Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj
RqlFXBjsa9ZDV1

Spotkanie ze sztuką – dziedziny sztuk plastycznych

Ważne daty

1747 – Charles Batteux, francuski filozof oraz autor pism z zakresu estetyki, tworzy pojęcie sztuki piękne.

m7a13e0300b24aaca_0000000000034
1

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

R1N9kVVDyQxpu1
Scenariusz zajęć do pobrania.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
m7a13e0300b24aaca_0000000000037

I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła. Uczeń:

1. wykazuje się znajomością dziedzin sztuk plastycznych: malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury (łącznie z architekturą wnętrz), rysunku, scenografii, sztuki użytkowej dawnej i współczesnej (w tym rzemiosła artystycznego); rozumie funkcje tych dziedzin i charakteryzuje ich język; rozróżnia sposoby i style wypowiedzi w obrębie dyscyplin; zna współczesne formy wypowiedzi artystycznej, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom, jak: happening, performance, asamblaż; sztuka nowych mediów;

III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego. Uczeń:

1. zna dziedzictwo kulturowe najbliższego otoczenia, wymienia zabytki i dzieła architektury (historycznej i współczesnej);

2) zapoznaje się z twórczością artystów w obrębie „małej ojczyzny”;

4) wymienia, rozpoznaje i charakteryzuje najważniejsze obiekty kultury wizualnej w Polsce, wskazuje ich twórców;

5) rozpoznaje wybrane, najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów.

m7a13e0300b24aaca_0000000000047
Nauczysz się

wskazywać tradycyjne dziedziny sztuk plastycznych; odróżniać dzieła zaliczane do różnych dziedzin sztuk plastycznych;

wyjaśniać czym jest dzieło sztuki architektonicznej; wymienić typy architektury; dopasować typ architektury do obiektu;

sporządzać album z ciekawymi przykładami budowli architektonicznych ze swojej okolicy;

scharakteryzować rzeźbę; odróżniać rzeźby pełnoplastyczne i rzeźby reliefowe;

scharakteryzować malarstwo; określić, do jakich grup tematycznych należą wskazane dzieła malarskie;

scharakteryzować rysunek; odróżniać rysunek użytkowy od rysunku artystycznego; wyjaśnić pojęcia: szkic, studium rysunkowe, kontur; odróżniać rysunek realistyczny od rysunku abstrakcyjnego;

scharakteryzować grafikę; odróżniać grafikę artystyczną od grafiki użytkowej; odróżniać grafikę warsztatową od grafiki komputerowej i artystycznej grafiki komputerowej; wyjaśnić pojęcie: matryca;

wyjaśniać czym są techniki mieszane; wskazać dzieła jednego autora na podstawie jego stylu artystycznego.

m7a13e0300b24aaca_0000000000056

Sztuki piękne

Sztuka jest pojęciem bardzo szerokim i niejednoznacznym.

Termin „sztuki piękne” pojawił się w XVIII w. Wówczas do dziedzin sztuk pięknych zaliczano poezjęPoezjapoezję, literaturę pięknąLiteratura pięknaliteraturę piękną, muzykęMuzykamuzykę i plastykę. Każda z wymienionych dziedzin posiada odmienne środki wyrazu i tworzenia.

Sztuki plastyczne również konkretyzują się w określonych dziedzinach artystycznych. Do tradycyjnych dziedzin sztuk plastycznych zaliczamy: architekturę, rzeźbę, malarstwo, rysunek, grafikę.

W XIX i XX w., wyodrębniając dziedziny w ramach sztuk pięknych, część z nich nazwano sztukami plastycznymi. Ponieważ ich odbiór uzależniony jest od zmysłu wzroku, pojawiło się również określenie sztuki wizualneSztuki wizualnesztuki wizualne. Pozwoliło to na poszerzenie granic dziedzin o dodatkowe, do których między innymi należą: komiks, kaligrafia, liternictwotypografia, fotografia, film, wzornictwo przemysłowe, architektura wnętrz i wystawiennictwo, instalacja artystyczna, street art. Związane one są z nowym kontekstem kulturowym, w tym z rozwojem technologii i wyodrębnieniem tzw. nowych mediówNowe medianowych mediów, co bezpośrednio wpływa na środki przekazu artystycznego.

