Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj
ROYxR2mmIVS9M1

Nowe techniki w muzyce XX wieku

Ważne daty

1

1894 – Claude Debussy, Popołudnie fauna.

1911 – Béla Bartók, Allegro Barbaro

1928 – Arnold Schönberg, Wariacje op. 31

1952 – John Cage, Tacet 4’33’’

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

RnbGZRkqHkjnW
W prostokątnym polu znajduje się napis „Pobierz”. Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji - dokument w formacie pdf.

I. Indywidualna i zespołowa ekspresja muzyczna.

3. W zakresie ruchu przy muzyce. Uczeń:

3) improwizuje za pomocą gestu i ruchu oraz tworzy ilustracje ruchowe do muzyki.

4. W zakresie słuchania i percepcji muzyki. Uczeń:

1) świadomie słucha wybranych dzieł literatury muzycznej (fragmentów lub/i w całości): reprezentatywnych dla kolejnych epok (od średniowiecza do współczesności), muzyki jazzowej i rozrywkowej, polskich pieśni artystycznych i patriotycznych, utworów ludowych w postaci oryginalnej i artystycznie opracowanej;

3) rozpoznaje i analizuje utwory muzyczne określając ich elementy, nastrój i charakter, formułuje wypowiedzi, stosując pojęcia charakterystyczne dla języka muzycznego;

4) przedstawia słuchaną muzykę za pomocą środków pozamuzycznych (łącząc muzykę z innymi obszarami wiedzy): odzwierciedla graficznie cechy muzyki i strukturę form muzycznych, rysuje, maluje oraz układa teksty do muzyki, werbalizuje emocje i odczucia, opisuje słowami cechy i charakter słuchanych utworów.

II. Język i funkcje muzyki, myślenie muzyczne, kreacja i twórcze działania

Uczeń odczytuje i zapisuje elementy notacji muzycznej:

6. Wymienia nazwy epok w dziejach muzyki (średniowiecze, renesans, barok, klasycyzm, romantyzm, muzyka XX w.) oraz potrafi wskazać kompozytorów reprezentatywnych dla nich.

8. Potrafi uzasadnić własne preferencje muzyczne, argumentując swoje wybory.

III. Kultura muzyczna, narodowe i światowe dziedzictwo kulturowe. Uczeń:

1) zna repertuar kulturalnego człowieka, orientując się w sztandarowych utworach z dziejów historii muzyki i współczesnej kultury muzycznej oraz wartościowej muzyki popularnej;

Nauczysz się

opisywać impresjonizm, dodekafonię, witalizm, aleatoryzm i minimalizm;

rozpoznawać dzieła muzyczne;

stosować właściwą terminologię muzyczną;

rozpoznawać sylwetki twórców XX wieku.

Impresjonizm - muzyka wrażenia

Nowe zjawiska w muzyce XX wieku związane są z wrażeniami plastycznymi, obecnymi w twórczości Claude’a Debussy’ego. Kierunek w sztuce, zwany impresjonizmem, wpłynął na twórczość kompozytora, który, podobnie jak malarze, starał się uchwycić nieustannie zmieniającą się rzeczywistość i utrwalić subiektywne, ulotne wrażenia, jakie w nich wywoływała.

RFJlArFC54VCS
Ilustracja przedstawia fotografię Claude’a Debussy’ego. Mężczyzna ukazany jest do ramion w górę z lewego półprofilu. Ubrany jest w marynarkę oraz koszulę z przepasaną muszką pod szyją. Na ilustracji umieszczone są kolejno ponumerowane aktywne punkty, po wybraniu których wyświetlą się dodatkowe informacje: 1. Achille-Claude Debussy
Urodzony: 22 sierpnia 1862 w Saint-Germain-en-Laye
Zmarł: 25 marca 1918 w Paryżu
Francuski kompozytor, przedstawiciel impresjonizmu muzycznego., 2. Dorobek kompozytorski Claude’a Debussy’ego to 289 dzieł, w tym: 106 pieśni, 13 utworów zaliczanych do muzyki chóralnej, 2 symfonie, 1 koncert, 24 utwory zaliczane do muzyki kameralnej, 5 oper, 3 balety, 117 utwór na fortepian i 18 innych form orkiestralnych.
Félix Nadar, Claude Debussy (1862-1918), ok. 1908, wikimedia.org, domena publiczna

Debussy wyznaczył nowe horyzonty dla muzyki, o czym świadczyły chociażby jego wypowiedzi: Nie wierzę już we wszechmoc waszego odwiecznego: do re mi fa sol la si do… Nie trzeba tego usuwać, ale dać mu odpowiednie towarzystwo… (słowa wypowiedziane podczas rozmowy z Albertem Giraud - belgijskim poetą).

