Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Zapisz jako PDF Udostępnij materiał
R1TCcHXRbnaUB1

Jestem młodym architektem. Projektowanie planu miasta

1

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

RyqFVeo0cXUcq

Pobierz załącznik

Źródło: online skills, licencja: CC 0.
Plik PDF o rozmiarze 79.88 KB w języku polskim

I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła. Uczeń:

1) wykazuje się znajomością dziedzin sztuk plastycznych: malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury (łącznie z architekturąArchitekturaarchitekturąwnętrz), rysunku, scenografii, sztuki użytkowej dawnej i współczesnej (w tym rzemiosła artystycznego); rozumie funkcje tych dziedzin i charakteryzuje ich język; rozróżnia sposoby i style wypowiedzi w obrębie dyscyplin; zna współczesne formy wypowiedzi artystycznej, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom, jak: happening, performance, asamblaż; sztuka nowych mediów;

3) klasyfikuje barwy w sztukach plastycznych; wykazuje się znajomością pojęć: gama barwna, koło barw, barwy podstawowe i pochodne, temperatura barwy, walor barwy; rozróżnia i identyfikuje w dziełach mistrzów i własnych kontrasty barwne: temperaturowe, dopełnieniowe i walorowe; podejmuje działania twórcze z wyobraźni i z zakresu interpretacji natury, uwzględniające problematykę barwy;

II. Doskonalenie umiejętności plastycznych – ekspresja twórcza przejawiająca się w działaniach indywidualnych i zespołowych. Uczeń:

6) stosuje różnorodne techniki plastyczne (proste techniki graficzne, rzeźbiarskie, malarskie, elementy obrazowania cyfrowego fotograficznego i z wykorzystaniem wybranych graficznych programów komputerowych);

7) podejmuje działania z zakresu estetycznego kształtowania otoczenia; projektuje i realizuje formy dekoracyjne, podnoszące estetykę otoczenia (wykorzystuje elementy gotowe, aranżując własny pokój, np. projektując nakrycie stołu na uroczystość rodzinną z wykorzystaniem m.in. dekoracji kwiatowej; uwzględnia zasady estetyki podawania potraw).

Nauczysz się

analizować plan miasta;

wyjaśniać pojęcia: architektura, urbanistyka, metropolia;

rozpoznawać typy planów miasta.

Wprowadzenie do tematu

W prezentowanym e‑materiale zajmiemy się projektowaniem planu miasta. Będziesz współczesnym architektem, który jest odpowiedzialny za ukształtowanie nie tylko pojedynczego budynku, ale otaczającej nas przestrzeni. Zadania tego typu wykonywane są przez grupy ludzi, zorganizowane w zespoły, w których pracują urbaniści, architekcikonserwatorzy zabytków oraz wielu innych specjalistów. Ich wspólnym zadaniem jest stworzenie planu miasta lub innej zurbanizowanej (zabudowanej) przestrzeni w celu zaprojektowania możliwie najlepszej relacji pomiędzy środowiskiem zabudowanym, a naturalnym, z poszanowaniem dziedzictwa architektonicznego, społeczno‑kulturowego oraz przyrodniczego. Działania takie nazywamy tworzeniem ładu przestrzennego, obejmującego zwłaszcza tereny miejskie, jak i przestrzeń wiejską. E‑materiał został podzielony na dwie części: teoretyczną i praktyczną.

Polecenie 1

Odsłuchaj tekst z audiobooku. Zwróć szczególną uwagę na znaczenie następujących terminów: architekt, budynki: mieszkalne, sakralne, użyteczności publicznej, komercyjne industrialne, urbanistyka, urbanista, przestrzeń zurbanizowana, ład przestrzenny, konserwator zabytków, konserwacja zachowawcza, rekonstrukcja konserwatorska, konserwatorska restauracja obiektu, rewaloryzacja konserwatorska, rewitalizacja.