W tej części e‑materiału przybliżone zostaną klasyczne dziedziny sztuk plastycznych: architektura, rzeźba, malarstwo, rysunek i grafika.

Pozostałe dziedziny zaprezentowane zostaną w drugiej części e‑materiału:

Spotkanie ze sztuką – dziedziny sztuk plastycznych. Cz. II.

m7a13e0300b24aaca_0000000000062

Architektura

Dzieła architektury to materialne formy przestrzenne, najczęściej w postaci budynków, będące nośnikami wartości estetycznych i symbolicznych – wówczas uznaje się je za dzieła sztuki architektonicznej. Gdy ten warunek nie jest spełniony, pozostają jedynie obiektami budowlanymi.

Na poniższych zdjęciach przedstawiono dwa wieżowce. Klikając na ilustrację dowiesz się, dlaczego jeden z nich można uznać za dzieło sztuki architektonicznej, a drugi jedynie za obiekt budowlany.

RRcClxmJJlAVM1
Ilustracja interaktywna przedstawia dwie fotografie budynków. Po lewej stronie znajduje się zdjęcie wieżowca mieszkalnego w Słubicach. Prosta, składająca się z dwóch podłużnych sześcianów bryła bloku pomalowana jest na żółto-szaro. Po prawej znajduje się nowoczesny budynek „InterContinental” w Warszawie. Wysmukła, nowoczesna bryła ma nietypową konstrukcję: pomiędzy piątym a dwudziestym piętrem znajduje się wcięcie. Górna część wieżowca podparta jest na długiej podporze. Oszklona elewacja utrzymana jest w groszkowej tonacji kolorów. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1.

Niezmiennymi zadaniami architektury, jako dziedziny sztuki, realizowanymi w przeszłości i obecnie, jest harmonijne i estetyczne połączenie trzech czynników: funkcji, konstrukcji i formy tak, aby żaden z czynników nie pomniejszał wartości pozostałych. Jeżeli dzieło architektury sprosta tym zadaniom, to może być uznane za dzieło sztuki i będziemy je podziwiali nawet po wielu latach – tak jak widoczny na zdjęciu po prawej hotel InterContinental – budynek z otworem o unikalnej i nowoczesnej architekturze.

Po lewej: wieżowiec mieszkalny w Słubicach. Po prawej: budynek „InterContinental” (projekt: Tadeusz Spychała, Wojciech Popławski, Williband Fürst), 2001–2003, Warszawa, Polska, online-skills, CC BY 3.0

Typy architektury

Ze względu na funkcje jakie spełnia architektura, można wyodrębnić kilka jej typów. Klikając na interaktywne punkty na poniższej ilustracji dowiesz się, jaki typ architektury reprezentują przedstawione obiekty.