Polecenie 1

Wysłuchaj fragmentu utworu Popołudnie Fauna Claude`a Debussy`ego. Opisz wrażenia towarzyszące podczas odsłuchu.

R1ZR5HxCYfOji
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz „Faun”, autorstwa Arnolda Böcklina. Na ilustracji umieszczone są kolejno ponumerowane aktywne punkty, po wybraniu których wyświetlą się dodatkowe informacje: 1. Doskonałą ilustracją jego muzyki jest utwór orkiestrowy: Preludium do Popołudnia Fauna.{audio}Utwór: Preludium do Popołudnia Fauna
Wykonawca: Belgian Radio and Television Philharmonic Orchestra
Źródło: The Best Of Debussy, 2. Debussy skomponował tę słynna kompozycję w 1894 roku, będąc pod wrażeniem wiersza francuskiego liryka Mallarmego. Utwór ukazuje rozmarzonego fauna, który pożądliwym wzrokiem obserwuje igrające nimfy i kusi je uwodzicielskimi dźwiękami fletu. Subtelne barwy oraz zmienna dynamika wywołują wizję gorącego popołudnia.
Arnold Böcklin, „Faun”, 1864/65, Lower Saxony State Museum, Hanower, wikimedia.org, domena publiczna
R1HI0aXXJ5iPq
Po ustawieniu się kursorem w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).

Witalizm - muzyka pierwotna

Kierunek ten sięga do pierwotnych instynktów człowieka. Często inspirowany jest folkloremFolklorfolklorem, obrzędami pogańskimi. Jego najbardziej charakterystyczne cechy to: wyraźne podkreślenie rytmu poprzez powtarzalność, nieregularne układy, akcenty; szorstka i agresywna harmonia; przejrzysta budowa formalna utworów; prosta, ale wyraźnie podkreślona melodykaMelodykamelodyka; charakter pogodny, żartobliwy, groteskowy, energiczny, brutalny. Przedstawicielem tego kierunku jest np. Béla Bartók

REfoy6H3cfwQu
Ilustracja interaktywna przedstawia portret Beli Bartoka. Mężczyzna ukazany jest w pozycji siedzącej. Ubrany jest w garnitur oraz koszulę z krawatem. Na ilustracji umieszczone są kolejno ponumerowane aktywne punkty, po wybraniu których wyświetlą się dodatkowe informacje: 1. Béla Bartók
Urodzony: 25 marca 1881, Nagyszentmiklós, Austro-Węgry
Zmarł: 26 września 1945, Nowy Jork
Węgierski kompozytor i pianista, badacz muzyki ludowej., 2. Béla Bartók, jako pianista, szczególnie znany był z wykonań utworów Franciszka Liszta., 3. Tworzył kompozycje instrumentalne (np. Kossuth, Tańce z Siedmiogrodu), wokalne i wokalno-instrumentalne (np. Węgierskie pieśni ludowe, Cantata profana) oraz sceniczne (np. muzyka do opery Zamek Sinobrodego)., 4. Bartók pisał również utwory dla dzieci i młodzieży. Przykładem jest cykl 153 miniatur zatytułowany - Mikrokosmos. Inne popularne utwory to: Koncert na orkiestrę czy Muzyka na instrumenty strunowe, perkusję i czelestę.
Fot. nieznany, portret Beli Bartoka, 1927, wikimedia.org, domena publiczna
Polecenie 2

Wysłuchaj Allegro Barbaro Béla Bartóka. Zwróć uwagę na rytmikę kompozycji i ułóż do niej prosty układ choreograficzny.

