Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Na pewno masz wiele koleżanek i kolegów. A czy masz przyjaciela? Czym właściwie jest przyjaźń? Spróbuj rozgryźć zagadkę prawdziwej przyjaźni.

Ćwiczenie 1

Obejrzyjcie film z recytacją utworu Adama Mickiewicza pt. „Przyjaciele”. Zapamiętajcie, o czym opowiada.

Utwór Adama Mickiewicza czyta Jan Blecki Utwór Adama Mickiewicza czyta Jan Blecki Źródło: Scholaris.pl.

Adam Mickiewicz

Jeden z najwybitniejszych polskich poetów, tworzył w okresie romantyzmu. Najbardziej znane jego utwory to m.in. „Pan Tadeusz” i „Dziady”. Młodzi czytelnicy znają jego wiersze, np. „Reduta Ordona”, „Niepewność”, oraz wiele bajek, m.in. „Golono, strzyżono”, i ballad, np. „Powrót taty”, „Pani Twardowska”.

domena publiczna
Ćwiczenie 2

Przeczytaj uważnie utwór pt. „Przyjaciele”. Wyszukaj w tekście wyrazy, które są dla ciebie niezrozumiałe, i wyjaśnij ich znaczenie, korzystając z przypisów i słownika.

Adam Mickiewicz Przyjaciele

Nie masz teraz prawdziwej przyjaźni na świecie;
Ostatni znam jej przykład w oszmiańskim powiecie.
Tam żył Mieszek, kum Leszka, i kum Mieszka Leszek,
Z tych, co to: gdzie ty, tam ja, co moje, to twoje.
Mówiono o nich, że gdy znaleźli orzeszek,
Ziarnko dzielili na dwoje;
Słowem, tacy przyjaciele,
Jakich i wtenczas liczono niewiele.
Rzekłbyś: dwójduch w jednym ciele.

O tej swej przyjaźni raz w cieniu dąbrowy
Kiedy gadali, łącząc swoje czułe mowy
Do kukań zozul i krakań gawronich,
Alić ryknęło raptem coś koło nich.
Leszek na dąb; nuż po pniu skakać jak dzięciołek.
Mieszek tej sztuki nie umie,
Tylko wyciąga z dołu ręce: „Kumie!”
Kum już wylazł na wierzchołek.

Ledwie Mieszkowi był czas zmrużyć oczy,
Zbladnąć, paść na twarz: a już niedźwiedź kroczy.
Trafia na ciało, maca: jak trup leży;
Wącha: a z tego zapachu,
Który mógł być skutkiem strachu,
Wnosi, że to nieboszczyk i że już nieświeży.
Więc mruknąwszy ze wzgardą, odwraca się w knieję,
Bo niedźwiedź Litwin miąs nieświeżych nie je.

Dopieroż Mieszek odżył... „Było z tobą krucho! –
Woła kum. – Szczęście, Mieszku, że cię nie zadrapał!
Ale co on tak długo tam nad tobą sapał,
Jak gdyby coś miał powiadać na ucho?”
”Powiedział mi – rzekł Mieszek – przysłowie niedźwiedzie:
Że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie”.

Adam Mickiewicz, Przyjaciele, [w:] tegoż, Bajki, Warszawa 1893, s. 112.
Ćwiczenie 3

Odpowiedzcie na pytania:

  • Kim są bohaterowie tej bajki?

  • Co im się przydarzyło?

  • Jakiej próbie została poddana przyjaźń Leszka i Mieszka?

  • Kto zawiódł swojego przyjaciela: Leszek czy Mieszek?

Ćwiczenie 4
Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6

Znajdź wyrazy pokrewne do rzeczownika „przyjaciel”. Zapisz je tutaj lub w zeszycie.

Przykład: przyjaciel – przyjaciółka

Ćwiczenie 7
Ćwiczenie 8
Ćwiczenie 9

Przypomnij sobie, jaki utwór nazywamy bajką. Udowodnij, że utwór „Przyjaciele” też jest bajką.

Ćwiczenie 10
Ćwiczenie 11

Napisz na kartce list, w którym jako Leszek przeprosisz Mieszka za swoje zachowanie. Przekonaj go, że warto ci wybaczyć i jeszcze raz zaufać.

Wręcz list koleżance lub koledze z ławki. Porozmawiajcie o tym, czy takie przeprosiny mogłyby zostać przyjęte przez Mieszka. Dlaczego tak lub dlaczego nie?

Ćwiczenie 12

Porozmawiajcie o tym, jak można okazywać przyjaźń. Jak zachowujecie się wobec swoich przyjaciół? Kiedy i w jakich sytuacjach wy pomagacie im, a kiedy i jak oni wam? Co to znaczy być prawdziwym przyjacielem?