RxqsBt2jSyL3O1
Ilustracja interaktywna przedstawia podział architektury na przykładzie siedmiu zdjęć. Fotografie ukazują różne rodzaje budowli. Na pierwszym zdjęciu przedstawiona została klinika chorób mózgu w Las Vegas, w Stanach Zjednoczonych Ameryki (według projektu Franka Gehrego). To przykład architektury pożytku publicznego i edukacji, którą stanowią m.in. obiekty służby zdrowia, poczty, biblioteki, teatry, sądy, dworce, porty lotnicze, mosty, domy kultury, szkoły. Budowla na drugiej fotografii to przykład architektury komercyjnej i industrialnej, do której zalicza się sklepy, domy i centra handlowe, salony sprzedaży, magazyny, zakłady przemysłowe. Na zdjęciu widać Złote Tarasy w Warszawie, które zaprojektowało biuro Jerde Partnership. Trzecia budowla jest przykładem architektury rekreacyjnej, jakimi są baseny, stadiony, tereny przeznaczone do wypoczynku i rekreacji, takie jak place zabaw, skwery, pola golfowe. Na zdjęciu przedstawiony został Stadion Energa w Gdańsku zaprojektowany przez firmę Rhode-Kellermann-Wawrowsky. Czwarte zdjęcie przedstawia architekturę mieszkalną – budynek wielorodzinny. Ten budynek mieści się w Polsce – w Gdyni. Na piątej fotografii ukazano dom jednorodzinny. Jest to przykład architektury mieszkalnej. Dom został wybudowany w XIX w. w Birmingham w Wielkiej Brytanii. Szósty budynek jest przykładem architektury sakralnej, do której zaliczamy wszelkie budynki związane z kultem religijnym, jak np. kościoły, synagogi, cerkwie, meczety, kapliczki, klasztory, pagody itp. Świątynia na zdjęciu to cerkiew prawosławna Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Warszawie wzniesiona w XIX w. Siódme zdjęcie ilustruje architekturę rządową, której przykładami są ratusze, budynki urzędów, parlamentów. Na zdjęciu widać Ratusz w Londynie wybudowany według projektu Normana Fostera. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Na zdjęciu przedstawiona została klinika chorób mózgu w Las Vegas, w Stanach Zjednoczonych Ameryki (według projektu Franka Gehrego). To przykład architektury pożytku publicznego i edukacji, którą stanowią m.in. obiekty służby zdrowia, poczty, biblioteki, teatry, sądy, dworce, porty lotnicze, mosty, domy kultury, szkoły. 2. To przykład architektury komercyjnej i industrialnej, do której zalicza się sklepy, domy i centra handlowe, salony sprzedaży, magazyny, zakłady przemysłowe. Na zdjęciu widać Złote Tarasy w Warszawie, które zaprojektowało biuro Jerde Partnership. 3. Przykładem architektury rekreacyjnej są baseny, stadiony, tereny przeznaczone do wypoczynku i rekreacji, takie jak place zabaw, skwery, pola golfowe. Na zdjęciu przedstawiony został Stadion Energa w Gdańsku zaprojektowany przez firmę Rhode-Kellermann-Wawrowsky. 4. Zdjęcie przedstawia architekturę mieszkalną – budynek wielorodzinny. Ten budynek mieści się w Polsce – w Gdyni. 5. To zdjęcie domu jednorodzinnego. Jest to przykład architektury mieszkalnej. Dom został wybudowany w XIX w. w Birmingham w Wielkiej Brytanii. 6. Zdjęcie przedstawia architekturę sakralną, do której zaliczamy wszelkie budynki związane z kultem religijnym, jak np. kościoły, synagogi, cerkwie, meczety, kapliczki, klasztory, pagody itp. Świątynia na zdjęciu to cerkiew prawosławna Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Warszawie wzniesiona w XIX w. 7. To zdjęcie ilustruje architekturę rządową, której przykładami są ratusze, budynki urzędów, parlamentów. Na zdjęciu widać Ratusz w Londynie wybudowany według projektu Normana Fostera.
Typy architektury, online-skills, CC BY 3.0

Zapoznaj się w galerii z dwoma obiektami architektonicznymi przeznaczonymi dla dzieci, a następnie rozwiąż ćwiczenie interaktywne.

R1U5BpoOkGps7
Ćwiczenie 1
Wymień znane Ci typy architektury.
Polecenie 1

Poszukaj w swojej miejscowości lub okolicy ciekawych przykładów budowli architektonicznych. Zrób im zdjęcia, a następnie stwórz album. Do zdjęć dołącz opisy – postaraj się dowiedzieć kto był projektantem budowli, kiedy została wybudowana, jaki typ architektury prezentuje. Zaprezentuj album na lekcji plastyki. Porównaj wybrane przez siebie obiekty z wyborami kolegów. Zastanówcie się wspólnie, które z obiektów architektury można uznać za dzieła sztuki architektonicznej.

Rzeźba

Kolejną z podstawowych dziedzin sztuk plastycznych/wizualnych jest rzeźba. To dziedzina twórczości plastycznej, której przedmiotem jest kształtowanie kompozycji trójwymiarowych, pozbawionych funkcji użytkowych. Rzeźbą nazywamy także kompozycje powstałe w procesie rzeźbienia, czyli modelowania, nadawania zamierzonego kształtu różnym materiałom, takim jak np. glina, drewno, kamień, metal. Rzeźby są formami przestrzennymi – takimi, które posiadają trzy wymiary: wysokość, szerokość i głębokość.

