Aktualności

Kształcenie na odległość

Programy nauczania i scenariusze zajęć do kształcenia ogólnego

Epodręczniki PO KL

Katalog Zasobów Dodatkowych

Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne

Gra edukacyjna „Godność, wolność i niepodległość”


Wsparcie użytkownika

Filmy instruktażowe i instrukcje

Poradnik dla użytkownika

Najczęściej zadawane pytania wraz z odpowiedziami

Filmy instruktażowe i instrukcje
Dodaj do ulubionych Udostępnij materiał Wydrukuj
R1a1WWfSyrERO1

Metody uczenia się i szybkiego zapamiętywania

Źródło: Eduexpert Sp. z o.o. / Evaco Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Wstęp

Dobra pamięć to nie tylko predyspozycje i talent, ale też efekt ćwiczeń, które ją rozwijają. Ćwiczenie pamięci gwarantuje sukcesy w wielu dziedzinach życia oraz pozwala zachować zdrowie do późnej starości. Możemy wspomagać naszą pamięć za pomocą mnemotechniki.

MNEMOTECHNIKA – to zespół sposobów ułatwiających zapamiętywanie, przechowywanie i przypominanie nowych informacji.

Nauczysz się

zrozumiesz pojęcie mnemotechniki;

rozpoznasz i zastosujesz różne techniki zapamiętywania;

stworzysz historyjkę wspomagającą w zapamiętywanie.

1

Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

Po zapoznaniu się z e‑materiałem uczeń:

  1. słucha i analizuje tekst;

  2. zna pojęcie mnemotechniki;

  3. dyskutuje na temat przedstawiony w tekście;

  4. formułuje rady dotyczące zapamiętywania;

  5. notuje, stosując różnorodne metody;

  6. wyszukuje w Internecie artykuły na temat skutecznego uczenia się.

mb5fd00a2d6e8f294_1502093859156_0

METODY UCZENIA SIĘ I SZYBKIEGO ZAPAMIĘTYWANIA – audiobook

Rozdziały:

  1. Jak możemy zapamiętywać

  2. Tradycje mnemotechniki

  3. Wypróbujemy poznane metody

1
Notatka dla prowadzącego

Notatka dla prowadzącego:

Przed rozpoczęciem pracy z audiobookiem, możesz skorzystać z przygotowanego scenariusza lekcji, który pokazuje, jak włączyć materiały multimedialne w tok lekcji.

R11Ic0PGv8t6r1
W prostokątnym polu znajduje się strzałka skierowana w dół (symbol pobierania pliku) i napis „Pobierz załącznik”. Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji.
Źródło: Eduexpert Sp. z o.o. / Evaco Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Wskazówka

Podczas słuchania i czytania treści nagrań zwróć uwagę na to, jak można ćwiczyć i usprawnić zapamiętywanie tekstów i różnych wiadomości.

RNeigTYIPveIbmb5fd00a2d6e8f294_1536738455492_01
Na ekranie pokazany jest panel sterowania z aktywnymi klawiszami do odtwarzania zawartości audiobooka. W części górnej części znajdują się trzy klawisze. Pierwszy od lewej „Widok” umożliwia przełączenie między odtwarzaczem dźwiękowym audiobooka oznaczonym jako „Odtwarzacz” na liście wyboru a podglądem treści audiobooka oznaczonym jako „Tekst”. Odtwarzacz dźwiękowy oznaczony jako „Odtwarzacz” przedstawia żółty pasek, na którym podczas odtwarzania pojawia się tekst. Widok „Tekst” prezentuje pełny tekst pojawiający się w nagraniu. Widok „Dynamiczny” stanowi połączenie widoku „Odtwarzacz” i „Tekst". Klawisz środkowy „Książka” umożliwia nawigację po treści audiobooka. Klawisz trzeci od lewej „Więcej” – zawiera informacje o programie. Poniżej oddzielony linią znajduje się panel sterowania odtwarzacza nagrania. Poniżej panelu sterowania znajduje się żółty pasek, na którym w trakcie odtwarzania pokazywany jest tekst nagrania.
Źródło: Eduexpert Sp. z o.o. / Evaco Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Wersja tekstowa z wyróżnieniem pojęć

Metody uczenia się i szybkiego zapamiętywania. 
Jak uczyć się szybciej i skuteczniej?