R1d8aQNzgUCgt
Ilustracja interaktywna przedstawia fragment zapisu nutowego „Allegro barbaro”. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Allegro barbaro na fortepian”.
Béla Bartók, „Allegro barbaro” - fragment, pianostreet.com (ilustracja) / Béla Bartók, „Allegro barbaro na fortepian”, AMFN (utwór) / online-skills, CC BY 3.0
R1GhceNAbDFLw
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).

Dodekafonia - skala dwunastostopniowa

Technika dodekafonicznaDodekafoniadodekafoniczna powstała w wyniku poszukiwania nowej metody organizowania wysokości dźwięków, która zastąpiłaby tradycyjną tonalność. Zamiast siedmiodźwiękowych skal durowych i molowych stosowano skalę dwunastodźwiękową tzw. serię. Dotychczas skale durowe i molowe, posiadały dwa ważne dźwięki – pierwszy i piąty, na których mogliśmy budować akordy zwane toniką i dominantą. Pierwszy z nich posiadał szczególną właściwość. Był centrum całego utworu i określał tonację. Teraz w nowej technice wszystkie dźwięki w serii miały być tak samo ważne. Ta zasada zapewniała jedność w całym utworze muzycznym. Twórcą nowego języka muzycznego był Arnold Schönberg.

W dodekafonii stosowano przekształcenia materiału dźwiękowego. Były to cztery postacie serii. Wersję oryginalną, inwersję (odbicie lustrzane dźwięków), rak (dźwięki ułożone od końca), rak inwersji (od końca i w odbiciu lustrzanym jednocześnie) oraz inne. Dźwięki nie mogły się powtarzać (przynajmniej do momentu, aż seria nie dobiegnie końca), wszystkie postacie mogą być transponowane (zaczynać się od drugiego, trzeciego, itd., dźwięku serii podstawowej).

R1DbA3qZ09KGD1
Przykładowa seria, triangiel.com, CC BY 3.0

Twórcą nowego języka muzycznego był Arnold Schönberg.

RIJEOj7Zhyxts
Ilustracja interaktywna przedstawia fotografię Arnolda Schönberga. Starszy mężczyzna ukazany jest z lewego profilu. Ubrany jest w garnitur oraz koszulę. Na ilustracji umieszczone są kolejno ponumerowane aktywne punkty, po wybraniu których wyświetlą się dodatkowe informacje: 1. Arnold Schönberg
Urodzony: 13 września 1874 w Wiedniu
Zmarł: 13 lipca 1951 w Los Angeles
Austriacki kompozytor żydowskiego pochodzenia., 2. Schönberg był kompozytorem uniwersalnym. Jego twórczość obejmuje różne formy począwszy od pieśni i muzyki chóralnej, przez utwory na małe zespoły instrumentalne, muzykę kameralną do dzieł symfonicznych.
Florence Homolka (fot.), Arnold Schönberg, ok. 1948, Uniwersytet Południowej Kalifornii, Los Angeles, Stany Zjednoczone, wikimedia.org, domena publiczna
Polecenie 3

Wysłuchaj Wariacji op. 31 Arnolda Schönberga. Licz dźwięki wraz z przebiegiem melodii i wskaż, w których miejscach rozpoczynają się nowe serie.

R1ajHvYJbrTPT
Utwór: Wariacje op. 31 Wykonawca: Arnold Schönberg
R1UCbAP157o3t
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).

Aleatoryzm - przypadek w muzyce

Komplikacja i złożoność jaka pojawiła się w muzyce XX wieku wpłynęła na pojawienie się innego, przeciwstawnego spojrzenia. Po II wojnie światowej kompozytorzy postanowili porzucić dotychczasowy sposób myślenia o komponowaniu i wykonywaniu utworów, na rzecz spontaniczności i przypadku. Narodził się aleatoryzmAleatoryzmaleatoryzm (z łac. alea, kostka do gry). Aleatoryzm może dotyczyć rytmiki, dynamiki, instrumentacji, a nawet budowy utworu. Czynniki przypadkowe mogą być dwojakiego rodzaju: kompozytor stosuje działania losowe podczas pracy nad utworem (mogą to być rzuty kostką, monetą, losowanie z talii kart, korzystanie z generatora dźwiękówGenerator dźwiękówgeneratora dźwięków przypadkowych); wykonawca wprowadza je podczas realizacji utworu.