Audiobook - Wprowadzenie do architektury

RqNXHYqcy3n39mb83368f79f6b046b_00000000000101
Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.
RN60KvblcRU3U1
Ćwiczenie 1
W oparciu o tekst z audiobooka odpowiedz na pytania. Pytanie 1: Co cechuje zawód architekta? Możliwe odpowiedzi: A - możliwość łatwej przebudowy ,brak określonej funkcji i nieokreśloność estetyczna. B - współtworzenie dóbr kultury przez projektowanie obiektów budowlanych służących zaspokojeniu potrzeb osobistych i społecznych człowieka. C - trwałość, użyteczność i piękno. D - umiejętność rysowania ładnych i kolorowych domów, budowania bezpiecznych mostów przez rzeki oraz tworzenia placów zabaw dla dzieci. Pytanie 2: Jakie trzy zasady działalności architektonicznej zostały określone przez Witruwiusza już w starożytności? Możliwe odpowiedzi: A - możliwość łatwej przebudowy ,brak określonej funkcji i nieokreśloność estetyczna. B - współtworzenie dóbr kultury przez projektowanie obiektów budowlanych służących zaspokojeniu potrzeb osobistych i społecznych człowieka. C - trwałość, użyteczność i piękno. D - umiejętność rysowania ładnych i kolorowych domów, budowania bezpiecznych mostów przez rzeki oraz tworzenia placów zabaw dla dzieci.
Źródło: online-skills.
Ria86fXYhUp6x1
Ćwiczenie 2
Odpowiedz na pytania w oparciu o tekst audiobooka. Pytanie 1: Jakie koncepcje opracowuje urbanista na podstawie analizy zabudowań przestrzeni? Możliwe odpowiedzi: 1. konfliktów użytkowników poszczególnych obiektów budowlanych, 2. planowania przestrzennego, 3. planistyczne. Pytanie 2: Czego minimalizację obejmują zadania urbanistyki ? Możliwe odpowiedzi: 1. konfliktów użytkowników poszczególnych obiektów budowlanych, 2. planowania przestrzennego, 3. planistyczne. Pytanie 3: Do czego odnosi się zawód urbanisty? Możliwe odpowiedzi: 1. konfliktów użytkowników poszczególnych obiektów, 2. planowania przestrzennego, 3. planistyczne.
Źródło: online-skills.
R1CebMjolLBBg1
Ćwiczenie 3
W oparciu o tekst z audiobooka odpowiedz na pytanie. Co jest podstawowym celem konserwacji zabytków? Możliwe odpowiedzi: 1. przywrócenie zniszczonego obiektu do jego stanu pierwotnego, 2. spowolnienie procesu niszczenia oryginalnych elementów zabytku, 3. nadanie obiektowi nowego, współczesnego wyglądu.
Źródło: online-skills.
RRqrRCA5NoSzo1
Ćwiczenie 4
W oparciu o tekst audiobooka odpowiedz na pytanie. Jak określa się przywrócenie dawnej wartości i dawnego wyglądu zaniedbanym i zniszczonym zabytkom architektury? Możliwe odpowiedzi: 1. rewitalizacją, 2. rewaloryzacją konserwatorską, 3. restauracją, 4. konserwacją zachowawczą.
Źródło: online-skills.

Projektowanie: Wprowadzenie do planu miasta

Poznaliśmy pojęcia ogólne tworzące „fundamenty” wiedzy związanej z planowaniem miasta. Znamy podstawowe zawody oraz terminy, często trudne, które są istotne dla stworzenia dobrego rozplanowania miasta. Architekci projektują poszczególne obiekty w ścisłej relacji z całościową koncepcją urbanistyczną, a konserwatorzy dbają o zachowanie substancji zabytkowej.

