Zgłoś uwagi
Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Europa i świat w II połowie XIX wieku (lekcja powtórzeniowa)

Polityczny podział Europy, ok. 1890 r.
domena publiczna
Polecenie 1

Wyjaśnij, do jakich wydarzeń, osób i zjawisk odnoszą się poniższe umowne pojęcia:

  • polski Piemont,

  • risorgimento,

  • wyspa‑klucz,

  • depesza emska,

  • wojna burska,

  • powstanie styczniowe,

  • powstanie bokserów,

  • trójlojalizm,

  • Stańczycy.

Ćwiczenie 1
Polecenie 2.1

Wyjaśnij pojęcia:

  • proletariusz,

  • partia polityczna.

Polecenie 2.2

Napisz, jakie było znaczenie podanych wydarzeń i jakie były ich skutki.

  • Traktat w Kaganawie 1854

  • Traktat paryski 1856

  • Bitwa pod Magentą 1859

  • Bitwa pod Sadową 1866

  • Bitwa pod Sedanem 1870

  • Kongres berliński 1878

  • Otwarcie Kanału Sueskiego 1869

  • Przymierze Niemiec i Austro‑Węgier 1879

  • Powstanie Mahdiego 1885

  • Bitwa pod Aduą 1896

Tabela wynalazków

Wynalazek

Data powstania

Miejsce powstania

aparat do dagerotypii; telegraf elektryczny

1837

Europa

chłodziarka domowa

1913

USA

dynamit

1866

Europa

elektrownia miejska

1882

USA

gramofon

1887

USA

karabin maszynowy

1884

USA

kinematograf

1894

Europa

lampa naftowa

1853

Europa

maszyna do szycia

1845

USA

metro (pierwsza linia)

1863

Europa

narkoza eterowa

1846

Europa

odkurzacz

1869

USA

promienie X; sterowiec szkieletowy

1895

Europa

radio

1896

Europa

rewolwer

1835

USA

ręczna kamera filmowa

1910

Europa

samochód

1886

Europa

samolot dwupłatowiec

1903

Europa

silnik elektryczny

1840

Europa

silnik spalinowy

1860

Europa

stetoskop

1816

Europa

telefon

1876

USA

tramwaj elektryczny

1881

Europa

zdjęcie fotograficzne

1826

Europa

żarówka

1879

USA

Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4

Rozwój linii kolejowych na świecie w II połowie XIX wieku i na początku XX wieku (w km).

Kraj

1870 r.

1914 r.

Austro‑Węgry

6112

22 981

Belgia

2897

4676

Dania

770

3951

Finlandia

483

3683

Francja

15 544

37 400

Hiszpania

5295

15 256

Holandia

1419

3339

Niemcy

18 876

61 749

Norwegia

359

3165

Rosja

10 731

62 300

Stany Zjednoczone

84 675

410 475

Szwecja

1727

14 360

Wielka Brytania

21 558

32 623

Włochy

6429

19 125

Polecenie 3

Zapoznaj się z tabelą. Wymień państwa, które w latach 1870 i 1914 posiadały sieć kolejową o długości do:

  • 5000 km,

  • 10 000 km,

  • 50 000 km,

  • 500 000 km.

Europa przed I wojną światową
Krystian Chariza i zespół, licencja: CC BY 3.0
Europa podczas I wojny światowej
Krystian Chariza i zespół, Europa podczas I wojny światowej,
Polecenie 4

Przyjrzyj się powyższym mapom i odpowiedz na pytania.

  • Którym narodom udało się stworzyć niepodległe państwa lub zjednoczyć do 1900 roku?

  • Którym trzem państwom nie udało się do czasu I wojny światowej zrealizować swoich ambicji posiadania niepodległego państwa?

Wojna secesyjna była konfliktem nie tylko militarnym, lecz przede wszystkim zderzeniem dwóch wizji politycznych, a także skrajnie odmiennych modeli gospodarki: przemysłowego wschodu Stanów Zjednoczonych i ich zacofanego rolniczego zachodu, żyjącego z eksportu pszenicy. Jej uprawa (podobnie jak uprawy tytoniu, kukurydzy i trzciny cukrowej) bazowała na niewolniczej pracy Murzynów. Specjalnie w tym celu sprowadzano ich z Afryki (pomimo obowiązującego od 1808 roku oficjalnego zakazu, skutecznie omijanego przez kontrabandę). Zwycięstwo Lincolna w wyborach prezydenckich w 1860 roku przeraziło plantatorów. Widziano w nim ideowego zwolennika niewolnictwa.

Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6
Polecenie 5

Kim była Florence Nightingale? Jakie były konsekwencje jej podróży na Krym? Poszukaj informacji na ten temat.

Ćwiczenie 7

W połowie XIX wieku, za sprawą Georgesa Haussmanna stolica Francji przeszła gruntowną metamorfozę. Wyburzono resztki średniowiecznych zabudowań, wytyczono wielkie miejskie arterie na planie gwiazdy, a cechą charakterystyczną stylu tego architekta były okazałe kamienice – jak te przy ulicy Rivoli. Poniżej możesz zobaczyć, jak współcześnie wygląda ta ulica (ilustracja 1.), gdyż przetrwała w niemal niezmienionym stanie po dziś dzień.

Polecenie 6.1

Sprawdź, jak ulica Rivoli wyglądała wiosną 1871 roku (ilustracja 2.). Jakie wydarzenia przedstawiono na poniższej rycinie? Dlaczego do nich doszło? Jak się nazywa konstrukcja leżąca w poprzek ulicy?

Polecenie 6.2

Oceń skutki tego wydarzenia (ilustracja 3.). Jak można zatytułować te zdjęcia? Symbolami jakich konfliktów epoki XIX wieku mogłyby stać się te fotografie?

Polecenie 7

Dopisz do nazw organizacji nazwiska reprezentujących je polskich działaczy politycznych.

  • PPS

  • PSL

  • PPSD

  • LP

  • LN

USA do cara rosyjskiego: Zatrzymaj okrutny ucisk Żydów
Emil Flohri, USA do cara rosyjskiego: Zatrzymaj okrutny ucisk Żydów, 1904, domena publiczna
Polecenie 8.1

Monarcha widoczny na powyższym rysunku to Mikołaj II, ostatni car Rosji. Polityk przemawiający do niego to Theodore Roosevelt. Ułóż dialog między nimi.

Polecenie 8.2

Do jakich wydarzeń nawiązuje rysunek satyryczny? Opisz ich genezę oraz społeczne i polityczne konsekwencje.

Ćwiczenie 8
Ćwiczenie 9
Polecenie 9.1

Oceń prawdopodobieństwo innych konfiguracji współpracy dyplomatycznej państw (koalicje „bezimienne”).

Polecenie 9.2

Która z konfiguracji nie była jeszcze możliwa w okresie rządów Bismarcka, a która stanowiła przedmiot jego szczególnych obaw?