Najbardziej kojarzoną z aleatoryzmem postacią jest amerykański kompozytor John Cage (1912‑1992).

Ruh9tXoK9a3oS1
John Cage, cantaloupemusic.com, CC BY 3.0

Działanie przypadku w muzyce przyczyniało się często do zaistnienia w niej zjawisk pozamuzycznych, np. widowiskowych. W sztuce określa się to jako happeningHappeninghappening (ang. happen - zdarzenie). Taką pozamuzyczną kategorią może być np. nietradycyjny sposób zachowania się artystów na estradzie. Przykładem może być utwór Cage'a zatytułowany Tacet 4'33” (Cisza, 1962), który polega na tym, że instrumentalista lub orkiestra wraz z dyrygentem spędzają nad instrumentami określony w tytule czas w skupieniu i ciszy. Partytura to kilka pustych stron. Utwór ten jest więc wynikiem zachowań pianisty w określonym czasie oraz słuchaczy, a nie samej gry.

Polecenie 4

Przeczytaj poniższy tekst, a następnie wysłuchaj wykonania utworu Tacet 4'33'' Johna Cage. Zwróć uwagę na użyte środki przekazu, oraz zachowanie publiczności.

„4' 33''” jest najsłynniejszym, wręcz rewolucyjnym utworem Johna Cage'a. Pracował nad nim pięć lat. Dlaczego tak długo? Bo za partyturą, w której napisane jest, że „żaden z instrumentów nie gra żadnej nuty”, stoją głębokie przemyślenia twórcy i idea, którą skwitował zdaniem: „Cisza nie istnieje – wszystko jest muzyką”. Prapremiera „Four minutes, thirty‑three seconds” odbyła się w piątek 29 sierpnia 1952 r. w Maverick Concert Hall w Woodstock, w stanie Nowy Jork. Był to koncert „Benefit Artists Welfare Fund”. Wykonawcą kilku kompozycji Cage'a, a także utworów współczesnych Feldmana, Bouleza i Wolffa był młody pianista David Tudor. (…) Nie obyło się bez skandalu, bo publiczność nie była przygotowana na „ciszę” w utworze, który miał partyturę. Pianista zasiadł do fortepianu, rozłożył manuskrypt (który później zaginął) i wyjął stoper, by dokładnie odmierzać części kompozycji. Opuścił pokrywę klawiatury i siedział bez ruchu 30 sekund. Sygnalizując koniec pierwszej części, podniósł pokrywę by po chwili znowu ją opuścić. I tak we wszystkich trzech częściach utworu. Kiedy Tudor zakończył i wstał, publiczność była tak zirytowana, że zamiast oklasków wszczęła wrzawę i żywe dyskusje. - Nie zrozumieli przesłania - wspominał potem John Cage nazywając swe dzieło „Cztery, trzydzieści trzy”. - Nie istnieje nic takiego, jak cisza. Sądzili, że to cisza, bo nie potrafili słuchać, a przestrzeń była pełna niespodziewanych dźwięków. W pierwszej części można było usłyszeć szum wiatru dochodzący spoza budynku. W części drugiej krople deszczu zaczęły bębnić po dachu, a w trzeciej sama publiczność zaczęła wydawać różne interesujące dźwięki kręcąc się na siedzeniach, szepcząc, a nawet wychodząc.

Źródło: https://www.rp.pl/artykul/930678‑Jedna‑z-najslynniejszych‑kompozycji‑muzyki‑wspolczesnej‑jest‑cisza.html

RGMFbaJzwS3wn
Utwór: Tacet 4'33”, autorstwa Johna Cage'a Wykonawca: William Marx
R1R7eYLd7DahQ
Po ustawieniu się kursorem w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).

Minimalizm – prostota przekazu

W latach sześćdziesiątych wielu kompozytorów coraz częściej upraszczało technikę. Powstawały utwory, w których melodia, harmonia i rytm zmieniały się w niewielkim stopniu. Kompozytorzy zaczęli interesować się dalekowschodnią muzyką i filozofią, której kontemplacyjno‑medytacyjny charakter inspirował do nowych poszukiwań. Szczególną rolę odegrali tu twórcy amerykańscy. Jednym z prekursorów nowej muzyki był La Monte Young.

