Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Jak zostać przedsiębiorczym człowiekiem?

biurko współczesnego przedsiębiorcy
pexels, biurko współczesnego przedsiębiorcy, licencja: CC 0
Ćwiczenie 1

Zastanów się,

  • które osoby z twojego najbliższego otoczenia uważa się za przedsiębiorcze;

  • czy przedsiębiorczym się rodzimy, czy przedsiębiorczość można w sobie rozwijać.

Wykonajcie zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.

  • Wypiszcie specyficzne cechy i postawy osób przedsiębiorczych;

  • Porównajcie sporządzoną przez was listę z podanym wykazem;

  • Zastanówcie się, które z podanych cech i postaw można świadomie kształtować.

Zastanówcie się, jakie czynniki sprzyjają kształtowaniu postaw przedsiębiorczych.

CECHY OSÓB PRZEDSIĘBIORCZYCH

  • wysoka potrzeba sukcesu, osiągnięć, uznania

  • pozytywne nastawienie do życia

  • odwaga w działaniu i myśleniu

  • energia, entuzjazm w działaniu

  • nawiązywanie przyjaznych stosunków z ludźmi

  • dobra komunikacja interpersonalna

  • umiejętność podejmowania decyzji

  • kreatywność, umiejętność wychodzenia z inicjatywą

  • umiejętność negocjacji

  • upór, stanowczość, konsekwencja/zdecydowanie w działaniu

  • umiejętność planowania

  • akceptowanie ryzyka, odporność na stres

  • asertywność

  • wytrzymałość psychiczna i fizyczna

  • umiejętność analizy sytuacji

  • zdolności organizatorskie

  • odpowiedzialność za siebie i innych

Jak zostać przedsiębiorczym człowiekiem?

biurko współczesnego przedsiębiorcy
pexels, biurko współczesnego przedsiębiorcy, licencja: CC 0
Co potrafię?
  • wyjaśnić pojęcia: rynek, popyt, podaż;

  • wymienić podstawowe podmioty gospodarcze;

  • wyjaśnić, czym jest wzrost gospodarczy i rozwój społeczno‑gospodarczy.

Nauczysz się
  • określać, czym jest przedsiębiorczość;

  • wskazywać cechy osoby przedsiębiorczej;

  • podstawowych zasad przedsiębiorczości.

Przedsiębiorczość

Ludzie zmieniają świat i z pewnością do grona inicjatorów takich zmian można zaliczyć osoby przedsiębiorcze.

Trudno podać jedną definicję przedsiębiorczości. Przedsiębiorczość jest pojęciem bardzo obszernym i występującym w różnych dziedzinach życia (edukacja, praca, działalność społeczna, polityka). Kojarzona jest głównie z zagadnieniami ekonomicznymi i gospodarczymi oraz postawą życiową.

Przedsiębiorczość to:

  • proces tworzenia i budowanie czegoś nowego, przede wszystkim nowego przedsiębiorstwa. W procesie budowania podkreśla się: umiejętność wykorzystania pomysłów, okazji oraz ponoszone ryzyko (niepewność);

  • zespół cech i postaw opisujących szczególny sposób postępowania człowieka.

Komunikat Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego (...) - Realizacja wspólnotowego programu lizbońskiego: Rozbudzanie ducha przedsiębiorczości poprzez edukację i kształcenie [fragment]

1.1. Przedsiębiorczość jest jedną z kluczowych kompetencji niezbędnych dla rozwoju, zatrudnienia i samorealizacji.

Przedsiębiorczość oznacza zdolność osoby do wcielania pomysłów w czyn. Obejmuje ona twórczość, innowacyjność i podejmowanie ryzyka, a także zdolność do planowania przedsięwzięć i kierowania nimi dla osiągnięcia zamierzonych celów. Stanowi ona wsparcie dla wszystkich w codziennym życiu prywatnym i społecznym, zaś pracownikom pomaga uzyskać świadomość kontekstu ich pracy i zdolność wykorzystywania szans; jest fundamentem działań osób podejmujących przedsięwzięcia o charakterze społecznym lub komercyjnym.

