Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Ruch to najlepsze „lekarstwo”, jakie każdy z nas może sobie sam przepisać. Jest dobry na wszystko, dlatego należy go zażywać jak najwięcej, nie martwiąc się przy tym, że go przedawkujemy.

Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0. Aktywność fizyczna sprzyja dobremu samopoczuciu
Już wiesz
  • że ruch ma dobry wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka;

  • w jaki sposób aktywność fizyczna może stać się formą wypoczynku.

Nauczysz się
  • wymieniać zalety płynące z utrzymania aktywności ruchowej;

  • uzasadniać konieczność zachowania sprawności fizycznej;

  • planować odpowiedni dla siebie zestaw ćwiczeń fizycznych;

  • wskazywać na potrzebę ćwiczeń fizycznych u osoby niepełnosprawnej ruchowo.

1. Dlaczego ruch jest taki ważny?

Ruch jest potrzebny, aby nasz organizm utrzymać w dobrym zdrowiu. Sprawia, że jesteśmy silniejsi oraz bardziej wytrzymali na zmęczenie. Aktywność fizyczna ma pozytywny wpływ nie tylko na nasze ciało – poprawia ona także samopoczucie i zapewnia dobry nastrój. Pozwala też na zachowanie odpowiedniej wagi ciała. Ruch na świeżym powietrzu może zwiększyć naszą odporność na choroby. Trzeba jednak pamiętać o tym, żeby dostosować ubiór do pogody, czyli ubierać się tak, by ani się nie przegrzewać, ani nie zaziębić.

Źródło: Fotolia (https://pl.fotolia.com), . Ruch na świeżym powietrzu

Często mówi się, że ruszając się, „spalamy kalorie”. Oznacza to, że zużywamy energię, którą pobraliśmy z pożywienia, zamieniając ją na ruch. Ilość tej energii mierzy się w jednostkach zwanych kilokaloriami (kcal). Energię pożywienia wyraża się też w kilodżulach (kJ). Kiedy jemy zbyt dużo i zbyt mało się ruszamy, tyjemy. Nawet najprostsze czynności pozwalają nam spalać kalorie i dbać o zdrową sylwetkę.

Źródło: Dariusz Adryan, licencja: CC BY 3.0. Sprawdź, ile energii zużywasz, gdy przez godzinę wykonujesz różne czynności
Polecenie 1

Zapoznaj się z wykresem obrazującym zużycie energii w różnych typach aktywności fizycznej. Zaproponuj czynności, które trzeba wykonać w ciągu godziny, aby spalić 300 kcal (kilokalorii) zawartych w połowie tabliczki mlecznej czekolady.

2. Formy ruchu mogą być różne

Formy aktywności fizycznej należy dostosować do wieku i kondycji. Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym potrzebują więcej ruchu niż dorośli. Powinny mieć codziennie przynajmniej 4 godziny aktywności ruchowej. Dobrą okazją są oczywiście lekcje wychowania fizycznego w szkole, ale to za mało. Ćwiczyć należy także w domu w chwilach wolnych od innych obowiązków. Kiedy jest ciepło, można pływać w jeziorze, jeździć na rowerze i na rolkach. Zimą przyjemnie jest jeździć na nartach, łyżwach i sankach.

Polecenie 2

Wypisz na kartce wszystkie formy aktywności fizycznej, jakie podejmujesz w ciągu dnia. Czy twoim zdaniem taka ilość ruchu jest wystarczająca?

Ciekawostka

Każdego roku na świecie pojawiają się nowe formy aktywności ruchowej. W ostatnich latach bardzo popularny stał się marsz z kijkami nazywany nordic walking. Podczas uprawiania go pracuje ponad 90% mięśni naszego ciała.

Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 2.0.

3. Codzienna gimnastyka

Dla utrzymania zdrowia zaleca się wykonywanie umiarkowanych ćwiczeń fizycznych przez 30 minut dziennie. Najzdrowsza jest gimnastyka poranna, która pomaga się rozruszać przed zajęciami w szkole. Powinna być wykonywana jeszcze przed śniadaniem, bezpośrednio po nocnym wypoczynku.

Poranna gimnastyka ma wiele zalet: pomaga utrzymać właściwą masę ciała, chroni przed otyłością, zapobiega wadom postawy i poprawia kondycję fizyczną. Jeśli wykonują ją wspólnie członkowie rodziny, wzmacniają się także łączące ich więzi.

Film prezentujący wykonywanie prostych ćwiczeń w ramach porannej gimnastyki.
Polecenie 3

Zaplanuj zestaw ćwiczeń, który wykonasz podczas gimnastyki porannej.