Czas teraz na pojęcia bardziej szczegółowe. Każda przestrzeń zabudowana powinna być zakomponowana w oparciu o osie architektoniczne, na których tworzy się plany miast. Osie stanowią centralne linie, wokoło których skupiają się elementy zabudowy architektonicznej. Plan miasta zwykle przecięty jest kilkoma osiami architektonicznymi, które zapewniają dobrą komunikację w obrębie całego miasta. Stanowią je: oś główna, osie poprzeczne oraz osie podrzędne. Osie architektoniczne są także osiami kompozycyjnymi, które prowadzą od jednej dominanty kompozycyjnej do drugiej. Mogą nimi być place, fontanny, pomniki lub reprezentacyjne budynki. Dominanty te stanowią ponadto bardzo dobre punkty orientacyjne dla ludzi poruszających się po mieście.

W zależności od epoki historycznej, ukształtowania terenu i warunków geograficzno‑klimatycznych, osie architektoniczne miast kształtowano na wiele sposobów. Miasta stanowią dynamiczną tkankę, to znaczy, że rozwijają się przez wieki. Plan miasta, np. średniowiecznego, powinien być wpisany w wymogi współczesnej metropolii z zachowaniem charakteru gotyckiej starówki.

Widzimy współcześnie wykonaną mapę toruńskiej starówki, która obrazuje jej stan aktualny. Stare Miasto (założone w 1233 r.) i Nowe Miasto (założone w 1264 r.) w latach 1454‑57 połączyły się w jeden organizm miejski. Kolorem zielonym oznaczono granicę dawnych murów, oddzielających Stare i Nowe Miasto. Oś architektoniczna główna i poprzeczna to kolor czerwony. Widzimy jak po połączeniu obu miast „zgrano” osie, a dominantami uczyniono dwa centralne place – Stary i Nowy Rynek.

RjVYU548WKvUY1
Autor nieznany, Współczesny plan miasta Toruń, wikimedia.org, CC BY 3.0

Na współczesnym planie widoczny jest mały obszar starówki, który obrósł przez stulecia w nowo powstającą tkankę miejską. Architektoniczna, urbanistyczna i konserwatorska troska o obszar staromiejski spowodowała w 1997 roku wpisanie miasta Torunia na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.

Projektowanie: Plan miasta - nowe koncepcje

W XIX wieku, w związku z dynamicznym rozwojem miast, zaproponowano rozwiązania urbanistyczno – architektoniczne bazujące na racjonalnych, uporządkowanych osiach, które bardziej odpowiadały potrzebom miast. Powstały plany, gdzie poszczególne elementy zabudowy są uporządkowane, przyjmują regularne, geometryczne kształty. Zaowocowało to trzema rodzajami urbanistycznego rozplanowania osi kompozycyjnych. Stanowią je: promienisto -koncentryczny plan miasta, szachownicowy plan miasta, oraz liniowy plan miasta.

Promienisto‑koncentryczny plan miasta

Georges Eugène Haussmann (1809 -1891)– francuski urbanista i twórca planu przebudowy Paryża w latach 1852‑1870, przekształcił stolicę Francji z średniowiecznej w nowoczesną metropolię. Niestety odbyło się to kosztem wyburzenia wielu zabytków. Haussmann przebudował w Paryżu kilka centralnych dzielnic, realizując szerokie aleje, parki, place gwiaździste oraz dwa szeregi biegnących okrężnie bulwarów. Miasto wzbogaciło się wtedy o ponad 95 km nowych ulic i tysiące nowych budowli. Założenie urbanistyczne Haussmanna nazywamy planem promienisto‑koncentrycznym.

RjmnjDSpES4YR1
Ilustracja interaktywna przedstawia widok z lotu ptaka na fragment Paryża. W centrum zdjęcia, na okrągłym placu, znajduje się Łuk Triumfalny. Wokół placu znajduje się rondo, po którym jadą auta. Od ronda promieniście rozchodzą się ulice, pomiędzy którymi przestrzeń jest wypełniona architektoniczną zabudową z drzewami. Na fotografii umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
U.S. Army Air Service, Widok Paryża z lotu ptaka, 1921, wikimedia.org, domena publiczna

W Polsce plan Szczecina był wzorowany na idei urbanistycznej Haussmanna. Autorem szczecińskiej przebudowy był James Hobrecht (1825‑1902), także twórca nowych planów Berlina, a dokonano jej w latach 70‑tych i 80‑tych XIX wieku.

