Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj

Scenariusz zajęć

Autor: Alicja Kasińska

Przedmiot: biologia

Temat: Witaminy – za dużo, za mało, w sam raz

Grupa docelowa: uczniowie III etapu edukacyjnego – kształcenie w zakresie podstawowym i rozszerzonym

Podstawa programowa

Zakres podstawowy
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
V. Budowa i fizjologia człowieka.
2. Odżywianie się. Uczeń:
1) przedstawia rolę nieorganicznych i organicznych składników pokarmowych w odżywianiu, w szczególności białek pełnowartościowych i niepełnowartościowych, NNKT, błonnika, witamin;
Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
XI. Funkcjonowanie zwierząt.
2. Porównanie poszczególnych czynności życiowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.
1) Odżywianie się. Uczeń:
c) przedstawia rolę nieorganicznych i organicznych składników pokarmowych w odżywianiu człowieka, w szczególności białek pełnowartościowych i niepełnowartościowych, NNKT, błonnika, witamin,

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne

Uczeń:

  • wykazuje związek stanu zdrowia człowieka z zawartością witamin w jego organizmie;

  • omawia konsekwencje zdrowotne niedoboru i nadmiaru poszczególnych witamin w organizmie;

  • określa zapotrzebowanie na witaminy w zależności od wieku, płci, stanu fizjologicznego, trybu życia człowieka;

  • wyjaśnia, w jaki sposób może wpłynąć na biodostępność witamin dla organizmu.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm;

  • strategia problemowa.

Metody i techniki nauczania

  • praca z tekstem źródłowym;

  • pogadanka;

  • gra dydaktyczna (quiz);

  • rozmowa typu A–B–C.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica;

  • karty pracy (zob. materiały pomocnicze).

Przed lekcją:

Nauczyciel prosi uczniów, by powtórzyli wiadomości z poprzednio realizowanych lekcji na temat funkcji witamin: Witaminy – klasyfikacja, funkcje w organizmie oraz Witaminy jako koenzymy (konieczne jest przeprowadzenie tych zajęć w pierwszej kolejności).

Przebieg zajęć

Faza wstępna

  1. Nauczyciel przedstawia cele lekcji i zadaje uczniom następujące pytania:

  • Czy wszyscy ludzie potrzebują takich samych ilości witamin?

  • Skoro witaminy są niezbędne dla zachowania zdrowia, czy mogą być przyjmowane bez ograniczeń?

  1. Uczniowie dyskutują w parach, a następnie wybrane osoby przedstawiają swoje stanowiska na forum klasy.

Faza realizacyjna

  1. Uczniowie zapoznają się z e‑materiałem pt. „Witaminy – za dużo, za mało, w sam raz”, a następnie chętne osoby, również na podstawie własnej wiedzy, odpowiadają na pytania:

  • Z jakich źródeł witamin korzysta człowiek?

  • Czy wszystkie witaminy należy dostarczać organizmowi codziennie?

  1. Uczniowie wyjaśniają pojęcia związane z zaburzeniami zawartości witamin w organizmie człowieka (awitaminoza, hipowitaminoza, hiperwitaminoza), a następnie omawiają przyczyny tych zaburzeń na poszczególnych przykładach.

  2. Nauczyciel dzieli uczniów na trzy grupy (A, B, C) i rozdaje im karty pracy. Każdy zespół otrzymuje zadanie do wykonania (zob. materiały pomocnicze), którym jest sformułowanie dziesięciu pytań, przy czym:

  • grupa A przygotowuje pytania na temat zapotrzebowania człowieka na witaminy;

  • grupa B – dotyczące skutków niedoboru witamin;

  • grupa C – poruszające problem nadmiaru witamin oraz ich biodostępności.

Czas pracy: 10 minut.

  1. Po ułożeniu pytań uczniowie kierują je do siebie według następującego porządku:

  • najpierw grupa A zadaje pytania grupie B, a grupa C kontroluje poprawność odpowiedzi;

  • następnie grupa B zadaje pytania grupie C, a w tym czasie grupa A sprawdza, czy udzielone odpowiedzi są prawidłowe,

  • wreszcie grupa C zadaje pytania grupie A, a grupa B monitoruje odpowiedzi.

Nauczyciel czuwa nad ustaloną kolejnością poszczególnych działań uczniów, rozstrzyga ich ewentualne wątpliwości.

  1. Uczniowie w parach rozwiązują quiz zamieszczony w e‑materiale, a następnie wykonują polecenie nr 1 oraz polecenie nr 3.

Faza podsumowująca

  1. Uczniowie samodzielnie wykonują ćwiczenia interaktywne nr 1–7.

  2. Nauczyciel prosi uczniów o zanotowanie w zeszytach odpowiedzi na trzy pytania:

  • Ile witamin potrzebuje twój organizm?;

  • Jakie skutki niedoboru witamin są najgroźniejsze dla osób nastoletnich?

  • Jak człowiek może wpływać na biodostępność witamin?

Chętni odczytują swoje odpowiedzi na forum klasy.

Praca domowa

Wykonaj polecenie nr 2 oraz ćwiczenie nr 8.

Materiały pomocnicze

Karta pracy dla grupy A

RWluG9rnzlF3j

Pobierz załącznik

Plik PDF o rozmiarze 118.46 KB w języku polskim

Karta pracy dla grupy B

RVYsc3Na0iBD9

Pobierz załącznik

Plik PDF o rozmiarze 118.76 KB w języku polskim

Karta pracy dla grupy C

RSjsTzmmnIk25

Pobierz załącznik

Plik PDF o rozmiarze 118.79 KB w języku polskim

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania gry edukacyjnej

Nauczyciel może wykorzystać grę edukacyjną zamieszczoną w e‑materiale w fazie realizacyjnej lekcji, po zapoznaniu się uczniów z treścią tekstu głównego (zob. zakładka „Przeczytaj”). Quiz może również posłużyć jako atrakcyjne zadanie domowe, pozwalające na utrwalenie wiedzy zdobytej na lekcji.