RG3NBMBpXS46M
Ćwiczenie 2
Dokończ zdanie wybierając jedną z dwóch propozycji. Istnieje wiele form przestrzennych, które nie są rzeźbami. Dom czy łóżko posiadają wysokość, szerokość i głębokość, ale nie nazwiemy ich rzeźbami – dom jest naszym schronieniem, łóżko przeznaczone jest do leżenia. Codziennie myjemy zęby przestrzennym przedmiotem i choćby był pięknie zdobiony i miał wymyślny kształt oraz bogatą kolorystykę, to nie powiemy, że myjemy zęby rzeźbą, tylko szczoteczką do zębów. Dzieje się tak gdyż przestrzenne przedmioty, których nie nazywamy rzeźbami Możliwe dokończenie zdania: 1. nie zostały wykonane przez artystę rzeźbiarza – absolwenta studiów w zakresie sztuk pięknych. 2. pełnią funkcje użytkowe, natomiast rzeźby są ich pozbawione.

Podstawowe rodzaje rzeźb

Rzeźby klasyfikowane są na wiele sposobów. Podstawowy podział polega na wyróżnieniu rzeźby pełnoplastycznej oraz płaskorzeźby, czyli rzeźby reliefowej.

R1YEKoaC5H83v1
Ilustracja interaktywna przedstawia przykłady rodzajów rzeźby. Na pierwszym zdjęciu znajduje się posąg autorstwa Gianalorenza Berniniego „Apollo i Dafne” z XVII wieku. Jest to przykład rzeźby pełnoplastycznej – przeznaczonej do oglądania ze wszystkich stron. Druga fotografia prezentuje rzeźbę pochodzącą z kościoła San Cristoforo znajdującego się w szwajcarskim miasteczku Caslano. Nie jest to rzeźba przeznaczona do oglądania ze wszystkich stron, nie możemy więc jej nazwać rzeźbą pełnoplastyczną. To rzeźba przyścienna. Trzeci przykład ukazuje rzeźbę reliefową, gdyż jest przeznaczona do oglądania z jednej strony. Jest to relief wklęsły, gdyż kompozycja jest poniżej poziomu otaczającej ją powierzchni. Prezentowany relief pochodzi z VI w. p.n.e. i przedstawia Hathor – egipską boginię nieba. Czwarte zdjęcie przedstawia fragment rzymskiego sarkofagu z II w.n.e. Jest to przykład rzeźby reliefowej – przeznaczonej do oglądania z jednej strony, gdyż z drugiej przylega do płaszczyzny. Taki relief jak ten, gdy wyrzeźbiona kompozycja wystaje ponad powierzchnię tła, nazywamy reliefem wypukłym. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. To rzeźba Gianalorenza Berniniego Apollo i Dafne z XVII wieku. Jest przykładem rzeźby pełnoplastycznej – przeznaczonej do oglądania ze wszystkich stron. 2. Ta rzeźba pochodzi z kościoła San Cristoforo znajdującego się w szwajcarskim miasteczku Caslano. Nie jest to rzeźba przeznaczona do oglądania ze wszystkich stron, nie możemy więc jej nazwać rzeźbą pełnoplastyczną. To rzeźba przyścienna. 3. Taką rzeźbę nazwiemy rzeźbą reliefową, gdyż jest przeznaczona do oglądania z jednej strony. Jest to relief wklęsły, gdyż kompozycja jest poniżej poziomu otaczającej ją powierzchni. Prezentowany relief pochodzi z VI w. p.n.e. i przedstawia Hathor – egipską boginię nieba. 4. Zdjęcie przedstawia fragment rzymskiego sarkofagu z II w.n.e. Jest to przykład rzeźby reliefowej – przeznaczonej do oglądania z jednej strony, gdyż z drugiej przylega do płaszczyzny. Taki relief jak ten, gdy wyrzeźbiona kompozycja wystaje ponad powierzchnię tła, nazywamy reliefem wypukłym.
Rodzaje rzeźb, online-skills, CC BY 3.0

Przykłady rzeźb aniołów.