R4AQ7YTAvXymx1
Ilustracja interaktywna przedstawia widok z lotu ptaka na fragment Szczecina. Fotografia ukazuje siatkę ulic z zabudową architektoniczną. Na zdjęciu znajdują się trzy ronda i promieniście rozchodzące się od nich ulice. Przestrzeń pomiędzy ulicami wypełniają budynki i place. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
Newsweek Polska, Zdjęcia Szczecina z lotu ptaka, 2016, 4dfoto.pl, CC BY 3.0

Szachownicowy plan miasta

Drugi szachownicowy, urbanistyczny plan miasta, był już znany w starożytnej Grecji i występował następnie we wszystkich okresach rozwoju miast. Jednak rozpowszechnił się na ogromna skalę, na nowym i starym kontynencie wraz z rozwojem ery przemysłowej. Wykazuje on regularność układu przestrzennego poszczególnych elementów zabudowy. Ulice proste, równoległe i prostopadłe względem siebie, krzyżują się pod kątem prostym. Przecinają je szerokie i również ułożone równolegle aleje, które tworzą główne osie kompozycyjne. W dobie dynamicznej urbanizacji wiele miast powstałych na innych zasadach urbanistycznych, przebudowało swój układ przestrzenny na szachownicowy, np. Chicago.

R1DnhH84uChaa1
Bracia Poole, Mapa Chicago, 1898, Biblioteka Kongresu, Waszyngton, bostonraremaps.com, CC BY 3.0

Liniowy / pasmowy plan miasta

Trzeci rodzaj planowania urbanistycznego osi miejskich nazywamy liniowym lub pasmowym. Hiszpański architekt i urbanista Arturo Soria y Mata (1844‑1920) w 1882 roku stworzył taki plan dla Madrytu. Uważał, że miasta są przeludnione i nie zapewniają dobrych warunków życia mieszkańcom. Proponował łączenie istniejących ośrodków miejskich szerokimi arteriami komunikacyjnymi, po których jeździłby tramwaje, które jako nowy wówczas wynalazek, miały rozwiązać problemy komunikacyjne. Po obu stronach szerokiej drogi głównej miały powstać duże działki z domkami jednorodzinnymi i ogrodami. Za nimi znajdował się pas lasu odgradzający tę przestrzeń od strefy rolniczej lub przemysłowej.

R9xFscBhG1LyP11
Ilustracja interaktywna przedstawia liniowy plan miasta Madryt. W górnej części umieszczone są ponumerowane działki. Na mapie znajdują się podpisy ważnych miejsc miasta oraz zaznaczona jest główna ulica łącząca najważniejsze części miasta. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
Arturo Soria, Plan linearny dla miasta Madryt, 1910, wikimedia.org, domena publiczna
R12b4WMGytBTS11
Ilustracja interaktywna przedstawia widok na przekrój głównej arterii komunikacyjnej. Po lewej i prawej stronie rysunku znajdują się dwa budynki. W środkowej części ilustracji jest ulica, na której stoją dwa tramwaje. Po obu stronach tramwajów są drzewa wyznaczające ciąg pieszy. Po obu stronach ciągu pieszego rosną drzewa (oddzielają go od części dla tramwajów i części ulicy). Między ciągiem pieszych i budynkami jest ulica. Rysunek jest symetryczny i poszczególne elementy przestrzeni są takie same po obu stronach linii wyznaczającej środek szkicu. W dolnej części znajdują się napisy. Dodatkowo na ilustracji umieszczono informacje: 1.

