Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj

Scenariusz

Autor

Learnetic

Temat zajęć

Bajkowo o rozbiorach Rzeczypospolitej

Grupa docelowa

VI klasa szkoły podstawowej

Ogólny cel kształcenia

Uczeń:

  • sytuuje w czasie i przestrzeni rozbiory Rzeczypospolitej;

  • rozróżnia przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne upadku Rzeczypospolitej.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

1) Porozumiewanie się w języku ojczystym.

6) Kompetencje społeczne i obywatelskie.

Cele (szczegółowe) operacyjne

Uczeń:

  • podaje daty rozbiorów Rzeczypospolitej;

  • wskazuje na mapie państwa zaborcze oraz obszary odebrane Rzeczpospolitej przez te państwa w kolejnych rozbiorach;

  • przedstawia okoliczności, w jakich doszło do rozbiorów;

  • rozumie, dlaczego doszło do rozbiorów.

Metody/techniki kształcenia:

  • film

  • dyskusja

  • drama

  • pogadanka

  • ćwiczenia interaktywne

Formy ogranizacji pracy:

  • praca grupowa

  • praca zbiorowa

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca

  1. Nauczyciel podaje temat i cele zajęć.

  2. Nauczyciel informuje, że zagadnienie przyczyn rozbiorów Rzeczypospolitej to jedna z trudniejszych kwestii w dziejach naszego państwa. Jest to proces obfitujący w wiele burzliwych wydarzeń, które następowały po sobie w niewielkich odstępach czasu. Kwestia rozbiorów wciąż też budzi wśród historyków wiele emocji. Zastanawiają się oni, czy winą za rozbiory należy obarczać wyłącznie Polaków, czy tylko państwa sąsiednie? A może należy obwiniać jednakowo jedną i drugą stronę?

  3. Następnie wyjaśnia, że zajęcia mają uczniom pomóc wyrobić sobie własne zdanie na temat tej kwestii.

Faza realizacyjna

  1. Nauczyciel informuje uczniów, że obejrzą film, który w niecodzienny sposób porusza kwestię rozbiorów Rzeczypospolitej. Będzie to bowiem nawiązanie do znanej im zapewne bajki.

  2. Uczniowie oglądają fragment filmu (0:00‑3:38).

  3. Po projekcji nauczyciel pyta uczniów, czy zgadzają się z taką interpretacją przyczyn rozbiorów Rzeczypospolitej. Nauczyciel może potraktować odpowiedzi uczniów jako wstęp do krótkiej dyskusji. W tym celu zachęca uczniów do określenia, na co powinien być nałożony większy nacisk (przyczyny wewnętrzne, przyczyny zewnętrzne). W zależności od uzyskanych odpowiedzi nauczyciel dzieli uczniów na dwie grupy i informuje, że po kolejnym fragmencie filmu stworzą oni własną wersję bajki o Czerwonym Kapturku.

  4. Nauczyciel poleca uczniom wykonać ćwiczenia interaktywne oznaczone numerami 1- 5. Mają one usystematyzować dotychczasową wiedzę uczniów. Po ich wykonaniu nauczyciel wspólnie z uczniami omawia te ćwiczenia.

  5. Uczniowie oglądają fragment filmu (3:39‑8:09).

  6. Po zakończeniu projekcji nauczyciel informuje, że zadaniem uczniów będzie ukazanie różnych punktów widzenia problemu przyczyn rozbiorów Rzeczypospolitej.

  7. Nauczyciel rozdaje instrukcje dla grup.

Grupa I. Na podstawie wiedzy własnej oraz wywiadu z ekspertem opracujcie i przedstawcie wersję bajki o Czerwonym Kapturku i trzech wilkach. Ukażcie w niej, na czym polegała nieostrożność Kapturka, która dała trzem wilkom możliwość dokonania agresji. (Uwaga. W przypadku trudności ze zrozumieniem instrukcji, nauczyciel wyjaśnia, że grupa ma uwzględnić w swojej wersji bajki wady ustrojowe Rzeczypospolitej, które przyczyniły się do rozbiorów).

Grupa II. Na podstawie wiedzy własnej oraz wywiadu z ekspertem opracujcie i przedstawcie wersję bajki o Czerwonym Kapturku i trzech wilkach. Ukażcie w niej, że Czerwony Kapturek wcale nie był tak bezwolną ofiarą, za jaką się go uważa.

  1. Uczniowie pracują w grupach i przygotowują krótkie scenki. Po upływie wyznaczonego czasu (ok. 15 minut) poszczególne grupy przedstawiają przygotowane przez siebie wersje bajki.

Po zakończeniu prezentacji nauczyciel zadaje pytania:
Która wersja bajki bardziej przemówiła do waszej świadomości?
Którą z bajek możemy uznać za najbliższą rzeczywistości historycznej?

Faza podsumowująca

Nauczyciel poleca uczniom wykonać ćwiczenia interaktywne oznaczone numerami 6‑10. Mają one usystematyzować dotychczasową wiedzę uczniów. Po ich wykonaniu nauczyciel wspólnie z uczniami omawia te ćwiczenia.

Nauczyciel inicjuje pogadankę w celu omówienia i utrwalenia zagadnień poruszonych w filmie i na zajęciach.

1

Praca domowa

Korzystając z metody rankingu diamentowego stwórz listę dziesięciu najważniejszych przyczyn rozbiorów Rzeczypospolitej.

m94b5eee94b7b070b_1511613753622_0

Metryczka

Tytuł

Bajkowo o rozbiorach Rzeczypospolitej

Temat lekcji z e‑podręcznika, do którego e‑materiał się odnosi

Upadek Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Przedmiot

Historia

Etap edukacyjny

II szkoła podstawowa

Podstawa programowa

22. Upadek I Rzeczypospolitej. Uczeń:

3) wyjaśnia, w jakich okolicznościach doszło do upadku państwa polskiego,

podaje datę III rozbioru.

Nowa podstawa programowa

XVII. Walka o utrzymanie niepodległości w ostatnich latach XVIII wieku. Uczeń:

1) sytuuje w czasie I, II i III rozbiór Rzeczypospolitej i wskazuje na mapie zmiany terytorialne po każdym rozbiorze;

3) rozróżnia przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne upadku Rzeczypospolitej.

Kompetencje kluczowe

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 18.12.2006 w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie:

1) porozumiewanie się w języku ojczystym;

6) kompetencje społeczne i obywatelskie.

Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

Uczeń:

  • oblicza upływ czasu między wydarzeniami historycznymi i umieszcza je na linii chronologicznej;

  • dostrzega związki teraźniejszości z przeszłością;

  • tworzy krótką wypowiedź o postaci i wydarzeniu historycznym, posługując się poznanymi pojęciami;

  • przedstawia własne stanowisko i próbuje je uzasadnić.