Komunikat Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego (...) - Realizacja wspólnotowego programu lizbońskiego: Rozbudzanie ducha przedsiębiorczości poprzez edukację i kształcenie [fragment]

Jeśli chcesz wiedzieć więcej

Termin „przedsiębiorczość” po raz pierwszy pojawił się na przełomie XVIII i XIX wieku. Związany był z rewolucją przemysłową i rodzącym się kapitalizmem. Powstawały wówczas nowe formy gospodarowania i zarządzania. Zjawisko przedsiębiorczości zostało opisane w dziełach przedstawicieli ekonomicznej myśli liberalnej: Adama Smitha (wym. Smifa), Jean‑Baptiste Saya (wym. Seja) i Josepha A. Schumpetera (wym. Szumpetera).

Do literatury naukowej termin „przedsiębiorczość” wprowadził Say, który przedsiębiorcą określił osobę inwestującą zasoby w nieznaną i ryzykowną przyszłość. Uważał, że przedsiębiorca przenosi kapitał z obszaru o niższej zyskowności do obszaru o wyższej wydajności i zysku.

B. Piasecki Ekonomika i zarządzanie małą firmą (fragment)

„Przedsiębiorcy nie rodzą się, tylko się nimi stają (...) Odkryte cechy wyróżniające przedsiębiorców od innych nie są określone genetycznie lub utrwalone na zawsze we wczesnym dzieciństwie. Nabiera się ich dzięki doświadczeniom. Są one szczęśliwie wpajane w trakcie edukacji i są sprawą osobistego wyboru i decyzji.” (...)
”Możesz zostać przedsiębiorcą niezależnie od twojego współczynnika inteligencji, wzoru genetycznego, fizycznych możliwości lub ich braku, kolejności, w jakiej wśród twojego rodzeństwa przyszedłeś na świat, lub płci. (...) Przedsiębiorcą się zostaje, a nie rodzi. Wszystko, czego trzeba, to pragnienie i gotowość do nauki”.

B. Piasecki, Ekonomika i zarządzanie małą firmą (fragment), Warszawa 1998, s. 30.

Niezależnie jednak, czy umiejętność bycia przedsiębiorcą jest dziedziczna, czy nabywa się jej w trakcie treningu i edukacji, to zawsze jej posiadacz gra główną rolę w procesie powstawania i funkcjonowania małych i średnich przedsiębiorstw.

Definicja: Biznes

Przedsięwzięcie (handlowe lub produkcyjne) przynoszące zysk.

O zawodzie biznesmena mówi dr Mieczysław Bąk, przewodniczący Komisji Ogólnopolskiej programu „Przedsiębiorstwo Fair Play”, prezes Instytutu Badań nad Demokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym:

Zawód: biznesmen

(...) Bycie dobrym biznesmenem nie jest związane ze specjalistycznym wykształceniem. (...) Zdarzają się ludzie, którzy nastawieni są na jednorazowe działanie uwieńczone powodzeniem, ale tacy nie zagrzeją w biznesie miejsca na dłużej. Biznesmeni budują firmy z założeniem, że przetrwają one całe lata. Powinni myśleć strategicznie. Nie da się zrobić firmy w oparciu o jeden udany pomysł. Te czasy już się skończyły. Aby znaleźć się w gronie biznesmenów, nie trzeba koniecznie kończyć zarządzania lub marketingu. (...) Według wielu biznesmenów dużo ważniejsze są względy charakterologiczne i psychiczne. Najważniejsze jest dążenie do wytyczonego celu, konsekwencja i samodzielność ryzyka. Zawsze musimy brać pod uwagę, że może się nie udać, być do tego przygotowanym i umieć wyciągnąć wnioski z poniesionej porażki.

Ludzie, którzy się tego nie boją, potrafią ocenić i skalkulować ryzyko i dostrzec swoje błędy, mają szanse. Najgorszą rzeczą jest, jeżeli są to osoby, które cechuje zła w biznesie cecha, czyli bycie tym, kto wszystko wie najlepiej. Tacy nie słuchają tego, co mówią inni - pracownicy, kontrahenci. Jeżeli postawimy na szali ryzyko, będziemy dużo i systematycznie pracować, trzymać się przyjętych przez siebie zasad i w końcu się uda, korzyść z bycia biznesmenem jest nieporównywalna do bycia pracownikiem w jakiejś firmie, państwowej czy prywatnej. Tutaj pracujemy u siebie, na siebie, z czasem tworząc miejsca pracy dla innych. Jeżeli po jakimś czasie firma zacznie dobrze funkcjonować, satysfakcja gwarantowana.