4. Gry zespołowe – ciekawa forma aktywności

gra zespołowa

Gry zespołowe to dyscypliny sportu, w których biorą udział rywalizujące ze sobą drużyny o określonej liczbie zawodników. Takimi grami są np.: piłka nożna, koszykówka, siatkówka, piłka ręczna i hokej. Nie tylko wpływają one pozytywnie na kondycję fizyczną, ale także uczą nas godnego zachowania się na boisku, to znaczy kształtują w nas postawę fair play (czytaj: fer plej), czyli uczciwej gry. Zakłada ona, że ważna jest sama gra, a nie to, czy się wygra, czy przegra. Trzeba szanować zarówno członków własnej drużyny, jak i przeciwników, przestrzegać przepisów gry, jednocześnie dając z siebie wszystko, aby zwyciężyć.

Źródło: Julius Volz (http://www.flickr.com), Aleksandra Ryczkowska, licencja: CC BY 2.0. W piłce nożnej, podobnie jak w innych grach zespołowych, bardzo ważna jest postawa fair play, czyli uczciwej gry
Polecenie 4

Przypomnij sobie, jak graliście z koleżankami i kolegami w koszykówkę, piłkę nożną lub inną grę. Czy zachowanie zawodniczek i zawodników obu drużyn podczas tego meczu było zgodne z zasadami fair play?

Ciekawostka

W gry zespołowe grano już w starożytności, kilka tysięcy lat temu. Przyjmuje się, że zasadę fair play wprowadzili do sportu starożytni Egipcjanie.

Źródło: Roundtheworld ( http://commons.wikimedia.org), licencja: CC BY 3.0. W starożytności wysoko ceniono dobrą kondycję fizyczną

5. Niepełnosprawni też mogą ćwiczyć

Osoby niepełnosprawne ruchowo mają taką samą potrzebę ruchu jak ich pełnosprawni rówieśnicy. Aktywność fizyczna ma także ogromne znaczenie w rehabilitacji i może pozytywnie wpływać na poprawę ich stanu zdrowia oraz samopoczucia.

Osoby niepełnosprawne mogą uprawiać większość dyscyplin sportu, jakie podejmują ludzie pełnosprawni. Jednak zasady i używany w rozgrywkach sprzęt należy dostosować do stopnia i rodzaju niepełnosprawności. Sport jest walką ze swymi słabościami oraz metodą udowodnienia sobie i innym własnej wartości.

Polecenie 5

Sprawdź, czy w twojej szkole i w pobliżu miejsca zamieszkania są odpowiednie warunki do aktywności ruchowej uczniów niepełnosprawnych. Jakie zmiany można wprowadzić, aby pomóc im w podejmowaniu aktywności ruchowej?

Źródło: University of the Fraser Valley (https://www.flickr.com), licencja: CC BY 2.0.

Podsumowanie

  • Aktywność fizyczna jest konieczna do utrzymania zdrowia i właściwej kondycji twojego organizmu.

  • Aktywność fizyczna może przybierać różne formy w zależności od twojego wieku i kondycji.

  • Gry zespołowe to ciekawa forma aktywności, która oprócz poprawiania kondycji kształtuje postawę uczciwej rywalizacji, czyli fair play.

  • Osoby niepełnosprawne ruchowo mogą uprawiać większość sportów, które trenują osoby pełnosprawne. Trzeba jedynie zapewnić im odpowiedni sprzęt do ćwiczeń i zlikwidować przeszkody utrudniające podejmowanie aktywności ruchowej.

Praca domowa
Polecenie 6.1

Wymień korzyści, jakie dla organizmu przynosi uprawianie sportu.

Polecenie 6.2

Wyjaśnij, jak rozumiesz stwierdzenie: „Nie każda przegrana musi być porażką”.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:

Słowniczek

aktywność fizyczna

dowolna, zamierzona forma ruchu ciała lub jego części, podejmowana na przykład w celu poprawy kondycji fizycznej i zapewnienia zdrowia

gra zespołowa

dyscyplina sportu, w której rywalizują ze sobą dwie drużyny o określonej liczbie zawodników, odbywająca się na ściśle wyznaczonym placu gry

gimnastyka

tutaj: ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

kaloria

jednostka wyrażająca wartość energetyczną produktów spożywczych

rehabilitacja

działania mające na celu przywrócenie pełnej lub możliwie najwyższej sprawności fizycznej osobie poszkodowanej w wypadku lub niepełnosprawnej

Zadania

Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4