Dodaj do ulubionych Udostępnij materiał Wydrukuj
R12lqfAZiTF0K11
Źródło: a. nn., licencja: CC BY 3.0.

Wprowadzenie

Poniższy tekst ukazuje, jak jedna z mieszkanek Siedlec zapamiętała wydarzenia kampanii wrześniowej.

Zeznania Gitli Rabinowicz
Zeznania Gitli Rabinowicz

W Siedlcach i okolicy stacjonowało dużo wojska polskiego, wykopano tam rowy i okopy, szykowano się do oporu. Niemcy bombardowali Siedlce bardzo gwałtownie, a kiedy front zbliżał się, ostrzeliwano miasto z ciężkich dział. Porządek bombardowania był następujący: o 8 rano przylatywały samoloty wywiadowcze i strzelała do nich artyleria zenitowa, około 9 przylatywały bombowce i do 11 trwało bombardowanie. To samo powtarzało się po obiedzie. Miasto stało w ogniu. Ludzie pouciekali z domów, ponieważ okazało się, że piwnice stawały się grobami dla nieszczęsnych. Ludzie leżeli plackiem na ulicach, na polu, szukali schronienia pod drzewami, jedni uciekali na wieś, a kiedy wracali w czasie przerwy, nie znajdowali często śladu po swoim domu.

j0000008NQB6v32_00000_BIB_001

Zadanie na rozgrzewkę

Ćwiczenie 1

Nazwij emocje, które mogły towarzyszyć mieszkańcom bombardowanego miasta.

j0000008NQB6v32_0000000F

Polska ofiarą dwóch totalitaryzmów – pakt Ribbentrop‑Mołotow

RogjT03spesSj
Podpisanie traktatu Ribbentrop-Mołotow
Podpisanie traktatu Ribbentrop-Mołotow, 1939, German Federal Archives, licencja: CC BY-SA 3.0
Pakt Ribbentrop‑Mołotow
Definicja: Pakt Ribbentrop‑Mołotow

niemiecko‑radziecki układ zawarty 23 VIII 1939 w Moskwie, podpisany przez ministrów spraw zagranicznych obu państw (Niemiec – J. von Ribbentropa i ZSRR – W.M. Mołotowa). Składał się z dwóch części. W jawnym traktacie oba państwa zobowiązały się do powstrzymywania się od wzajemnych działań agresywnych, zachowania neutralności, gdyby druga strona „stała się przedmiotem działań wojennych ze strony trzeciego państwa”. Tajny, dodatkowy protokół podejmował kwestię „rozgraniczenia obustronnych stref interesów w Europie Wschodniej”. Strefa wpływów III Rzeszy obejmowała Litwę (z Wileńszczyzną), część Polski na zachodzie od linii rzek: Narew, Wisła, San, większość obszaru Rumunii. Strefa wpływów ZSRR obejmowała państwa bałtyckie (Estonię i Łotwę), pozostałą część Polski i Besarabię.

1
Ćwiczenie 2
Rxl1n4yyImk5t1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Układ Ribbentrop‑Mołotow był ostatnim etapem przygotowań Niemiec do wojny z Polską. Rozpoczęła się ona 1 września 1939 roku niemieckim atakiem na Polskę, a zakończyła dopiero 6 lat później w Japonii.

j0000008NQB6v32_0000000V

Kampania wrześniowa (1 IX–5 X 1939)

1
Ćwiczenie 3

Pierwsza faza wojny nazywana jest kampanią polską albo kampanią wrześniową. Wyjaśnij pochodzenie obu określeń.

R1b69D2NEUaOi11
Krystian Chariza i zespół
1
Ćwiczenie 4
R1E5M2pZac9bh1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 5
R1Mm7EaJeZ3Xi1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 6
RQXFDspRfoY9m1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 7
R8uIXlteWHPmg1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
j0000008NQB6v32_0000001G

Szyfr

Podczas II wojny światowej polscy matematycy wsławili się tym, że przyczynili się do złamania szyfru niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Dzięki temu państwa zachodnie mogły przechwytywać tajne depesze armii niemieckiej i przygotowywać się do planowanych przez Niemców działań.

RJ32cL84HdCDi
Enigma
United States Government Work, Enigma, domena publiczna
Ćwiczenie 8

Wciel się w rolę deszyfratora. Każda litera alfabetu ma przypisaną liczbę – znajdziesz ją w tabeli. Zaszyfrowana wiadomość zapisana jest jako wykaz działań zbrojnych kampanii wrześniowej. Gdy do wartości każdej litery dodasz zamieszczoną pod nią liczbę, otrzymasz literę z zaszyfrowanej wiadomości. Na przykład M+14=17+14=31=W. Zatem pierwsza odszyfrowana litera to W.

uzupełnij treść

A

Ą

B

C

Ć

D

E

Ę

F

G

H

I

J

K

L

Ł

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

M

N

Ń

O

Ó

P

Q

R

S

Ś

T

U

V

X

W

Y

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

Z

Ź

Ż

33

34

35

M

Ł

A

W

A

B

Z

U

R

A

W

I

E

L

U

Ń

+14

-4

+5

+2

+7

+28

-32

-4

+1

+32

-30

+19

+1

+16

-16

-12

H

E

L

G

L

I

W

I

C

E

K

O

C

K

+4

+7

-13

+15

+12

-5

-22

-11

+14

+18

+13

-19

+20

+19

W

I

Z

N

A

+1

+7

-8

-4

+11

Ćwiczenie 9

Dowiedz się (na przykład z internetu):

  • Jaki związek z kampanią wrześniową mają Gliwice?

  • Kim była postać podpisana pod odszyfrowaną wiadomością?

  • W jakich okolicznościach wypowiedziała zaszyfrowane tu słowa?

j0000008NQB6v32_0000009R

Bilans sił

1
Ćwiczenie 10

W dowolnych źródłach odszukaj informacje na temat liczebności i wyposażenia wojsk, jakimi dysponowali podczas kampanii wrześniowej Polacy, Niemcy i Rosjanie. Jak oceniasz szanse zwycięstwa Polaków, porównując siły? Czy według ciebie były one żadne, małe, średnie czy duże?

uzupełnij treść
1
Ćwiczenie 11

Jakim słowem określisz postawę Polaków we wrześniu 1939 roku ?

uzupełnij treść
j0000008NQB6v32_0000009Z

Podsumowanie

Co wiem?

II wojna światowa zaczęła się 1 września 1939 roku najazdem Niemiec na Polskę. Polacy liczyli na pomoc sojuszników: Anglii i Francji, która jednak nie nadeszła. Stoczyli z Niemcami liczne bitwy, w większości jednak przegrane. 17 września na walczącą z Niemcami Polskę od wschodu uderzyły wojska radzieckie. Kampania wrześniowa zakończyła się 5 października 1939 roku.

Co potrafię?

Odtworzyć na podstawie mapy przebieg wydarzeń.

R13EHxKyTsDr91
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Zapamiętaj!

W jakiej sytuacji dowódca powinien zdecydować o poddaniu swego oddziału wrogowi?