Rozdział 1 
Jak możemy zapamiętywać

Nagranie zawiera wypowiedzi 5 osób, które prezentują swoje metody na zapamiętywanie. W dużym mieście przeprowadzono ankietę uliczną, podczas którejrespondenciRespondentrespondenci odpowiadali na pytanie: Jakie metody zapamiętywania stosujesz? Co ci pomaga? Oto niektóre z odpowiedzi:

Mam niewiele czasu, bo ciężko pracuję, potrzebuję więc szybko zapamiętywać, by nie marnować czasu niepotrzebnie. W prostych sytuacjach życiowych stosuję GRUPOWANIE, czyli dzielę słowa, informacje na grupy, kategorie. Na przykład listę zakupów dzielę na kategorie: NABIAŁ, OWOCE I WARZYWA I CHEMIA. Wtedy łatwiej mi odnaleźć w pamięci to, czego potrzebuję.

Mi zawsze pomagało TWORZENIE AKRONIMÓW, CZYLI SKRÓTOWCÓW. Tworzę sobie słowo lub wyrażenie będące skrótem pierwszych liter wyrazów, które muszę zapamiętać. Na przykład, kiedy miałbym zapamiętać kraje Ameryki Południowej ułożę słowo: ECKA – pierwsze litery od Ekwador, Chile, Kostaryka i Argentyna lub PIES – pomoże mi zapamiętać plan dnia w pracy: pismo, inwentaryzacja, edycja, sekretarz.

Ja zapamiętuję metodą SKOJARZEŃ, pomaga mi to w zapamiętywaniu wyrazów w języku obcym. Na przykład wyraz SNAKE – oznaczający węża kojarzy mi się z syczeniem, więc zapamiętuję ssssnake. Inny wyraz pattern – wzór, kojarzy mi się sam ze wzorem na koszulce, powtarzają się elementy pp i tt. Myślę, że skojarzenia pomagają wielu osobom w ćwiczeniu pamięci.

Pomaga mi ŁAŃCUCHOWA METODA SKOJARZEŃ. Tworzę sobie historię opartą na skojarzeniach, która pomaga mi zapamiętać rzeczy, które mam na przykład do załatwienia danego dnia. Muszę : zapisać się do lekarza, wysłać list, posprzątać garaż i zrobić zakupy. Tworzę zatem taką historię: Rano budzi mnie lekarz, który trzyma w ręku ogromną kopertę, boję się go i uciekam do garażu, gdzie potykam się o wózek z zakupami. Już wiem, że nie zapomnę o niczym.
Ja stosuję jedną z najprostszych i bardzo skutecznych metod – odświeżam pamięć poprzez powtarzanie. Mam do zapamiętania wiersz – zaczynam od nauczenia się zwrotki, powtarzam ją następnego dnia i dokładam kolejne 4 wersy, następnego dnia powtarzam całość i uczę się następnej zwrotki. Świetna i prosta metoda.

Rozdział 2 
Tradycje mnemotechnikiMnemotechnikamnemotechniki

Nagranie zawiera opis technik zapamiętywania od starożytności do stosowanych obecnie.

Mnemotechnika jest jedną z najstarszych metod zapamiętywania, przechowywania i przypominania sobie informacji. Słowo pochodzi od imienia greckiej bogini pamięci Mnemozyny. Sztuka pamięci mnemotechnicznej ma swoje początki w starożytnej Grecji około 500 r. p.n.e. Symonides z Keos odkrył, że podstawowym warunkiem skutecznego zapamiętania jest porządkowanie tego, co chcemy zapamiętać. Był on jednym z gości biesiady, kiedy wyszedł, komnata, w której przebywali goście zawaliła się, ciała zostały zmasakrowane. Dzięki temu, iż zapamiętał miejsca, jakie w czasie uczty zajmowały poszczególne osoby, można było zidentyfikować ofiary.

Cyceron w swoim podręcznikuretorykiRetorykaretoryki De oratoreOratororatore przytacza także tę historię, twierdząc, że Symonides wynalazł sztukę pamięci. Jest ona wstępem do rozdziału zajmującego się mnemotechniką miejsc i wyobrażeń. Mówcy rzymscy chętnie stosowali zasady i reguły służące doskonaleniu pamięci, gdyż dobrze wpływały na jej poprawę i pozwalały sprawnie wygłaszać bardzo długie przemówienia.

