zawiłe prawo stwarza możliwości do nadużyć i korupcji.
Dlatego należy bacznie przyglądać się pracy parlamentarzystów. To nasi reprezentanci!

  1. Sprawdźcie, jak nazywa się poseł RP obecnej kadencji, który został wybrany w waszym okręgu wyborczym? Ile ma lat, kim jest z zawodu, jakie zdobył wykształcenie? Warto zapoznać się z dorobkiem zawodowym, społeczym i politycznym posła, a nawet dowiedzieć się, jakim majątkiem dysponuje. Informacje na ten temat zamieszczono na stronach Sejmu.

  2. Znajdźcie na stronie internetowej Sejmu interesujące projekty ustaw, które ostatnio zainicjowano. Wyszukajcie wśród nich projekt, który was najbardziej interesuje. Przedstawcie krótko, czego dotyczy, kto jest jego autorem, jak wygląda droga legislacyjna projektu tej ustawy?

  3. Na stronie www.sejm.pl znajdźcie adres i telefon biura poselskiego w waszym okręgu wyborczym. Zadzwońcie lub napiszcie e‑maila do biura swojego posła i dowiedźcie się, jakie są możliwości zorganizowania spotkania.

  4. Zaproście posła na lekcję wiedzy o społeczeństwie. Zapewne w tym spotkaniu zechcą wziąć udział władze szkoły, przedstawiciele lokalnego samorządu i rodzice. Będzie to ważna lekcja demokracji w waszej szkole.

Fotel marszałka Sejmu. Do kompetencji marszałka należy m.in. przewodniczenie obradom Sejmu, czuwanie nad terminowością jego prac. W wyjątkowych sytuacjach marszałek Sejmu może tymczasowo zastępować Prezydenta RP.
Adrian Grycuk, licencja: CC BY-SA 3.0

Jak piekarz z Legnicy zmienił prawo

Piekarz przy pracy
pixabay, licencja: CC 0
Ciekawostka

Piekarz w Legnicy przez szesnaście lat wypiekał chleb, a bochenki, których nie udało mu się sprzedać, oddawał bezpłatnie ubogim i bezrobotnym. Okazało się jednak, że jest to niezgodne z prawem, które nakazywało producentom oddającym żywność płacić podatek dochodowy i VAT w takiej samej wysokości, jak od sprzedanego towaru. Urząd skarbowy naliczył gigantyczną karę wynoszącą ponad 200 tysięcy złotych.

Piekarnia splajtowała, dziesięć osób straciło pracę, a jej właściciel znalazł się w poważnych tarapatach. Nie był w stanie zapłacić kary, więc odwołał się do sądu. Proces trwał ponad sześć lat, najpierw przed Sądem Okręgowym w Legnicy, potem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Piekarz przegrał sprawę, bo według sądu pod pretekstem rozdawania pieczywa zaniżał przed fiskusem liczbę sprzedanego pieczywa.

Jednak sprawa ta miała też pozytywny wymiar. Dyskusja, która rozgorzała wokół sprawy, skłoniła parlamentarzystów do zmiany prawa. Od kilku lat żywność przekazywana organizacjom pożytku publicznego jest zwolniona z opodatkowania VAT i podatku dochodowego.

Jaka będzie Polska – zależy też od Ciebie!

Dyskusja

W Polsce frekwencja wyborcza jest bardzo niska. W wyborach parlamentarnych w 2015 roku wyniosła 50,92 proc., a rok wcześniej do Parlamentu Europejskiego – zaledwie 24 proc. A przecież wybierając swoich przedstawicieli do władzy ustawodawczej, mamy wpływ na stan państwa. To parlamentarzyści decydują o wydawaniu publicznych pieniędzy, o wysokości podatków, o organizacji służby zdrowia czy o reformie szkolnictwa.

Wyobraźcie sobie dwa kraje:

  1. Kraj Seniorów, w którym w wyborach mogą głosować ludzie po 40 roku życia.

  2. Kraj Młodzieży, w którym mogą głosować tylko ludzie pomiędzy 18 a 30 rokiem życia.

A teraz wypełnijcie tabelkę, w której odpowiedzcie, za jakimi inwestycjami opowiedzą się mieszkańcy naszych wyimaginowanych krain?

Przeznaczmy podatki na:

Kraj Seniorów

Kraj Młodzieży

Wysokie emerytury

   

Luksusowe domy opieki społecznej

   

Szpitale geriatryczne

   

Dopłaty do wczasów dla emerytów

   

Darmowe bilety na basen dla osób po 60 roku życia

   

Stypendia dla uczniów i studentów

   

Dopłaty do staży

   

Dopłaty do wakacyjnych wyjazdów młodzieży do UE

   

Dopłaty do kredytów dla młodych małżeństw

   

Darmowe żłobki i przedszkola

   

To oczywiście political fiction, jednak pokazuje, dlaczego tak ważne jest, aby każda grupa społeczna miała w Sejmie swoich reprezentantów. Potrzeby ludzi w różnym wieku, pracujących w różnych zawodach, z wykształceniem lub bez, są odmienne, dlatego ważne jest, aby wybrani posłowie odzwierciedlali różnorodność naszego społeczeństwa. Jeśli młodzi ludzie nie będą mieli swoich przedstawicieli, mogą zostać przegłosowani! Marsz na wybory!

Wybory parlamentarne.
Lukasz2, licencja: CC BY-SA 3.0
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0