RgkkcGJkNU0Jv1
Autor nieznany, La Monte Young, labourscarle.wordpress.com, CC BY 3.0
Polecenie 5

Wysłuchaj Miniatury nr 7 z cyklu Composition 1960 La Monte Younga. Opisz odczucia towarzyszące podczas odsłuchu. Zwróć uwagę na minimalizm użytych środków kompozytorskich.

RZbZEjDaC9CzU
Ilustracja interaktywna przedstawia pięciolinię z nutami. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny miniatura nr 7 cyklu „Composition”.
M-124-OK18
La Monte Young, Miniatura nr 7 cyklu „Composition 1960”, online-skills, CC BY 3.0
R1L9iKAseG8Lr
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).

Zadania

RRGtDzhOjvRwy
Ćwiczenie 1
Przyporządkuj tytuł dzieła muzycznego do jego twórcy. Popołudnie Fauna Możliwe odpowiedzi: 1. Arnold Schönberg, 2. Béla Bartók, 3. Claude Debussy, 4. John Cage Allegro Barbaro Możliwe odpowiedzi: 1. Arnold Schönberg, 2. Béla Bartók, 3. Claude Debussy, 4. John Cage Tacet 4’33’’ Możliwe odpowiedzi: 1. Arnold Schönberg, 2. Béla Bartók, 3. Claude Debussy, 4. John Cage Wariacje op. 31 Możliwe odpowiedzi: 1. Arnold Schönberg, 2. Béla Bartók, 3. Claude Debussy, 4. John Cage
R1RpbzLrqqhfq
Ćwiczenie 2
Określ prawdziwość zdań. PRAWDA Możliwe odpowiedzi: 1. Witalizm jest nurtem odwołującym się do pierwotnych instynktów człowieka i folkloru., 2. John Cage był przedstawicielem impresjonizmu., 3. Dodekafonia wywodzi się z malarstwa francuskiego., 4. Aleatoryzm polega na losowości w muzyce FAŁSZ Możliwe odpowiedzi: 1. Witalizm jest nurtem odwołującym się do pierwotnych instynktów człowieka i folkloru., 2. John Cage był przedstawicielem impresjonizmu., 3. Dodekafonia wywodzi się z malarstwa francuskiego., 4. Aleatoryzm polega na losowości w muzyce
Ćwiczenie 3
R1AErzxdG1gRF
Wyszukaj i zaznacz nazwy pięciu kierunków. Aby zakreślić słowo zaznacz (kliknij) pierwszą i ostatnią literę.
RxG36rUuwcnMK
Ćwiczenie 4
Podane nazwiska kompozytorów przyporządkuj do odpowiednich nazw kierunków muzyki XX wieku. Claude Debuss Możliwe odpowiedzi: 1. aleatoryzm, 2. witalizm, 3. impresjonizm, 4. dodekafonia Arnold Schönberg Możliwe odpowiedzi: 1. aleatoryzm, 2. witalizm, 3. impresjonizm, 4. dodekafonia Béla Bartók Możliwe odpowiedzi: 1. aleatoryzm, 2. witalizm, 3. impresjonizm, 4. dodekafonia John Cage Możliwe odpowiedzi: 1. aleatoryzm, 2. witalizm, 3. impresjonizm, 4. dodekafonia
RxqKzJDcGUDn5
Ćwiczenie 5
Wysłuchaj nagrania dźwiękowego. Zaznacz tytuł dzieła. Możliwe odpowiedzi: 1. Wariacje op. 31, 2. Tacet 4’33’’, 3. Popołudnie Fauna, 4. Allegro Barbaro
RzXtaxhTV4EqK
Ćwiczenie 6
Przyporządkuj imię i nazwisko kompozytora do fotografii.
R13tTfnniyoYP
Ćwiczenie 7
Zaznacz imię i nazwisko kompozytora przedstawionego na nagraniu dzieła. Możliwe odpowiedzi: 1. Béla Bartók, 2. Arnold Schönberg, 3. John Cage, 4. La Monte Young

Słownik pojęć

Aleatoryzm
Aleatoryzm

termin wprowadzony przez P. Bouleza na określenie typu nowoczesnej konstrukcji dzieła muzycznego, polegającej na zaleconej przez kompozytora, częściowo ustalonej, przypadkowości w realizacji wykonawczej pewnych elementów konstrukcji utworu (np.: w zakresie rytmu, dynamiki, czasu trwania, wysokości dźwięków).

