Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku
Czapla purpurowa ze swoją zdobyczą Czapla purpurowa ze swoją zdobyczą Źródło: Pierre Dalous, licencja: CC BY-SA 3.0.
Czapla purpurowa ze swoją zdobyczą
Pierre Dalous, licencja: CC BY-SA 3.0
Ćwiczenie 1

Przeczytaj bajkę Ignacego Krasickiego o czapli, rybach i raku. Zwróć uwagę na morał tej opowieści.

Ignacy Krasicki Czapla, ryby i rak

Czapla stara, jak to bywa,
Trochę ślepa, trochę krzywa,
Gdy już ryb łowić nie mogła,
Na taki się koncept wzmogła.
Rzekła rybom: „Wy nie wiecie,
A tu o was idzie przecie.”
Więc wiedzieć chciały,
Czego się obawiać miały.
”Wczora
Z wieczora
Wysłuchałam, jak rybacy
Rozmawiali: „Wiele pracy
Łowić wędką lub więcierzem;
Spuśćmy staw, wszystkie zabierzem.
Nie będą mieć otuchy,
Skoro staw będzie suchy.”
Ryby w płacz, a czapla na to:
”Boleję nad waszą stratą:
Lecz można złemu zaradzić
I gdzie indziej was osadzić.
Jest tu drugi staw blisko,
Tam obierzcie siedlisko.
Chociaż pierwszy wysuszą,
Z drugiego was nie ruszą.”
”Więc nas przenieś” – rzekły ryby.
Wzdrygała się czapla niby;
Dała się na koniec użyć,
Zaczęła służyć.
Brała jedną po drugiej w pysk, niby nieść mając
I tak pomału zjadając;
Zachciało się na koniec skosztować i raki,
Jeden z nich, widząc, iż go czapla niesie w krzaki,
Postrzegł zdradę, o zemstę zaraz się pokusił;
Tak dobrze za kark ujął, iż czaplę udusił.
Padła nieżywa:
Tak zdrajcom bywa.

Ignacy Krasicki, Czapla, ryby i rak, [w:] tegoż, Bajki, Warszawa 1970, s. 55.
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3

Przeczytaj na głos historię o czapli, rybach i raku, podkreślając dramatyzm sytuacji odpowiednią intonacją.

Ćwiczenie 4

Wyjaśnij, na czym polegał fortel, czyli podstęp czapli. Dlaczego jej plan początkowo się powiódł? Odpowiedź zapisz tutaj lub w zeszycie.

Ćwiczenie 5

Zastanów się, czy ryby zasłużyły na swój los? Uzasadnij swoje zdanie tutaj lub w zeszycie.

Ćwiczenie 6

Napisz ostrzeżenie dla ryb. Wytłumacz rybom, że nie powinny słuchać czapli.

Ćwiczenie 7

Wyjaśnij, przed jakimi zachowaniami przestrzega bajka „Czapla, ryby i rak”.

Ćwiczenie 8

Które przysłowie mogłoby być morałem bajki Ignacego Krasickiego? Możesz wykorzystać któreś z podanych niżej. Uzasadnij swój wybór.

  • Na bezrybiu i rak ryba.

  • Bez pracy nie ma kołaczy.

  • Trafiła kosa na kamień.

  • Kto mieczem wojuje, od miecza ginie.

  • Daj kurze grzędę, a ona: wyżej siędę.

  • Ślusarz zawinił, a kowala powiesili.

  • Na głupotę nie ma lekarstwa.