Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Co przychodzi wam na myśl, kiedy słyszycie słowo „wynalazek”? Co według was było największym – jak dotąd – wynalazkiem człowieka? Terry Pratchett uważa, że czas: to ludzie go wymyślili i dlatego uważają, że jest ważny. Jakie jest twoje zdanie?

Ćwiczenie 1

Zapiszcie na kartce, jak rozumiecie słowo „czas”.

Przeczytajcie w parach swoje notatki i porównajcie określenia. Następnie porozmawiajcie w grupie i uzupełnijcie powstałe definicje. Przeczytajcie opisy „czasu” na forum klasy i porozmawiajcie o nich.

Na koniec porównajcie wasze pomysły z definicją „czasu” zamieszczoną w słowniku języka polskiego.

Ćwiczenie 2

Usiądź wygodnie. Zamknij oczy, zrelaksuj się i wyobraź sobie czas. Jak wygląda? Co robi? Opisz swoje wyobrażenie tutaj lub w zeszycie.

Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4
Ćwiczenie 5

Dopisz – tutaj lub w zeszycie – wyrazy pokrewne do rzeczownika „czas”.

Wzór: czas – czasochłonny

Ćwiczenie 6
Ćwiczenie 7

Przeczytajcie powiedzenia z poprzedniego zadania i wspólnie wyjaśnijcie ich znaczenie oraz podajcie przykładowe sytuacje, w których można ich użyć.

Ćwiczenie 8

Obejrzyj fotografie. Czy znasz te przedmioty? Spróbuj je nazwać.

Ćwiczenie 9

Odpowiedzcie na pytania i porozmawiajcie.

  • Do czego służą te zegary?

  • Czym się różnią?

  • Czy powstały w tym samym czasie?

  • Jak sądzicie, które są najstarsze, a które najnowocześniejsze?

  • O czym świadczy ta ekspozycja?

Ćwiczenie 10
Mariusz Kubik, licencja: CC BY-SA 3.0

Ludwik Jerzy Kern

Polski poeta i satyryk, a także autor wielu piosenek, choćby znanej wam pewnie „Lato, lato”. Napisał wiele bajek, opowiadań i wierszy dla najmłodszych; na podstawie wielu z nich zrealizowano dobranocki, np. „Ferdynand Wspaniały” czy „Proszę słonia”.

Ćwiczenie 11

Wysłuchaj uważnie wiersza Ludwika Jerzego Kerna pt. „Historia wynalazcy”. Co jest jego główną myślą?

Ćwiczenie 12
Ćwiczenie 13

Zaznacz w tekście wiersza nazwy rzeczy wymyślonych przez człowieka.

Ludwik Jerzy Kern Historia wynalazcy

Żeby zaoszczędzić czas, czas o wiele cenniejszy niż złoto,
człowiek, jako że nie jest idiotą, wynalazł te rzeczy oto:
koło,
jazdę konną,
druk,
kilka krótszych morskich dróg,
zestaw szybkich dań barowych,
pralkę,
silnik spalinowy,
long‑play (pół godziny grania),
zegarek bez nakręcania,
golenie się elektryczne,
tablice logarytmiczne,
aeroplan,
puszki groszku,
motorówkę,
kawę w proszku,
koszulę, co schnie raz dwa,
aż w końcu
któregoś dnia
podparł się z tyłu w szyję
i wynalazł telewizję.
Teraz godzinami przed niewielkim ekranem siedzi,
nachodzi go rodzina, znajomi, sąsiedzi,
i trwoni razem z nimi, razem z dziećmi, żoną,
ten czas, co przez wieki zaoszczędzono.

Ludwik Jerzy Kern, Historia wynalazcy, [w:] , Stańczyk, czyli śmiejemy się przez cały rok, Warszawa 1970.
Ćwiczenie 14

Porozmawiajcie:

  • Jakie inne wynalazki zmieniły życie ludzi? Dlaczego?

  • Przeczytajcie wers, w którym poeta określił człowieka. Jak rozumiecie te słowa?

  • Jak można określić tych, którzy zbyt dużo czasu spędzają przed telewizorem?

  • Na co można przeznaczyć wolny czas?

  • Co sądzicie o osobach, które mówią: „Nudzi mi się!”?

  • Czym są „pożeracze czasu”? W jaki sposób „zjadają” sekundy, minuty i godziny?

Ćwiczenie 15

Jak wykorzystujesz wolny czas? Zapisz odpowiedź tutaj lub w zeszycie. Podziel się z koleżankami i kolegami swoimi doświadczeniami.

Ćwiczenie 16

Zamieńcie się w wynalazców i wymyślcie coś pożytecznego, co w jakiś sposób ułatwi, ulepszy życie człowieka albo pozwoli mu zaoszczędzić czas. Zaprezentujcie swoje wynalazki, opiszcie je i poddajcie koleżeńskiej ocenie na forum klasy.