Ogólne zasady mnemotechniki miejsc i wyobrażeń sprowadzają się do trzech etapów. Pierwszy to odciśnięcie w pamięci układu, obrazu, jakiejś budowli lub rozkładu mieszkania ze wszystkimi szczegółami (balkon, pomieszczenia, ozdoby, schody). Drugi etap to umieszczenie w każdym pomieszczeniu informacji do zapamiętania. Aby odtworzyć je, nasze myśli muszą przebiec kolejno przez wszystkie miejsca w budowli lub mieszkaniu. Wyobrażenia te wspomagają proces uczenia się i zapamiętywania.

Mnemotechniki, mimo iż wymyślone przez starożytnych Greków ponad 2 tys. lat temu, długo były odrzucane przez naukowców i psychologów. Postrzegano je jako sztuczki i przypisywano głównie cyrkowcom lub w najlepszym wypadku geniuszom. Uznawane były za ciekawostki, zabawy, którym nie warto poświęcać czasu, nie mówiąc już o badaniach naukowych. Przełom nastąpił w 1960 roku, kiedy ukazała się książka amerykańskich naukowców E. Galantera, G. A. Millera i K.H. Pribrama Plans and structure of behavior nawiązująca do mnemotechnik.

Współcześnie bardzo chętnie korzystamy z wielu technik zapamiętywania, które pozwalają nam oszczędzić czas, zwiększają zakres i trwałość pamięci, poprawiają zdolność logicznego myślenia, wzmacniają koncentrację oraz umiejętność kojarzenia faktów.

Czy wiesz, że reklamy telewizyjne z powodzeniem wykorzystują zdobycze mnemotechniki, atakują nasze zmysły muzyką, obrazem, frazeologią. Dzięki odpowiednio dobranym słowom, dźwiękom tworzą skojarzenia, które łatwo zapamiętujemy.
Oto wybrane metody, które sprzyjają zapamiętywaniu.
— Tworzenie historii zawierającej wyrazy, które należy zapamiętać – należy umieścić je w ciągu skojarzeń, a następnie wykorzystać w opowieści, która będzie barwna, zabawna lub przerażająca, gdyż sprzyja to zapamiętywaniu.
— Wymyślanie rymowanki, wierszyka do zapamiętywania informacji albo ciągu cyfr. Metodę tę wykorzystuje Witold Gawdzik w Ortografii na wesoło do nauczania ortografii. – Jeśli chcemy zapamiętać datę lub numer telefonu, umieszczamy je w zabawnej rymowance, którą łatwiej będzie nam zapamiętać.

Rozdział 3 
Wypróbujemy poznane metody

Nagranie prezentuje metody tworzenia historii ze słów do zapamiętania oraz zapamiętywania ciągów cyfr poprzez rymowanki.

Spróbujmy teraz wspólnie zastosować poznane metody. Załóżmy, że musimy zapamiętać listę słów:

MLEKO, SAMOCHÓD, POŚCIEL, DRZEWO, MISKA, KOLEGA oraz ciąg cyfr: 2‑4-6‑9-8‑5.
Aby zapamiętać listę wyrazów stworzymy historię, w której one się pojawią. Musimy najpierw poszukać skojarzeń. Spróbujmy połączyć najprostsze w pary:
MLEKO – POŚCIEL ( skojarzenie bieli mleka i koloru pościeli),
SAMOCHÓD – KOLEGA ( ten, który zawsze pożycza mi auto, które mi się zepsuje),
DRZEWO – MISKA ( wspólne – drewno – miska jest drewniana).
Teraz spróbujmy połączyć te trzy pary, które już skojarzyliśmy umieszczając je w czasie,
Rano: mleko i pościel.
W ciągu dnia: samochód i kolega.
Wieczorem: drzewo i miska.
Na koniec tworzymy historię, na przykład taką:
Obudziłem się dzisiaj wcześnie rano w białej pościeli i od razu zachciało mi się wypić mleko. Pomyślałem natychmiast o samochodzie, który pożyczył mi kolega i pojechałem do sklepu. Wieczorem szczęśliwy jadłem płatki z mlekiem z miski, patrząc na stare, rozłożyste drzewo za oknem.
Spróbujcie teraz stworzyć własną historię.
Przejdźmy teraz do naszego ciągu cyfr ( 2‑4-6‑9-8‑5)
Aby go zapamiętać, układamy krótką, zabawną rymowankę:
Dwie sarenki reagują na cztery dźwięki
Sześć myszek ma dziewięć modliszek
Osiem kotków łapie pięć motków.
Teraz czas na Twoją rymowankę.

