Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Epitet, Rym oraz Wyrażenie Dźwiękonaśladowcze, czyli Onomatopeja, już ci się przedstawili. Pora poznać następnego członka rodziny środków stylistycznych. Często pomaga poetom, gdy opisują jakieś przedmioty, zjawiska lub postaci i chcą wskazać na ich podobieństwo do czegoś innego. Dowiedz się, kto to taki.

Ćwiczenie 1

Obejrzyj animację i zwróć uwagę, do jakich zwierząt porównuje się jej bohater.

Porównanie - animacja z lektorem Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0, muzyka: audiojungle.net.
Ćwiczenie 2

Porozmawiajcie:

  • O jakich zwierzętach mówi Porównanie?

  • Dlaczego porównuje się do kameleona?

  • Do czego porównalibyście osoby: gadatliwą, powolną, świetnie pływającą?

  • Jakich słów użyjecie, żeby utworzyć porównanie?

Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4
Ćwiczenie 5

A teraz sprawdź, jak wiersz brzmi w oryginale. Słuchając, policz, ile zwierząt w nim występuje.

Wiersz Zoologiczny talent czyta Elżbieta Golińska Wiersz Zoologiczny talent czyta Elżbieta Golińska Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl.

Igor Sikirycki

Pisarz, poeta, dziennikarz i spiker radiowy. Współpracował z łódzkim Teatrem Lalek „Arlekin” oraz z czasopismami dla dzieci: „Płomykiem” i „Płomyczkiem”. Przetłumaczył na język polski wiele baśni, m.in. „Konika Garbuska”. Aktywnie działał w Towarzystwie Przyjaciół Dzieci i był kawalerem Orderu Uśmiechu.

Igor Sikirycki Zoologiczny talent

Jacek odważny jest jak lew
i w wodzie czuje się jak ryba.
Jak jeleń biega pośród drzew,
a z trampoliny jak ptak śmiga.

Po płotach łazi niby kot,
jak czapla zręcznie ryby łowi,
a gdy zaśpiewa, gotów w lot
dorównać głosem słowikowi.

Nagrodę chłopcu za to dać
z pewnością byłoby już można,
gdyby nie pysznił się jak paw
i mniej uparty był od kozła.

Igor Sikirycki, Zoologiczny talent, [w:] , Kram z wierszykami, Łódź 1980, s. 34.
Ćwiczenie 6
Ćwiczenie 7

Uzasadnij swoje odpowiedzi z poprzedniego ćwiczenia, wypisując z wiersza przykłady rymów oraz języka poetyckiego. Swoją notatkę zapisz tutaj lub w zeszycie. Wiesz już, czy wiersz Igora Sikiryckiego jest utworem poetyckim?

Ćwiczenie 8

Zastanówcie się i porozmawiajcie:

  • W jaki sposób poeta przedstawił cechy charakteru Jacka?

  • Czym ten opis różni się od języka, którego używacie na co dzień?

  • Jak myślicie, dlaczego Jacek został przedstawiony właśnie w taki sposób?

Ćwiczenie 9
Ćwiczenie 10

Zaznacz w wierszu żółtym kolorem wszystkie przykłady porównań. W każdym z nich zaznacz na czerwono słowo, które pomogło ci rozpoznać ten środek.

Ćwiczenie 11
Ćwiczenie 12
Ćwiczenie 13

Jak sądzisz, czy zwierzęta swoim zachowaniem upodabniają się do ludzi? A może jest na odwrót? Porozmawiaj o tym w klasie.

Ćwiczenie 14
Ćwiczenie 15
Ćwiczenie 16

Przygotujcie w grupach, w tajemnicy przed innymi, opisy przydzielonych wam przez nauczyciela zwierząt. Możecie wykorzystać tylko epitety i porównania. Nie wolno wam użyć nazwy zwierzęcia ani imitować dźwięków przez niego wydawanych. Pozostałe grupy zgadują, o jakie zwierzę chodzi.

Ćwiczenie 17

Opisz siebie za pomocą porównań. Użyj języka poetyckiego. Możesz to zrobić tutaj lub w zeszycie.

Ćwiczenie 18

Ułóżcie wspólnie krótki wiersz. Pierwsza osoba w grupie wymyśla zdanie na swój temat. Musi ono zawierać porównanie, np. „Jestem słodka niczym miód”. Pozostałe osoby wymyślają zdania, które będą się z nim rymować. Gdy wszystkie osoby w danej grupie zdołają wymyślić zdanie do rymu ze zdaniem pierwszym, następna osoba w kolejności wymyśla nowe zdanie – i zabawa zaczyna się od nowa. Wygrywa ta grupa, która wymyśli najwięcej rymowanych zdań w ciągu pięciu minut.

Ćwiczenie 19

Wyjaśnijcie, co oznaczają poniższe powiedzenia. Każda grupa „pracuje” z innym zwierzęciem: kotem, kurą, psem, owcą, koniem i myszą. Możecie korzystać ze słowników.