Przekrój głównej arterii komunikacyjnej miasta linearnego autorstwa A. Soria. Widzimy 40 metrowej szerokości, główną ulicę, po której przemieszczają się tramwaje wożące w dzień ludzi, a nocą dostarczają towary i przewożą ładunki przemysłowe. Torowisko od chodników oddzielają drzewa. Następny szpaler drzew z obu stron wydziela jezdnię. Za nimi rozpoczynają się chronione od hałasu zabudowania jednorodzinne posadowione na działkach o minimalnej szerokości 20 metrów i długości 200 metrów. Dalej, czego nie widać na rysunku Soria, znajduje się 100 metrowej szerokości pas lasu oddzielający strefę rolniczą i przemysłową od strefy prywatno – publicznej.

Arturo Soria, Przekrój głównej arterii komunikacyjnej, 1895, wikimedia.org, domena publiczna

Koncepcja miasta linearnego, była na owe czasy bardzo futurystyczną. Powstało zaledwie 5 kilometrów tak zaprojektowanej zabudowy pod Madrytem. Po pierwszej Wojnie Światowej urbaniści zaczęli modyfikować zaproponowane linearne założenia urbanistyczne, a w 1928 roku, w Paryżu, powołano do życia Międzynarodowe Stowarzyszenie Miast Linearnych.

Mamy zatem trzy podstawowe koncepcje tworzenia ładu przestrzennego, w oparciu o które projektujemy podstawowe osie kompozycyjne przestrzeni zurbanizowanej (zabudowanej). Współcześnie dopuszcza się ich łączenie, wzajemne przenikanie, oraz wielość modyfikacji, wynikających choćby z rozwoju transportu samochodowego i lotniczego, a także ze zmiany charakteru aktywności gospodarczej.

RA3hqCqg2qolT1
Ćwiczenie 5
Wymień trzy koncepcje planowania urbanistycznego.

Projektowanie: Podział budynków ze względu na przeznaczenie

Wiesz już, że przystępując do tworzenia własnego planu miasta, powinno się także uwzględnić układ jego głównych osi. Następnie wokoło nich należy rozmieścić elementy urbanistyczne, którymi są obiekty budowlane, służące zaspokojeniu potrzeb osobistych i społecznych człowieka takie jak: budynki architektury mieszkalnej jedno i wielorodzinne, architektura sakralna: świątynie różnych wyznań, klasztory, kaplice i cmentarze, architektura użyteczności publicznej i edukacyjnej, jak np.: szpitale, przychodnie zdrowia, stacje pogotowia ratunkowego, straż pożarna, banki, urzędy pocztowe, posterunki policji, urzędy państwowe i samorządowe, dworce kolejowe i autobusowe, przedszkola, szkoły i wyższe uczelnie oraz kina i teatry. Architektura rekreacyjna i sportowa: np. parki miejskie, plaże i stanice wodne, place zabaw, ścieżki rowerowe, obiekty turystyczne, boiska, hale i stadiony sportowe. Ostatnią grupę stanowi architektura komercyjna i industrialna czyli wszelkiego rodzaju centra handlowe, sklepy, magazyny, targowiska, obiekty przemysłowe, do których zliczamy fabryki i przetwórnie ale także oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, spalarnie śmieci, stacje wodociągowe, oraz elektrownie - w tym wodne i wiatrowe. Wymienione grupy architektonicznej zabudowy przestrzeni miasta rozmieszcza się na planie miasta w uporządkowany ale i wygodny dla mieszkańców sposób. Musimy pamiętać o  przestrzennym otoczeniu obiektów architektury i ich rozmieszczeniu na osiach kompozycyjnych naszego miasta. Związane jest to z zapewnieniem ciszy i świeżego powietrza dla obszarów, na których znajdują się domy mieszkalne. Należy rozdzielić od nich uciążliwe strefy produkcyjne. Pamiętajmy o dobrej komunikacji pomiędzy strefami: mieszkalną, produkcyjną, usługowo - administracyjną i rekreacyjną. Należy zwrócić uwagę na takie rozmieszczenie obiektów architektury aby niektóre z nich tworzyły dominanty kompozycyjne na osiach architektonicznych projektowanego miasta.

