Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Udostępnij materiał Zapisz jako PDF
R1kS9MVleWE6i1
Alhambra, Grenada (Hiszpania) Alhambra, Grenada (Hiszpania) Źródło: domena publiczna.
Alhambra, Grenada (Hiszpania)
domena publiczna

Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walczenia… trzeba być lisem i lwem.
Niccolò Machiavellij0000008PWB6v21_000tp001Niccolò Machiavelli

Ćwiczenie 1
RuV77zy8VXGie1
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 2

Przeczytaj uważnie wiersz Adama Mickiewicza. Trudne wyrazy wyjaśnij, korzystając ze słownika i przypisów.

AlpuharaAdam Mickiewicz
Adam Mickiewicz Alpuhara

BALLADA

Już w gruzach leżą Maurów posady,
Naród ich dźwiga żelaza,
Bronią się jeszcze twierdze Grenadyj0000008PWB6v21_000tp002Grenady,
Ale w Grenadzie zaraza.

Broni się jeszcze z wież Alpuharyj0000008PWB6v21_000tp003Alpuhary
Almanzor z garstką rycerzy,
Hiszpan pod miastem zatknął sztandary,
Jutro do szturmu uderzy.

O wschodzie słońca ryknęły spiżej0000008PWB6v21_000tp004spiże,
Rwą się okopy, mur wali,
Już z minaretówj0000008PWB6v21_000tp005minaretów błysnęły krzyże,
Hiszpanie zamku dostali.

Jeden Almanzor, widząc swe rotyj0000008PWB6v21_000tp006roty
Zbite w upornej obronie,
Przerznął się między szable i groty,
Uciekł i zmylił pogonie.

Hiszpan na świeżej zamku ruinie,
Pomiędzy gruzy i trupy,
Zastawia ucztę, kąpie się w winie,
Rozdziela brańcej0000008PWB6v21_000tp007brańce i łupy.

Wtem straż oddźwierna wodzom donosi,
Że rycerz z obcej krainy
O posłuchanie co rychlej prosi,
Ważne przywożąc nowiny.

Był to Almanzor, król muzułmanów,
Rzucił bezpieczne ukrycie,
Sam się oddaje w ręce Hiszpanów
I tylko błaga o życie.

«Hiszpanie – woła – na waszym progu
Przychodzę czołem uderzyć,
Przychodzę służyć waszemu Bogu,
Waszym prorokom uwierzyć.

„Niechaj rozgłosi sława przed światem,
Że Arab, że król zwalczony,
Swoich zwycięzców chce zostać bratem,
Wasalemj0000008PWB6v21_000tp008Wasalem obcej korony».

Hiszpanie męstwo cenić umieją;
Gdy Almanzora poznali,
Wódz go uścisnął, inni koleją
Jak towarzysza witali.

Almanzor wszystkich wzajemnie witał,
Wodza najczulej uścisnął,
Objął za szyję, za ręce chwytał,
Na ustach jego zawisnął.

A wtem osłabnął, padł na kolana,
Ale rękami drżącemi
Wiążąc swój zawój do nóg Hiszpana,
Ciągnął się za nim po ziemi.

Spojrzał dokoła, wszystkich zadziwił,
Zbladłe, zsiniałe miał lice,
Śmiechem okropnym usta wykrzywił,
Krwią mu nabiegły źrenice.

«Patrzcie, o giauryj0000008PWB6v21_000tp009giaury! jam siny, blady,
Zgadnijcie, czyim ja posłem?
Ja was oszukał, wracam z Grenady,
Ja wam zarazę przyniosłem.

„Pocałowaniem wszczepiłem w duszę
Jad, co was będzie pożerać,
Pójdźcie i patrzcie na me katusze:
Wy tak musicie umierać! »

Rzuca się, krzyczy, ściąga ramiona,
Chciałby uściśnieniem wiecznym
Wszystkich Hiszpanów przykuć do łona;
Śmieje się – śmiechem serdecznym.

Śmiał się – już skonał – jeszcze powieki,
Jeszcze się usta nie zwarły,
I śmiech piekielny został na wieki
Do zimnych liców przymarły.

Hiszpanie trwożni z miasta uciekli,
Dżuma za nimi w ślad biegła;
Z gór Alpuhary nim się wywlekli,
Reszta ich wojska poległa.

Alpuhara

1
Ćwiczenie 3

Omów poszczególne fragmenty ballady własnymi słowami – tak, by osoba siedząca z tobą w ławce nie miała problemów ze zrozumieniem treści utworu. Z każdego fragmentu wynotuj również środki stylistyczne.

Ryi2lNvqORWDN1
zadanie interaktywne
1
Ćwiczenie 4
RxKT2b4jVAEPe1
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 5

W każdym zadaniu zaznacz poprawną odpowiedź. Do tekstu możesz zaglądać przez cały czas. Po rozwiązaniu testu kliknij przycisk Wstecz, żeby sprawdzić, które odpowiedzi były poprawne.

RvrELrOit5BEv1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
RFOMjqlD0yNG61
Kapitulacja Grenady Źródło: Francisco Pradilla Ortiz, Kapitulacja Grenady, 1882, olej na płótnie, domena publiczna.
Kapitulacja Grenady
Francisco Pradilla Ortiz, Kapitulacja Grenady, 1882, olej na płótnie, domena publiczna
Ćwiczenie 6

Opisz powyższy obraz, odwołując się do informacji zawartych w lekcji.

uzupełnij treść
j0000008PWB6v21_000tp001
j0000008PWB6v21_000tp003
j0000008PWB6v21_000tp002
j0000008PWB6v21_000tp004
j0000008PWB6v21_000tp007
j0000008PWB6v21_000tp005
j0000008PWB6v21_000tp006
j0000008PWB6v21_000tp008
j0000008PWB6v21_000tp009
JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow
Ciekawostka

Ballada „Alpuhara” jest częścią słynnego utworu Adama Mickiewicza pt. „Konrad Wallendrod” (1828), powstałego w czasach, gdy Polska znajdowała się pod zaborami. Tytułowy bohater tego dzieła to człowiek, który ucieka się do podstępu i zdrady w celu realizacji szlachetnego celu – służby ojczyźnie.

Ćwiczenie 7

Sprawdź w dowolnym źródle znaczenie poniższych frazeologizmów i określ, który z nich nalepiej oddaje sens wydarzeń opisanych w utworze „Alpuhara”:

  • Koń trojański;

  • Pyrrusowe zwycięstwo;

  • Walka z wiatrakami;

  • Pocałunek Judasza;

  • Syzyfowa praca;

  • Cel uświęca środki;

  • Sytuacja patowa.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 8

Pracując w parach, oceńcie postępowanie Almanzora. Formułujcie na zmianę argumenty i kontrargumenty. Po wypełnieniu tabelki zapiszcie wnioski z przeprowadzonej oceny.

RY4cKDNfIJSgZ1
zadanie interaktywne