Ćwiczenie 3
RGZHsdovi3GIx
RK7DUra9dWv9P
Poniżej znajduje się inna wersja zadania.
Inna wersja zadania

Wymień trzy poznane rzeźby aniołów.

Więcej o rzeźbie dowiesz się z e‑materiałów:

Sztuka w trzech wymiarach. Cz. I. Rzeźba – techniki tworzenia i materiały.

Sztuka w trzech wymiarach. Cz. II. Tematyka i funkcje rzeźb.

Sztuka w trzech wymiarach. Cz. III. Rzeźba współczesna.

Malarstwo

Następną dziedziną sztuk plastycznych jest malarstwo. Istotą malarstwa jest posługiwanie się plamą barwnąPlama barwnaplamą barwną najczęściej na dwuwymiarowej powierzchni. Plamy barwne można uzyskać wieloma sposobami – poprzez nałożenie farby pędzlem, szpachlą, odciskanie jej za pomocą stempla, palców, rozpryskiwanie sprayem, a także rozlewanie.

Najczęściej występuje podział dziedzin malarstwa na malarstwo przedstawiające i nieprzedstawiające. Podział ten nie jest związany z techniką czy podłożem wykonania dzieła lecz z tematem obrazu. Malarstwo nieprzedstawiające związane jest ze sztuką abstrakcyjnąAbstrakcjaabstrakcyjną. Natomiast w malarstwie przedstawiającym wyróżnia się następujące gatunki, m.in.: malarstwo historycznePrzedstawienie historycznemalarstwo historyczne , portretowePortretportretowe, rodzajoweMalarstwo rodzajowerodzajowe, pejzażowePejzażpejzażowe, martwe naturyMartwa naturamartwe naturyakt malarskiAktakt malarski.

R1Jro4UDpLAec
Ćwiczenie 4
Wymień trzy znane typy malarstwa i krótko je omów.

Więcej na temat malarstwa dowiesz się z e‑materiałów:

Plama barwna – wiosenna łąka pełna kwiatów.

W pracowni artysty – malarskie techniki plastyczne.

Zastosowanie technik malarskich w praktyce – malujemy akwarelę.

Rysunek

Rysunek to przedstawienie dowolnego obiektu za pomocą linii, które reprezentują i odwzorowują kształt obiektu za pomocą konturuKonturkonturu. Takie obiekty w rzeczywistości nie istnieją – oko postrzega masy o różnej intensywności barwnej, a nie linie.

Rysunek istnieje jako samodzielna dziedzina sztuki, ale jego znaczenie jest o wiele większe, gdyż w różnym stopniu występuje we wszystkich dziedzinach sztuk plastycznych, a także poza nimi. Dlatego wyróżniamy rysunek użytkowy, który spełnia wyłącznie funkcję informacyjną, jak np. rysunek techniczny, plany rysunkowe, diagramy, wykresy, oraz rysunek artystyczny. Rysunek artystyczny dzielimy na szkiceSzkicszkicestudia rysunkoweStudium rysunkowestudia rysunkowe.

Polecenie 2

Zapoznaj się ze studium rysunkowym stóp, które wykonał Albrecht Dürer i dowiedz się, w jakich etapach powstaje tego rodzaju dzieło rysunkowe.

RQ5kW2kPo8hCj1
Ilustracja interaktywna przedstawia rysunek „Studium dwóch stóp” autorstwa Albrechta Dürera. Dzieło ukazuje podeszwy dwóch stup narysowane na szarym papierze. Artysta posługując się drobnymi ciemnymi kreskami wydobył cienie oraz kontury, natomiast subtelnymi pociągnięciami białej kredki zaznaczył światło układające się na lewej stopie. Rysunek skomponowany jest statycznie. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Studium rysunkowe powstaje w następujących po sobie czterech fazach: 1) obiekt zostaje zakomponowany w stosunku do płaszczyzny, na której jest rysowany (pomocą służy szkic); 2) artysta sprawdza czy proporcje wszystkich elementów rysowanego obiektu oraz stosunki przestrzenne pomiędzy nimi są prawidłowe (także tu szkic spełnia pomocniczą funkcję); 3) artysta ostatecznie określa rodzaje linii konturowych jakimi wyodrębnia obiekt; zawsze najpierw rysowane są kontury ogólne, a następnie szczegóły; 4) puste powierzchnie, ograniczone linią konturu, wypełniane są kreskami, tworzącymi efekt modelowania światłocieniowego, co nadaje rysunkowi wrażenie przestrzenności; cieniowanie rozpoczyna się w kolejności od obszarów najjaśniejszych do najciemniejszych.
Albrecht Dürer, „Studium dwóch stóp”, rysunek, ok. 1508, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam, Holandia, online-skills, CC BY 3.0

