Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj

Scenariusz

Autor

Learnetic

Temat zajęć

Kościuszkę Bóg pozwolił

Grupa docelowa

szkoła podstawowa

Ogólny cel kształcenia:

Uczeń sytuuje w czasie i opowiada o Tadeuszu Kościuszce i kosynierach spod Racławic. Przedstawia przyczyny i skutki wybuchu powstania kościuszkowskiego.

Kształtowane kompetencje ogólne:

  • porozumiewanie się w języku ojczystym;

  • kompetencje społeczne i obywatelskie;

  • kompetencje informatyczne;

  • umiejętność uczenia się.

Cele (szczegółowe) operacyjne

Uczeń:

  • wyjaśnia znaczenia pojęć: insurekcja, powstanie, kosynier, uniwersał;

  • zna i prawidłowo identyfikuje postaci Tadeusza Kościuszki, Wojciecha Bartosa (Głowackiego), Jana Kilińskiego, Jakuba Jasińskiego;

  • wymienia przyczyny wybuchu powstania kościuszkowskiego;

  • wskazuje na mapie miejsca bitew pod Racławicami, Szczekocinami, Maciejowicami;

  • rozpoznaje strój i broń kosynierów;

  • rozpoznaje fragmenty Panoramy Racławickiej;

  • zna historię powstania Panoramy Racławickiej.

Metody/techniki kształcenia:

  • metody programowane: z wykorzystaniem e‑podręcznika, z użyciem multimediów;

  • metody problemowe: praca pod kierunkiem;

  • metody podające: wykład

  • metody praktyczne: praca z tekstem,

    praca z mapą.

Formy organizacji pracy

  • indywidualna

  • zbiorowa

  • grupowa

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca:

Czynności organizacyjne. Nauczyciel podaje temat i cele zajęć.

Na początku lekcji nauczyciel przypomina uczniom, że ich zadaniem domowym było zebranie wiadomości dotyczących biografii Tadeusza Kościuszki oraz wyszukanie informacji o roli, jaką odegrał on w historii Polski i Stanów Zjednoczonych. Wskazane przez nauczyciela osoby wymieniają w punktach, z czego zasłynął Kościuszko na świecie, pozostali uczniowie uzupełniają wypowiedzi o posiadane informacje.

Faza realizacyjna:

Nauczyciel informuje uczniów, że podczas lekcji obejrzą film pt. Kościuszkę Bóg pozwolił, który opowiada o jednej z bitew insurekcji kościuszkowskiej i o jej znaczeniu, a także o niezwykłym dziele malarskim, które ilustruje to wydarzenie. Zanim jednak to nastąpi, pyta uczniów, czy wiedzą, co to jest insurekcja.

Uczniowie wspólnie z nauczycielem formułują objaśnienie słowa insurekcja, a następnie sprawdzają w słowniku pojęć, czy ich definicja zgadza się z tą podaną w e‑materiale.

Zanim uczniowie przystąpią do oglądania pierwszej części filmu nauczyciel mówi im, żeby zwrócili uwagę na to co doprowadziło do wybuchu powstania, jaką rolę odgrywał Tadeusz Kościuszko oraz jaki był udział kosynierów w walkach. Uczniowie oglądają fragment filmu, od początku do słów: Zwycięstwo pod Racławicami, przyspieszyło wybuch powstania na pozostałych terenach Rzeczpospolitej (05:32).

Po obejrzeniu materiału uczniowie rozwiązują ćwiczenia interaktywne oznaczone numerami 1–4. Po ich wykonaniu podają odpowiedzi i wspólnie z nauczycielem omawiają rozwiązanie zadań.

Nauczyciel dzieli klasę na trzy grupy, każdy z zespołów dostaje inne zadanie.

Grupa I
Wyszukajcie informacje dotyczące Uniwersału połanieckiego: kiedy i w jakich okolicznościach powstał oraz jakie były jego postulaty.

Grupa II
Wyszukajcie informacje na temat tego, czym była Rada Najwyższa Narodowa, kiedy powstała i jakie były jej zadania.

Grupa III
Wyszukajcie informacje dotyczące Jana Kilińskiego i insurekcji warszawskiej, jej znaczenia oraz wpływu na losy powstania kościuszkowskiego.