R11l4R9QizDNp1
Ilustracja przedstawia fragment najstarszego w Polsce parku miejskiego znajdującego się w Kaliszu. W centralnej części znajduje się zadaszenie wykonane w stylu japońskim, na które można wejść schodami. Sześciokątny dwuspadowy daszek wsparty jest na sześciu czerwonych kolumnach. Wokół znajdują się drzewa. Na fotografii umieszczono interaktywny punkt z informacją:
Najstarszy park w Kaliszu, 1798, Kalisz, parki.org.pl, CC BY 3.0
RXTYoH1ibtNa61
Ilustracja interaktywna przedstawia budynek szpitala Uniwersyteckiego im. dr. A. .Jurasza w Bydgoszczy. Obiekt ukazany jest od frontu. Elewacja budynku jest jasnożółta. Nad głównym wejściem znajduje się duża, szara tablica, złożona z prostokątnych kasetonów, na której został zamieszczony napis z nazwą szpitala. Za tablicą widać ciąg okien. Brzegi dachu zabezpieczone są wystającą siatką. Przed budynkiem znajduje się zielony plac, ogrodzony płotem. Na ilustracji jest umieszczony interaktywny punkt z informacją:
Szpital Uniwersytecki im. dr. A.Jurasza, 1937, Bydgoszcz, fotopolska.eu, CC BY 3.0
R110vbR6Nbdff1
Ilustracja interaktywna przedstawia osiedle domów wielorodzinnych w Toruniu. Zlokalizowane jest przy dwupasmowej drodze. Po lewej stronie ulicy ustawiony jest ciąg bloków z balkonami. Są to wielokondygnacyjne budynki o podstawie kwadratu. Na zdjęciu ciąg ukazujący na przemian bloki ośmiopiętrowe i czteropiętrowe. Przed blokami ustawione są latarnie skierowane w stronę ulicy. Rośnie także kilka drzew. Tłem jest błękitne niebo z chmurami. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
Osiedle domów wielorodzinnych, Toruń, wikimedia.org, CC BY 4.0
RIeRdPAKRKO7F1
Ilustracja interaktywna przedstawia główne wejście do Centrum handlowego Plaza w Toruniu. Wejście jest całe wykonane ze szkła a w górnej części umieszczony jest czerwony neon z nazwą galerii. Po lewej i prawej stronie znajdują się ściany, na których rozmieszczone są reklamy. Zdjęcie zostało wykonane wieczorową porą lampy przyziemne świecą się. Po prawej stronie u dołu zdjęcia znajduje się ciąg ławek. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
Centrum Plaza, Toruń, Retailnet.pl, CC BY 3.0
R9hgYLqbohlSq1
Ilustracja interaktywna przedstawia barokową Kaplicę Królewską w Gdańsku. Fasada kaplicy podzielona jest na trzy części przez cztery pilastry, czyli stojące pionowe pasy przy ścianie na wysokich cokołach, zakończone kompozytowymi kapitelami (głowicami). Gzyms jest gierowany, czyli łamany i mocno wysunięty. Nad nim znajduje się attyka, czyli ścianka na szczycie budowli, dekorowana maszkaronami i kiściami owoców. W środkowej części portalu znajduje się kartusz, czyli dekoracja w postaci tarczy, z królewskim herbem, na którym widnieją: Orły, Pogoń i Janina. Tarczę herbową wraz z orłem i koroną podtrzymują na rozpostartych skrzydłach dwa anioły. Kopuła pokrywa środkową część prostokątnego wejścia. Zwieńczona jest niewielką latarnią, spoczywa na ośmiobocznym wysokim bębnie i po bokach ujęta jest dwiema ustawionymi na dachu ośmiobocznymi sygnaturkami. W tle znajduje się zabytkowa architektura z wyróżniającą się wieżą zegarową kościoła. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
Barokowa Kaplica Królewska w Gdańsku, 1678-1681, Gdańsk, wikimedia.org, CC BY 3.0
RlEBWzC6h0ian1
Ćwiczenie 6
Wymień znane ci typy architektury obecne w założeniach urbanistycznych.

