Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku
Śmierć Sokratesa Śmierć Sokratesa Źródło: Jacques-Louis David, 1787, olej na płótnie, domena publiczna.
Śmierć Sokratesa
Jacques-Louis David, 1787, olej na płótnie, domena publiczna
Ćwiczenie 1

Wysłuchaj nagrania tekstu Michela Piquemala. Jakiej wiadomości nie chciałby usłyszeć filozof?

Ćwiczenie 2

Przeczytaj tekst przypowieści, a następnie odpowiedz na pytania sprawdzające umiejętność czytania ze zrozumieniem.

Michel Piquemal Trzy sita

Któregoś dnia zjawił się u filozofa Sokratesa jakiś człowiek i chciał się z nim podzielić pewną wiadomością.

– Posłuchaj, Sokratesie, koniecznie muszę ci powiedzieć, jak się zachował twój przyjaciel.

– Od razu ci przerwę – powiedział mu Sokrates – i zapytam, czy pomyślałeś o tym, żeby przesiać to, co masz mi do powiedzenia, przez trzy sita?

A ponieważ rozmówca spojrzał na niego nic nierozumiejącym wzrokiem, Sokrates tak to objaśnił:

– Otóż, zanim zaczniemy mówić, zawsze powinniśmy przesiać to, co chcemy powiedzieć, przez trzy sita. Przypatrzmy się temu!

Pierwsze sito to sito prawdy. Czy sprawdziłeś, że to, co masz mi do powiedzenia, jest doskonale zgodne z prawdą?

– Nie, słyszałem, jak o tym mówiono, i...

– No cóż... Sądzę jednak, że przynajmniej przesiałeś to przez drugie sito, którym jest sito dobra. Czy to, co tak bardzo chcesz mi powiedzieć, jest przynajmniej jakąś dobrą rzeczą?

Rozmówca Sokratesa zawahał się, a potem odpowiedział:

– Nie, niestety, to nie jest nic dobrego, wręcz przeciwnie...

– Hm! – westchnął filozof. – Pomimo to przypatrzmy się trzeciemu situ. Czy to, co pragniesz mi powiedzieć, jest przynajmniej pożyteczne?

– Pożyteczne? Raczej nie...
– W takim razie nie mówmy o tym wcale! – powiedział Sokrates. – Jeżeli to, co pragniesz wyjawić, nie jest ani prawdziwe, ani dobre, ani pożyteczne, wolę nic o tym nie wiedzieć. A i tobie radzę, żebyś o tym zapomniał...

Opowieść dydaktyczna greckiego filozofa Sokratesa

Michel Piquemal, Trzy sita, [w:] tegoż, Bajki filozoficzne, tłum. Helena Sobieraj, Warszawa 2008, s. 100–101.
Ćwiczenie 3

Wyjaśnij, jak rozumiesz złotą myśl Stanisława Jerzego Leca:

Ceń słowa! Każde może być twoim ostatnim!

Ćwiczenie 4

Przyjrzyj się obrazowi przedstawiającemu śmierć Sokratesa i odpowiedz na pytania:

  • Jaki jest nastrój tego obrazu?

  • Jaką postawę przyjmuje filozof w chwili śmierci?

    Zapisz swoje refleksje tutaj lub w zeszycie.