Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj
R8GtoupOCUAfy1
List Źródło: Joanna Jakubowicz, List, licencja: CC BY-SA 3.0.
List
Joanna Jakubowicz, List, licencja: CC BY-SA 3.0

W kontaktach międzyludzkich obowiązują w naszej kulturze określone zasady podyktowane względami grzecznościowymi. Należy do nich okazywanie zainteresowania, szacunku i życzliwości naszym rozmówcom lub adresatom pisanych przez nas tekstów. Dzięki temu osoba, do której kierujemy wypowiedź, może się czuć dowartościowana. Do gatunków wypowiedzi eksponujących drugą osobę należą: życzenia, dedykacje, przeproszenia i podziękowania.

Już wiesz

Wśród otrzymanych życzeń (SMS‑em, e‑mailem, pocztą tradycyjną itp.) wskaż te, które najbardziej ci się podobają. Uzasadnij swój wybór.

j0000007WKB3v28_0000000E

Jak zredagować życzenia, dedykacje, przeprosiny i podziękowania?

Życzenia

są to teksty formułowane z okazji świąt, jubileuszy, imienin i ważnych wydarzeń (np. ślubu). Przyjmują one formę wypowiedzi ustnej lub pisemnej. Możemy je składać osobiście, telefonicznie, wysyłać pocztą tradycyjną, e‑mailową lub SMS‑em.

Dedykacja

jest to krótki wpis skierowany do konkretnej osoby, który umieszczamy np. w książce lub na zdjęciu. Funkcję dedykacji mogą pełnić życzenia lub gratulacje. Mile widziane są również stosowne cytaty i sentencje.

Przeprosiny

wypowiadamy po to, by rozmówca nie czuł do nas urazy z powodu naszego niewłaściwego zachowania. Używamy wówczas następujących zwrotów: „wybacz mi”; „przebacz mi”; „przepraszam za...”; „przepraszam za to, że...”; „pragnę przeprosić za.../ za to, że...”.

Podziękowania

to wypowiedzi, które są reakcją na takie zachowania, jak wręczenie upominku, udzielenie pomocy, spełnienie prośby, wyrażenie zgody na coś, udzielenie porady itp. Podziękowania najczęściej przyjmują formę zwrotów: „dziękuję za...”; „dziękuję, że...”; „podziękowania za...”; „jestem wdzięczny/wdzięczna za...”; „składam podziękowania...”; „składam dziękczynienie za...”; „pragnę wyrazić wdzięczność za...”; „Bóg zapłać”.

Dla zainteresowanych

Więcej na temat omówionych tu form wypowiedzi możesz dowiedzieć się z książki Sztuka pisania. Przewodnik po tekstach użytkowych autorstwa Moniki Zaśko‑Zielińskiej, Anny Majewskiej‑Tworek i Tomasza Piekota (Warszawa 2008).

j0000007WKB3v28_0000000R

Zadaniowo

Ćwiczenie 1

Wybierasz się na urodziny kolegi lub koleżanki. Chcesz w prezencie podarować książkę. Zredaguj dedykację, którą można by wpisać do tej książki.

Ćwiczenie 2

Wybierz uroczystość i zredaguj życzenia z okazji jubileuszu:

a) 18 urodziny twojego kuzyna;

b) 10‑lecie kapłaństwa wikarego w twojej parafii;

c) 20 rocznica ślubu twoich rodziców;

d) 65 urodziny twojej babci.

Ćwiczenie 3

Wyobraź sobie, że twoja ulubiona nauczycielka odchodzi wkrótce na emeryturę. Zredaguj kilkuzdaniowy tekst, w którym podziękujesz jej w imieniu całej klasy za pracę z wami.

Ćwiczenie 4
RO3nCsXZWn0fa1
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 5

Zgromadźcie jak najwięcej wyrażeń i wyrazów, za pomocą których można w sposób niebezpośredni (nie wprost) wyrazić przeprosiny. Waszą listę mogą rozpoczynać następujące sformułowania: „Przykro mi”; „Naprawdę nie chciałem / nie chciałam”.

Ćwiczenie 6

Zgromadźcie jak najwięcej wyrażeń i wyrazów, za pomocą których można w sposób niebezpośredni (nie wprost) wyrazić podziękowania. Waszą listę mogą rozpoczynać następujące sformułowania: „Jesteś wspaniały/wspaniała!”; „Co ja bym bez Ciebie zrobił/zrobiła?”.

Ćwiczenie 7

Sprawiłeś/sprawiłaś dziś przykrość bliskiej osobie. Zredaguj esemesowe przeprosiny. Wypowiedź ogranicz do 160 znaków.

Ćwiczenie 8

Zapisz skojarzenia do słowa „życzenia” i ułóż krzyżówkę – jak ją stworzyć, dowiesz się z instruktażowego filmu‑samouczka. Pamiętaj, że litery z hasła „życzenia” mogą się znaleźć na początku, na końcu lub w środku wyrazów tworzących łamigłówkę.

R149DBnXzyp7J1
zadanie interaktywne
RzUXSss5gKVZl1
samouczek - Jak zrobić krzyżówkę? Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0, muzyka: audiojungle.net.
Ćwiczenie 9
Ru9bhpl7dpTOR1
zadanie interaktywne