Przedstawione fazy tworzenia rysunku tworzą podstawę do realizacji innych dziedzin sztuk plastycznych – odnoszą się do szkicu w malarstwie, architekturze, grafice i rzeźbie.

RL3ajni8yS3QA
Ćwiczenie 5
Omów fazy powstawania studium rysunkowego.

Rodzaje rysunku artystycznego

Rysunki artystyczne są zwykle przedstawieniami obiektów lub scen, które artysta widzi, pamięta lub sobie wyobraża. Mogą być realistyczne, czyli odzwierciedlające rzeczywistość, lub osiągnąć różny stopień utraty podobieństwa do rzeczywistości (jak np. w karykaturzeKarykaturakarykaturze), aż do rysunku abstrakcyjnego, czyli takiego, który powstał w wyniku zastosowania przez artystę określonej kompozycji linii, oderwanej od obrazowania rzeczywistości.

RPv2MjQjOZtNH
Ćwiczenie 6
Co to jest karykatura?

Więcej o rysunku dowiesz się z e‑materiałów:

Linia i kreska jako środki wyrazu plastycznego.

Kreślę, szkicuję, rysuję. Materiały rysunkowe i sposób ich wykorzystania.

Rysunek – od tradycji do współczesności.

Grafika

Słowo grafika pochodzi od greckiego grafis, które oznacza rylec do pisania na woskowych tablicach lub dłuto rzeźbiarskie. Współcześnie grafika to dziedzina sztuki umożliwiająca powielanie z formy dzieła artystycznego na dowolnym podłożu (np. papierze, skórze, tkaninie) w wielu egzemplarzach. Formę taką nazywamy matrycąMatrycamatrycą (kliszą) graficzną. Proces opracowania grafiki uzależniony jest od techniki, w jakiej powstają odbitki. Każda technika graficzna posiada typowe dla siebie elementy: matrycę graficzną, narzędzia graficzne, podłoże i farbę, prasę graficzną, odbitkę. Funkcją grafiki artystycznej, zwanej też grafiką warsztatową, jest oddziaływanie estetyczne.

Poniżej zamieszczono przykład grafiki artystycznej wykonanej przez hiszpańskiego artystę Francisca Goyę.

R1D68iqbNrEP51
Francisco Goya, „Drukarz Galon”, grafika, ok. 1824–1825, Museo Lázaro Galdiano, Madryt, Hiszpania, wikimedia.org, domena publiczna

Obok grafiki warsztatowej wyodrębniamy także grafikę użytkową. Ma ona praktyczny charakter i towarzyszy nam w życiu codziennym, m.in. w postaci plakatów, nadruków, reklam, banknotów, znaczków pocztowych itp. Produktem grafiki użytkowej jest obiekt będący wynikiem współpracy grafika ze zleceniodawcą, związany głównie z reklamą i rynkiem wydawniczym. Dzięki grafice użytkowej potencjalni klienci szybciej rozumieją informację, która podana jest w atrakcyjny, przejrzysty, a jednocześnie estetyczny sposób.

RcQQG3tocBkLd
Ćwiczenie 7
Omówi, jak rozumiesz znaczenie pojęcia grafika użytkowa.

Tworząc grafikę użytkową, projektanci posługują się nowoczesnymi technologiami.