Zawód: biznesmen

Ćwiczenie 2

Po przeczytaniu zamieszczonego tekstu wymień wskazane w nim czynniki utrudniające odniesienie sukcesu ekonomicznego.

Zastanów się,

  • jakie są społeczne korzyści aktywności biznesowej;

  • czym się kierujemy, zakładając firmy;

  • co oznacza użyte w tekście określenie biznesmen.

Być przedsiębiorczym – cechy osoby przedsiębiorczej

Osoby nagrodzone i wyróżnionych w konkursie „Twarze Przedsiębiorczości” w kategorii „Młody Przedsiębiorca” w ramach siódmej edycji Tygodnia Przedsiębiorczości w Polsce.

Poznaj zwycięzców: Młody przedsiębiorca i Firma wspierająca młodych

MŁODZI, ZDOLNI, INNOWACYJNI

  • Młody Naukowiec, czyli Krystian Jakubczyk, wystartował z działalnością swojej firmy w marcu 2014 r. Jej misją jest zachęcanie dzieci i młodzieży do nauki przez eksperyment i doświadczenie za pomocą organizowanych pokazów i warsztatów z nauk ścisłych. Każdy uczestnik wykonuje swoje eksperymenty chemiczne, biologiczne i fizyczne – pod czujnym okiem prowadzącego. Usługi spektakularnych doświadczeń naukowych Młody Naukowiec oferuje szkołom, firmom i organizacjom. Najnowszą usługę stanowią urodziny dla dzieci o charakterze edukacyjnym. Młody przedsiębiorca współpracuje ze szkołami z mniejszych miejscowości, by zapobiegać wykluczeniu społecznemu biedniejszych dzieci.

  • Katarzyna Stańczak, założycielka firmy Crazy Plush Toys. Mimo trudności i kłopotów na starcie, nie poddała się i niedawno uruchomiła swoją działalność. Plushers.com to kreator zabawek online, dzięki któremu można zaprojektować wyjątkową zabawkę pluszową – według wzoru ustalonego przez klienta. Oprogramowanie na stronie internetowej jest przyjazne, intuicyjne i stworzone specjalnie dla dzieci.

Poznaj zwycięzców: Młody przedsiębiorca i Firma wspierająca młodych

Definicja: Innowacyjność

Umiejętność tworzenia czegoś nowego, np. nowych idei, działań, rozwiązań.

Ćwiczenie 3

Po przeczytaniu powyższego tekstu wykonajcie zadanie, pracując w parach.

  • Wypiszcie synonimy określenia „innowacyjny”.

  • Zastanówcie się, na czym polega „innowacyjność” pomysłów wdrożonych przez przedstawionych młodych przedsiębiorców.

Zasady przedsiębiorczości

  • dostosowanie strategii działania do pojawiających się okazji i nieograniczanie się wyłącznie do dostępnych w danej chwili środków;

  • angażowanie się w okazje, czyli podejmowanie szybkich działań w celu pełnego wykorzystania nadarzającej się szansy;

  • efektywne wykorzystanie dostępnych środków;

  • kontrola nad posiadanymi zasobami i racjonalne ich wykorzystanie;

  • dobra komunikacja interpersonalna w zespole wykonującym zadanie;

  • motywujący, sprawiedliwy system wynagradzania pracowników.