Prawidłowe wykonanie zadania było trudne. Miało ono za cel uświadomienie zmian jakie zaszły w urbanistyce i architekturze współczesnej. Można łatwo wyróżnić średniowieczny toruński ratusz jako siedzibę władz miejskich czyli architekturę publiczną. „Manufaktura” w Łodzi, architektonicznie kojarzy się bezbłędnie z obiektami fabrycznymi z XIX wieku, czyli architekturą industrialną, dziś spełnia funkcje komercyjne, zatem dzięki procesowi rewitalizacji, mieści się w kategorii architektury komercyjnej i industrialnej. Poznańska fabryka Volkswagena, to również ta sama kategoria ale wygląda jak współczesne centra handlowe, nawet w pobliżu widzimy osiedla domków jednorodzinnych. Centra i galerie handlowe, to współcześnie nie tylko sklepy. W „Toruń Plaza” mieści się muzeum, sale kinowe, tor gokartowy, oddział Urzędu Miejskiego, miasteczko zabaw dla dzieci, kręgielnia, siłownia, kawiarnie i restauracje, biura turystyczne, gabinety urody, fryzjer oraz cała gama sklepów. Te usługi i udogodnienia, a nawet większy ich wachlarz znajdziesz w „Manufakturze”, „Starym Browarze” oraz każdym centrum handlowym znajdującym się w większym mieście. Możesz poruszać się po Plazie szerokimi alejami, na których rosną prawdziwe palmy, odpocząć na ławkach, jak w parku. Nie straszny jest Tobie deszcz, upał ani śnieg. Cała przestrzeń jest klimatyzowana, a jeżeli masz płaszcz czy bagaż, to zostawisz go w szatni. Zatem jaki jest to rodzaj architektury? Odpowiesz, że komercyjny bo wszystko służy przyciągnięciu klienta, który ma dokonać zakupów. Zasadniczo masz rację ale to przecież od Ciebie zależy. Możesz po prostu pospacerować i odpocząć. Możemy przyjąć, że galerie handlowe tworzą przestrzeń wielofunkcyjną, która ma być przyjazną, funkcjonalną, estetyczną i bezpieczną dla człowieka. Namiastkę takiej przestrzeni stworzono już w XIV wieku w toruńskim ratuszu. W wielu państwach świata, powstają takie wielofunkcyjne kompleksy, nawet pod powierzchnię ziemi. W Bolzano, we Włoszech, w ścisłym centrum miasta, gdzie nie było już wolnej przestrzeni, w 2013 roku stworzono czteropietrową szkołę znajdującą się pod ziemią, a naturalne światło dochodzi nawet do najniższego, czwartego poziomu. W 2008 roku pod ziemią umieszczono Kalifornijską Akademię Wiedzy w San Francisco, która pełna jest wspaniałych ogrodów i ciągów spacerowych doświetlonych kalifornijskim słońcem.

Myśląc o projekcie miasta zastanów się czy nie zagospodarować przestrzeni jako wielofunkcyjnej, z jedynym podziałem na funkcję prywatną, oraz funkcję publiczno‑społeczną, a osie kompozycyjno‑urbanistyczne tworzyć nie tylko w poziomie ale i pionie.

W ten sposób zakończyliśmy pierwszą, teoretyczną część e‑materiału. Przejdziemy teraz do części drugiej, która ma charakter praktyczny.