Dodekafonia
Dodekafonia

technika dwunastodźwiękowa, atonalna, której cechą jest brak centrum tonalnego dzięki równouprawnieniu wszystkich 12 dźwięków oktawy, w przeciwieństwie do techniki tonalnej.

Folklor
Folklor

ludowa twórczość muzyczna: pieśni, tance, muzyka instrumentalna.

Generator dźwięków
Generator dźwięków

urządzenie elektroniczne służące do wytwarzania drgań elektrycznych o określonej częstotliwości i amplitudzie.

Happening
Happening

(ang. zdarzenie) – jednorazowe wydarzenie artystyczne, zazwyczaj odbywające się przy współudziale publiczności, łączące elementy muzyki, teatru, baletu, działań plastycznych itp., często o przebiegu trudnym do przewidzenia.

Impresjonizm
Impresjonizm

styl twórczy reprezentowany przez Claude Debussy’ego i jego naśladowców na przełomie XIX i XX wieku; powstał jako reakcja na muzykę klasyczną, romantyczną; styl ten na pierwszym miejscu stawia elementy kolorystyczne muzyki, stosowanie nie używanego dotąd materiału dźwiękowego, co w konsekwencji daje nowe efekty harmoniczne.

Melodyka
Melodyka

jeden z głównych elementów dzieła muzycznego. Jej istotą jest poziomy układ pojedynczych dźwięków.

Sonoryzm
Sonoryzm

kierunek, technika charakterystyczna dla polskiej szkoły kompozytorskiej w latach 60‑tych, wysuwająca na pierwszy plan brzmienie.

Tacet
Tacet

(łac. milczy) - w zapisie nutowym, szczególnie w głosach instrumentalnych lub wokalnych, oznacza, że dany instrument lub głos w danej części utworu nie bierze udziału.

Słownik pojęć został opracowany na podstawie:

encyklopedia.pwn.pl

Władysław Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Muza SA, Warszawa 2000

Galeria dzieł sztuki

Biblioteka muzyczna

R1ZzAVS7lYuXA1
Utwór muzyczny: Béla Bartók, „Allegro barbaro” na fortepian. W celu wysłuchania dzieła należy wybrać przycisk Odtwórz/Pauza.
R1d8aQNzgUCgt
Ilustracja interaktywna przedstawia fragment zapisu nutowego „Allegro barbaro”. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Allegro barbaro na fortepian”.
Béla Bartók, „Allegro barbaro” - fragment, pianostreet.com (ilustracja) / Béla Bartók, „Allegro barbaro na fortepian”, AMFN (utwór) / online-skills, CC BY 3.0
R1ajHvYJbrTPT
Utwór: Wariacje op. 31 Wykonawca: Arnold Schönberg
RGMFbaJzwS3wn
Utwór: Tacet 4'33”, autorstwa Johna Cage'a Wykonawca: William Marx
RZbZEjDaC9CzU
Ilustracja interaktywna przedstawia pięciolinię z nutami. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny miniatura nr 7 cyklu „Composition”.
M-124-OK18
La Monte Young, Miniatura nr 7 cyklu „Composition 1960”, online-skills, CC BY 3.0
Rae9r1uV7i89H
Utwór: Claude Debussy, „Preludium” do „Popołudnia Fauna”. W celu wysłuchania dzieła należy wybrać przycisk Odtwórz/Pauza.

Bibliografia

Bogusław Schaeffer, Dzieje muzyki, WSiP, Warszawa 1983.

Bogusław Schaeffer, Mały informator muzyki XX wieku, PWM, Kraków 1987.

Danuta Wójcik, ABC form muzycznych, Musica Jagellonica, Kraków 1999.

Franciszek Wesołowski, Zasady muzyki, PWM, Kraków 1986.