Wolonotariat a przedsiębiorczość

Poza edukacją formalną (szkolną) w zdobywaniu umiejętności bycia przedsiębiorczym pomaga doświadczenie i edukacja nieformalna. Przykładem takich działań jest wolontariat. Jest to bezpłatna, dobrowolna i świadoma praca na rzecz społeczeństwa – określonej grupy lub osoby. Wolontariat to nie tylko pomoc innym, ale też możliwość własnego rozwoju. To możliwość sprawdzenia swojej samodzielności, kreatywności, odporności na stres. Praca w wolontariacie rozwija umiejętność zarządzania czasem. Godzenie nauki i życia prywatnego z pracą wolontariusza wymaga nie tylko dobrego planowania i umiejętności ustalenia priorytetów, ale przede wszystkim dyscypliny i konsekwencji.
Pracując w wolontariacie, mamy szansę uczestniczyć w ambitnych i wymagających odpowiedzialności projektach. Nabywamy umiejętności pracy w grupie, kierowania zespołem oraz nawiązujemy nowe znajomości. Praca w organizacjach pozarządowych wiąże się nierzadko z podróżami, nie tylko na terenie Polski, lecz po całym świecie, a więc ułatwia naukę języków obcych, uczy tolerancji i szacunku. Bez wątpienia wolontariusze są postrzegani jako osoby gotowe do podejmowania nowych wyzwań, bezinteresowne, szybko przyswajające wiedzę, obowiązkowe, a jednocześnie wychodzące z inicjatywą i kreatywne.

Ćwiczenie 4

Poszukaj, np. na stronach internetowych, ofert pracy dla wolontariuszy. Wybierz jedną z nich i dowiedz się:

  • jakie kryteria musi spełniać osoba, które chce zostać wolontariuszem;

  • jaki rodzaj pracy wykonuje wolontariusz;

  • do kogo skierowana jest niesiona przez niego pomoc.
    Zastanów się:

  • jakie społeczne korzyści może przynieść praca wykonywana przez wolontariusza;

  • jakie osobiste korzyści może osiągnąć wolontariusz.

Podsumowanie

Przedsiębiorczość definiowana jest rozmaicie, m.in. jako: zespół cech, predyspozycja, postawa, talent, inicjatywa gospodarcza, działanie innowacyjne, określone zachowanie. To coś więcej niż tylko założenie i prowadzenie własnego biznesu. Przedsiębiorczość to przede wszystkim wykorzystywanie szans, co wymaga określonego sposobu myślenia i działania. Tego można i należy się nauczyć.

Przydatne linki

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
NBportal.pl – przedsiębiorczość
Fundacja Światowego Tygodnia Przedsiębiorczości

Ćwiczenie 5

Firmy sektora Małych i średnich przedsiębiorstw zatrudniające do 9 osób

Kraj

Liczba firm w 2014 r.

Ludność w 2013 r.

Liczba małych firm na 1000 mieszkańców

Włochy

3 577 468

59 685 227

60

Francja

2 448 432

65 578 819

37

Hiszpania

2 147 918

46 727 890

46

Niemcy

1 883 503

82 020 578

23

Polska

1 535 167

38 533 299

40

Wielka Brytania

1 501 500

63 896 071

23

Czechy

915 261

10 516 125

87

Portugalia

776 661

10 487 289

74

Szwecja

669 033

9 555 893

70

Holandia

666 285

16 779 575

40

Węgry

556 520

9 908 798

56

Belgia

508 060

11 161 642

46

Rumunia

447 537

20 020 074

22

Słowacja

393 004

5 410 836

73

Austria

278 731

8 451 860

33

Bułgaria

270 839

7 284 552

37

Finlandia

215 822

5 426 674

40

Dania

195 205

5 602 628

35

Chorwacja

142 204

4 262 140

33

Grecja

135 093

11 062 508

12

Irlandia

130 049

4 591 087

28

Litwa

109 128

2 971 905

37

Słowenia

101 320

2 058 821

49

Łotwa

69 214

2 023 825

34

Estonia

52 157

1 320 174

40

Cypr

37 916

865 878

44

Luksemburg

28 099

537 039

52

Malta

26 794

421 364

64

Ćwiczenie 6

Wskaż państwa Unii Europejskiej, sąsiadujące z Polską, w których funkcjonowało mniej niż w Polsce średnich i małych przedsiębiorstw w przeliczeniu na 1000 mieszkańców.

Ćwiczenie 7

Wskaż dwa państwa, w których funkcjonowało najmniej w całej Unii Europejskiej średnich i małych przedsiębiorstw w przeliczeniu na 1000 mieszkańców.

Ćwiczenie 8

Wskaż dwa państwa Unii Europejskiej, w których ogólna liczba funkcjonujących średnich i małych przedsiębiorstw była największa.