Po wyznaczonym czasie nauczyciel opowiada uczniom o przebiegu insurekcji kościuszkowskiej po bitwie pod Racławicami.

W odpowiednim momencie prosi, aby przedstawiciel grupy III opowiedział reszcie klasy o insurekcji warszawskiej i postaci Jana Kilińskiego.

Nauczyciel kontynuuje wykład o kolejnych etapach powstania, wspomina o wydarzeniach w Wilnie i o postaci Jakuba Jasińskiego.

Następnie prosi lidera grupy numer I, aby opowiedział reszcie klasy o Uniwersale połanieckim. Podsumowując jego wypowiedź, nauczyciel mówi o znaczeniu tego dokumentu.

Nauczyciel kontynuuje wykład, wspomina o wystąpieniu Prus przeciw Polsce i o postaci Józefa Zajączka. Następnie prosi przedstawiciela grupy II, aby opowiedział o utworzeniu Rady Najwyższej Narodowej i o jej zadaniach.

Nauczyciel, kontynuując wykład o insurekcji kościuszkowskiej, opowiada o dwóch klęskach Polaków pod Szczekocinami i pod Maciejowicami. Wykład kończy na kapitulacji wojsk powstańczych pod Radoszycami.

Faza podsumowująca:

W ramach podsumowania uczniowie oglądają kolejny fragment filmu. Nauczyciel prosi aby zwrócili uwagę na losy Panoramy Racławickiej i jej znaczenia dla Polaków pod zaborami. Następnie rozwiązują ćwiczenia interaktywne oznaczone numerami 5–10. Po ich rozwiązaniu omawiają wspólnie z nauczycielem odpowiedzi. Nauczyciel wyjaśnia ewentualne wątpliwości. Następnie inicjuje pogadankę z wykorzystaniem strony Podsumowanie. Uczniowie formułują wnioski z lekcji (nauczyciel tak kieruje wypowiedziami aby uczniowie sparafrazowali cel lekcji i podsumowali czego się nauczyli).

Praca domowa

Przygotuj się do debaty na temat: Czy w 1794 r. należało wywołać powstanie, czy może lepiej było pozwolić na przetrwanie okrojonej rozbiorami Polski do czasu zwycięstw Napoleona nad zaborcami?

1

Komentarz do lekcji

Na lekcji poprzedzającej nauczyciel w ramach zadania domowego poleca wyszukanie informacji na temat biografii Tadeusza Kościuszki oraz jego zasług dla Polski i Stanów Zjednoczonych.

m5c8859b5f20aea6e_1519378789093_0

Metryczka

Tytuł

Kościuszkę Bóg pozwolił

Temat lekcji z e‑podręcznika, do którego w‑materiał się odnosi

Ostatni zryw niepodległych

Przedmiot

historia

Etap edukacyjny

szkoła podstawowa

Podstawa programowa

27. Walka o utrzymanie niepodległości w ostatnich latach XVIII w. Uczeń:

2) przedstawia cele i następstwa powstania kościuszkowskiego;

Nowa podstawa programowa

IV. Postacie i wydarzenia o doniosłym znaczeniu dla kształtowania polskiej tożsamości kulturowej. Uczeń sytuuje w czasie i opowiada o:

8) Tadeuszu Kościuszce i kosynierach spod Racławic;

XVII. Walka o utrzymanie niepodległości w ostatnich latach XVIII wieku. Uczeń:

2) przedstawia przyczyny i skutki powstania kościuszkowskiego;

Kompetencje kluczowe:

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 18.12.2006 w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie:

1) porozumiewanie się w języku ojczystym,

3) podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne,

5) umiejętność uczenia się,

6) kompetencje społeczne i obywatelskie.

Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

Uczeń:

  • wyszukuje oraz porównuje informacje pozyskane z różnych źródeł i formułuje wnioski;

  • dostrzega w narracji historycznej warstwę informacyjną, wyjaśniającą i oceniającą;

  • wyjaśnia związki przyczynowo‑skutkowe analizowanych wydarzeń, zjawisk i procesów historycznych;

  • wyjaśnia znaczenie poznawania przeszłości dla rozumienia świata współczesnego.