Polecenie 1

Która z przedstawionych metod wydaje Ci się najskuteczniejsza?

Polecenie 2

Jak barwa może sprzyjać zapamiętywaniu?

Polecenie 3

Jak sądzisz, dlaczego tworzone historyjki powinny być zabawne lub niepokojące?

Polecenie 4

Na podstawie fragmentu opisu przebiegu bitwy pod Cecorą w 1620 roku, narysuj schemat, który mógłby służyć jego zapamiętaniu.

Hetman zamierzał wydać bitwę 19 września. W tym celu zabezpieczył obóz za wałem (można się było spodziewać ataku Tatarów przez Prut), a wojska zamierzał ustawić w środku między czterema rzędami wozów taborowych (po około 60 wozów w rzędzie). Między skrajnymi rzędami wozów umieścił piechotę, a na wozach i przed piechotą artylerię. Tak więc wojsko (prawe skrzydło pod dowództwem hetmana polnego, środek – hetmana Żółkiewskiego, lewe – księcia Koreckiego) powinno faktycznie mieć zabezpieczone skrzydła dwoma taborami. Lewy taborek był obsadzony przez ludzi pewnych – piechotę autoramentu cudzoziemskiego, wyposażoną w dalekonośne muszkiety, a prawym, obsadzonym przez piechotę wybraniecką i węgierską dowodzili Drogoń, Lewikowski i Ochyj i dowódca artylerii – Szemberg […].

mb5fd00a2d6e8f294_1536738455492_0
mb5fd00a2d6e8f294_1502093867461_0

Podsumowanie

Zapamiętaj
Dzięki mnemotechnikom skuteczniej i szybciej można nauczyć się języków obcych, zapamiętywać trudne wzory, daty lub reguły. Szczególnie przydatne są w rozwijaniu pamięci u dzieci i nauce przedmiotów ścisłych. Warto eksperymentować i znaleźć techniki pamięciowe odpowiednie dla siebie.

Dobra pamięć pomaga zachować młodość i sprawność do późnej starości.

PRACA DOMOWA

Praca domowa
Polecenie 5.1

Użyj jednej z metod poznanych na lekcji do zapamiętania załączonego ciągu wyrazów, który przedstawisz na kolejnej lekcji. Ciąg wyrazów do zapamiętania: ozon/willa/niepokój/konto/kapcie/szklanka.

mb5fd00a2d6e8f294_1503905579466_0

Ćwiczenia

Wskazówka

W przypadku braku możliwości rozwiązania zadania z klawiatury lub trudności z odczytem przez czytnik ekranu skorzystaj z innej wersji zadania.

