Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku
Perły_grafik Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o..
ILUSTRACJA: Perły_grafik
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-NC-SA 4.0

Umiejętność precyzyjnego lub ciekawego opisywania rzeczy jest nam potrzebna w rozmaitych sytuacjach. Na co dzień opisujemy przedmioty głównie wtedy, gdy je gubimy lub gdy chcemy się ich pozbyć. Opisywanie przedmiotów jest zatem związane z ich wartością. Kiedy przedmiot wartość traci - chcemy go oddać lub sprzedać, a nasz opis jest jak ostatni czuły list na pożegnanie. Kiedy gubimy coś dla nas cennego, z opisu wylewa się żal i wspomnienia najlepszych chwil. Opisy tworzą też pisarze i poeci. Są wtedy kunsztowne i bardzo rozbudowane. Artysta opisywać może wszystko: jakąś kamienicę, tarczę wojownika czy białe nenufary.

Opisywanie przedmiotów

ILUSTRACJA: Pióro
Małgorzata Skibińska, Contentplus.pl sp. z o.o., fotografia barwna, licencja: CC BY 3.0

Opis to forma wypowiedzi, której tematem jest postać, przedmiot, zwierzę, zjawisko, sytuacja, krajobraz, pogoda lub dzieło sztuki. Typowy opis przedmiotu powinien zawierać m.in. informacje o jego kształcie, rozmiarze, kolorze, materiale, z którego został wykonany, przeznaczeniu, właściwościach, zaletach, wadach, znakach szczególnych oraz opowiedzianą historię. W opisach możemy uwzględniać zarówno informacje ogólne, jak i szczegółowe. Czasami ujawniamy nasz stosunek pozytywny lub negatywny do opisywanej rzeczy. Przedmioty opisujemy w wielu sytuacjach życiowych i z różnych powodów, na przykład by podzielić się z kimś swoją wiedzą o jakiejś rzeczy albo kiedy zamieszczamy w mediach (np. w internecie) ogłoszenie o sprzedaży lub zgubieniu czegoś z prośbą o pomoc w odnalezieniu.

Pierwszym etapem każdego opisu jest wnikliwa obserwacja przedmiotu, który chcemy opisać, następnie zbieramy o nim informacje, gromadzimy potrzebne słownictwo. Potem staramy się pogrupować tematycznie zebrane wiadomości w oddzielnych akapitach i decydujemy o kolejności ich pojawienia się w opisie. Teraz pora na syntezę, a więc redakcję tekstu, a potem na jego korektę (czyli sprawdzenie) i ewentualne poprawki oraz uzupełnienia.

W niekonwencjonalnym opisie możemy posługiwać się formą wierszowaną lub wieloma środkami językowymi, np. słowami wyrażającymi emocje, metaforami, frazeologizmami. Opisy możemy prezentować ustnie, pisemnie lub publikować je w internecie.

Zadaniowo

Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4

Nauczyciel przygotowuje 20 kartoników z ilustracjami przedstawiającymi rozmaite przedmioty lub z nazwami przedmiotów (wszystkie mogą należeć do jednej kategorii, np. drzewa, owoce egzotyczne, przedmioty związane z polskimi tradycjami świątecznymi, instrumenty muzyczne). Wybiera jednego ucznia w klasie, który losuje kartonik. Następnie uczeń opisuje przedmiot, który widzi na obrazku (jego wygląd, przeznaczenie), nie używając jego nazwy. Zadaniem pozostałych uczniów jest odgadnięcie nazwy przedmiotu.

Ćwiczenie 5

Poniższe ilustracje przedstawiają biżuterię frywolitkową. Obejrzyj je, a następnie na ich podstawie sformułuj krótki opis tego rodzaju ozdób. Twój tekst powinien przyjąć formę hasła encyklopedycznego.

Ćwiczenie 6

Przeczytaj poniższe ogłoszenie zamieszczone w internecie i wskaż w nim te wyrazy i wyrażenia, dzięki którym sprzedający wyraził swoją opinię na temat polecanego sprzętu i jednocześnie zareklamował go.

ILUSTRACJA: Tekst w ozdobnej ramce2
Contentplus.pl sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl
Ćwiczenie 7

Przeczytaj zabawne ogłoszenie zamieszczone w internecie. Wzorując się na nim, zredaguj własne. Możesz wystawić na aukcję dowolny przedmiot.

ILUSTRACJA: Tekst w ozdobnej ramce
Contentplus.pl sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl
Ćwiczenie 8

Opisz wybraną pamiątkę przywiezioną przez ciebie z wakacji lub wycieczki. Użyj jak najwięcej metafor, porównań, epitetów i innych środków stylistycznych, dzięki którym nie tylko opiszesz wygląd i właściwości przedmiotu, ale również ujawnisz swoją opinię na jego temat.

Dziewczyna z perłą
Jan Vermeer, Dziewczyna z perłą, ok. 1665, Dziewczyna z perłą, Royal Picture Gallery Mauritshuis, Holandia, domena publiczna
Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie
Jan Vermeer, Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie, ok. 1657, olej na płótnie, Gemäldegalerie Alte Meister – Staatliche Kunstsammlungen, Drezno, domena publiczna
Ćwiczenie 9

Wyobraź sobie, że prowadzisz sklep z biżuterią. Zareklamuj jeden z typów sprzedawanych w nim towarów, np. bransolety, broszki, klipsy, kolczyki, kolie, korale, medaliony, naszyjniki. Posłuż się formą krótkiej rymowanki, jak w poniższym przykładzie.

Na każdą okazję znajdziesz tu korale:
Do pracy, po domu i na huczne bale.

Ćwiczenie 10

Jeszcze raz obejrzyj zamieszczone w poprzedniej lekcji fotografie obrazów Jana Vermeera. Wybierz dowolny szczegół z jednego z nich, a następnie przygotuj notatkę w formie mapy myśli, gdzie zgromadzisz informacje o wyglądzie tego przedmiotu potrzebne do zredagowania jego opisu.

Ćwiczenie 11

Przygotuj trzy różne wersje opisu jednego z zegarków prezentowanych na poniższych ilustracjach:
a) opis rzeczowy, precyzyjny, niezdradzający twojego stosunku do przedmiotu, objętością przypominający wpis na Twitterze (nie więcej niż 160 znaków);
b) opis naukowy (specjalistyczny), przypominający hasło encyklopedyczne;
c) opis literacki, w którym posłużysz się środkami stylistycznymi i ujawnisz swoją ocenę opisywanego przedmiotu.