Polecenie 2
Zaprezentuj informacje uzyskane na temat planowania urbanistycznego. Odpowiedz, czym powinien kierować się urbanista i jakie są zadania architekta?
Zaprezentuj informacje uzyskane na temat planowania urbanistycznego. Odpowiedz, czym powinien kierować się urbanista i jakie są zadania architekta?
Polecenie 3

Mając gotowy plan i trochę wolnego czasu wybierzesz się na wycieczkę razem z Twoją mapą. Wydrukuj jeszcze na kartce PLUSY i MINUSY, weź ją ze sobą i idąc zastanawiaj się nad punktami z kartki, zapisuj swoje uwagi. Możesz także wspomóc się aparatem fotograficznym dokumentując obiekty.

PONIŻEJ ZNAJDUJE SIĘ TEKST Z PUNKTAMI DO WYDRUKU

R1dcM9lcS5dJh1
Odpowiedz na pytanie. Jakie znaczenie miało usytuowanie ratusza w centrum miasta?
Źródło: online skills.

Po powrocie do domu:
- uzupełnij swój plan o elementy, które zostały pominięte podczas wykonywania pracy z pamięci. Zastanów się, z jakich powodów te elementy nie zostały umieszczone przez Ciebie na planie. Jeżeli zajdzie taka potrzeba, to uzupełnij plan.
- zajrzyj do „plusów i minusów” i policz, których jest więcej. Zastanów się, jak poprawić ten stan wizualny i funkcjonalny.

Polecenie 4
Wymień kilka obiektów architektonicznych (z wyłączeniem własnego domu), wokoło których skupia się życie Twojej społeczności. W kilku słowach uzasadnij swój wybór.
Wymień kilka obiektów architektonicznych (z wyłączeniem własnego domu), wokoło których skupia się życie Twojej społeczności. W kilku słowach uzasadnij swój wybór.
Polecenie 5
Odpowiedz na pytanie. Czego dowiedziałeś się na temat rodzajów budynków ze względu na ich przeznaczenie? Zaprezentuj te informacje na forum klasy.
Odpowiedz na pytanie. Czego dowiedziałeś się na temat rodzajów budynków ze względu na ich przeznaczenie? Zaprezentuj te informacje na forum klasy.

Słownik pojęć

Urbanistyka
Urbanistyka

dział architektury zajmujący się zasadami planowania przestrzennego miast i osiedli

Architektura
Architektura

sztuka projektowania, wznoszenia i artystycznego kształtowania budowli

Zabytek
Zabytek

obiekt lub przedmiot mający szczególną wartość ze względu na wiek lub walory estetyczne

Promienisto koncentryczny plan miasta
Promienisto koncentryczny plan miasta

plan miasta charakteryzujący się występowaniem dwóch typów ulic: kolistych, ułożonych koncentrycznie wokół centrum miasta oraz promienistych, rozchodzących się z tego centrum ulic i będących odcinkami prostymi.

Szachownicowy plan miasta
Szachownicowy plan miasta

plan miasta wykazujący regularność układu przestrzennego poszczególnych elementów zabudowy. Ulice proste, równoległe i prostopadłe względem siebie, krzyżują się pod kątem prostym.

Liniowy plan miasta
Liniowy plan miasta

plan miasta o układzie przypominającym szachownicę rozciągniętą wzdłuż głównej osi komunikacyjnej z lokalnym drogami dojazdowymi biegnącymi do niej prostopadle.

Metropolia
Metropolia

główne miasto kraju lub regionu.

Architektura sakralna
Architektura sakralna

świątynie różnych wyznań, klasztory, kaplice i cmentarze

Architektura industrialna
Architektura industrialna

wszelkiego rodzaju centra handlowe, sklepy, magazyny, targowiska, obiekty przemysłowe, do których zliczamy fabryki i przetwórnie ale także oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, spalarnie śmieci, stacje wodociągowe, oraz elektrownie - w tym wodne i wiatrowe.

mb83368f79f6b046b_0000000000265

Galeria dzieł sztuki