classicmobile
Ćwiczenie 1
RQs8vqvissPTn1
Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 1. zatytułowane „KOJARZENIE METOD ZAPAMIĘTYWANIA”. Poniżej znajduje się polecenie „Do metod wymienionych w pierwszym nagraniu dopasuj element, który pomoże Ci go zapamiętać”. Poniżej znajdują się dwie kolumny z kafelkami, które należy tak przesunąć w górę lub w dół, aby do siebie pasowały. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź” i „Sprawdź” umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.
Źródło: Eduexpert Sp. z o.o. / Evaco Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
static
Inna wersja zadania
RoHjtDuByopWI1
Na ekranie wyświetla się inna wersja zadania pierwszego. Ćwiczenie ma tytuł: „KOJARZENIE METOD ZAPAMIĘTYWANIA”. Polecenie brzmi: „Do metod wymienionych w NAGRANIU 1 dopasuj element, który pomoże Ci go zapamiętać”. Pod poleceniem znajduje się pięć różnych ilustracji. Pod ilustracjami jest lista obrazków z numerami od jeden do pięć. Przy każdej tej nazwie z numerem obrazka znajduje się rozwijana lista. Za pomocą tej listy należy wybrać metodę zapamiętywania pasującą do danej ilustracji. Obrazek pierwszy przedstawia poukładane w plastikowych skrzynkach różne warzywa i owoce. Poszczególne rodzaje warzyw i owoców są ułożone rzędami. Kolejno od lewej strony fotografii widoczne są rzędy poszczególnych warzyw i owoców: białej cebuli, zielonej papryki, czerwonej papryki, cukinii, pomidorów, awokado, jabłek. Owoce i warzywa są pogrupowane i uporządkowane według ich rodzaju. Obrazek drugi przedstawia fragment miejskiego krajobrazu, na którym widać chodnik. Obok chodnika znajduje się trawnik. Na trawniku jest wydeptana ścieżka, prawdopodobnie krótsza droga prowadząca do jakiegoś celu. Tą skrótową ścieżką idzie człowiek z plecakiem. Nie widać szczegółów tej postaci, ponieważ jest odwrócona tyłem. Trzecia ilustracja przedstawia zamyśloną kobietę. Jej twarz jest odwrócona tak, że nie można dostrzec jej wyrazu twarzy. Swoją głowę opiera o rękę, jakby czemuś się przyglądała albo nad czymś się zastanawiała. Obok głowy kobiety widoczny jest dymek (jak w komiksie), w którym znajduje się rysunek różowego motyla. W tle widać las i ludzi z plecakami. Prawdopodobnie zamyślonej kobiecie obserwowana przez nią sytuacja w jakiś sposób kojarzy się z motylem. Czwarty obrazek przedstawia połączone cztery ogniwa metalowego łańcucha. Łańcuch znajduje się na ciemnym tle. Piąta ostatnia ilustracja zawiera siedem rysunków przedstawiających pięć różnych zwierząt, które są ułożone w jednej linii. Kolejno są to: niedźwiedź, lis, jeż, niedźwiedź, sowa, sarna, niedźwiedź. Na ilustracji ten sam rysunek niedźwiedzia powtarza się trzy razy. Każdy obrazek przywodzi na myśl jakąś metodę zapamiętywania. W prawym dolnym rogu znajduje się klawisz „Sprawdź” umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania zadania.
Źródło: Eduexpert Sp. z o.o. / Evaco Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
classicmobile
Ćwiczenie 2
RZBp8jbdjIzxp1
Na ekranie wyświetla się w ramce Ćwiczenie 2. zatytułowane „Twórcze dobieranie i łącznie w pary”. Poniżej znajduje się polecenie „Do podanych informacji z tekstu dobierz najlepszą metodę zapamiętywania. Posłuż się wiedzą z audiobooka oraz uzyskaną na poprzednich lekcjach”. Pod poleceniem znajdują się cztery zdania. Należy je dokończyć, używając rozwijanej listy, znajdującej się pod każdym ze zdań. W prawym dolnym rogu znajdują się klawisze „Zapisz odpowiedź” i „Sprawdź” umożliwiający sprawdzenie poprawności rozwiązania odpowiedzi.
Źródło: Eduexpert Sp. z o.o. / Evaco Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
static
mb5fd00a2d6e8f294_1502358147126_0

Słowniczek

Krasomówstwo
Krasomówstwo

(krasa – piękno) sztuka pięknego przemawiania; umiejętność sprawnego i przejrzystego wyrażania swoich myśli.

Mnemotechnika
Mnemotechnika

(gr. mneme – pamięć, technikos – wykonany zgodnie ze sztuką) metoda szybkiego i sprawnego zapamiętywania i uczenia się.

Orator
Orator

(łac. orator – mówca) człowiek wygłaszający przemówienia, oracje, umiejący przemawiać publicznie, orator, mówca, krasomówca.

Plebejski
Plebejski

(łac. plebs – lud) odnoszący się do ludu, ludowy, chłopski; nieokrzesany, niedouczony, bez kultury.

Retoryka
Retoryka

(gr. rhetorike – sztuka wymowy) sztuka ozdobnego wysławiania się; teoria przemawiania, wymowy; krasomówstwo.

Respondent
Respondent

(łac. respondens – odpowiadający) osoba odpowiadająca na pytania zawarte w ankiecie lub zadawane podczas wywiadu.

mb5fd00a2d6e8f294_1522759004116_0

Powrót do e‑podręcznika

E‑podręcznik „Kultura i życie”

http://www.epodreczniki.pl/reader/c/141804/v/latest/t/student-canon

4.5. Zanim zabierzesz głos publicznie...

http://www.epodreczniki.pl/reader/c/141804/v/latest/t/student-canon/m/j0000007Y9B2v23

Zgłoś problem