RVzPcRACjCz2U1
Ilustracja interaktywna przedstawia grafikę komputerową. Na pierwszym planie znajdują się trzy splątane obiekty 3D w formie pofalowanych, przeplatających się rur. Kształty zwężają się ku lewej stronie co nadaje grafice wrażenie przestrzenności. Ciemne tło grafiki rozjaśnia się na dole. Z lewej strony obraz przykryty jest przezroczystą, rozmytą, czerwoną plamą. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Grafika komputerowa to dział informatyki zajmujący się tworzeniem za pomocą komputera rzeczywistych i wyimaginowanych rysunków i obrazów. W ramach technologii komputerowej można tworzyć artystyczne grafiki komputerowe, które tym różnią się od tradycyjnych grafik artystycznych, że odbitki nie są uzyskiwane z klasycznej matrycy, tylko tworzone przy użyciu programów komputerowych.
Grafika komputerowa, online-skills, CC BY 3.0
R1QfCdUUrVRlA
Ćwiczenie 8
Jakie znasz dziedziny sztuki?
RtsGi7wqQqU0F
Ćwiczenie 9
Zaznacz, w ramach których z wymienionych klasycznych dziedzin sztuki powstają dzieła, mające trzy wymiary. Możliwe odpowiedzi: 1. architektura, 2. grafika, 3. malarstwo, 4. rysunek, 5. rzeźba.

Więcej o grafice dowiesz się z e‑materiałów:

W pracowni grafiki warsztatowej.

Kim jest grafik? Poznajemy frotaż.

Pracownia grafiki warsztatowej w twoim domu.

W pracowni projektowania graficznego.

Forma i przekaz – plakat jako forma reklamy.

Techniki mieszane

Należy pamiętać, że obecnie granice pomiędzy dziedzinami sztuk plastycznych często się zacierają. Artyści, dysponując wieloma nieznanymi ich poprzednikom materiałami, dążąc do uzyskania oryginalnych efektów artystycznych, eksperymentują z nowymi narzędziami i technikami. W wyniku tych działań powstają techniki mieszane, nazywane również technikami kombinowanymi lub technikami własnymi, wykorzystujące środki przekazu artystycznego różnych dziedzin.

Poniżej zaprezentowano zdjęcia przedstawiające proces tworzenia dzieła technikami mieszanymi. Artystka to współczesna malarka – Anna Wysocka. Zapoznaj się ze zdjęciami wykonanymi w jej pracowni podczas pracy. Ostatnie zdjęcie pokazuje ukończone dzieło.

Dziedziny sztuki wynikające z wyodrębnienia tzw. nowych mediów zostaną zaprezentowane w drugiej części e‑materiału:

Spotkanie ze sztuką – dziedziny sztuk plastycznych. Cz. II.

m7a13e0300b24aaca_0000000000464

Słownik pojęć

Abstrakcja
Abstrakcja

dzieło sztuki oderwane od obrazowania rzeczywistości, stanowiące zazwyczaj kompozycję linii, plam, brył i płaszczyzn, zaliczane do sztuki nieprzedstawiającej świat rozpoznawalnych przedmiotów.

Akt
Akt

w sztukach plastycznych to przedstawienie nagiej postaci ludzkiej.

Karykatura
Karykatura

sposób ukazywania postaci polegający na wyolbrzymieniu i komicznym przerysowaniu pewnych cech po to, aby z nich zażartować.

Kontur
Kontur

najczęściej jest to linia ukazująca kształt, zarys postaci lub przedmiotów; kontur nie występuje w przyrodzie. W pracach plastycznych jest wprowadzany do wyznaczenia kształtu na płaszczyźnie.

Literatura piękna
Literatura piękna

pojęcie sformułowane w pierwszej połowie XVIII w. przez Charlesa Batteux, obejmujące wówczas gatunki poetyckie, oratorskie, retoryczne. Obecnie są to dzieła literackie (w tym ustne), różniące się od tekstów o charakterze informacyjnym, publicystycznym, naukowym.

Malarstwo rodzajowe
Malarstwo rodzajowe

malarstwo, którego głównym tematem są sceny z życia codziennego: obyczaje, zabawa, praca; przedstawia najczęściej zwykłych ludzi w ich codziennym otoczeniu.

Martwa natura
Martwa natura

kompozycja, w której najczęściej ukazywane są nieożywione przedmioty dobrane ze względów kompozycyjno‑estetycznych lub symbolicznych.

Matryca
Matryca

forma, którą opracowuje artysta grafik, służąca do powielania odbitek. Wykonana jest z różnych materiałów, uzależnionych od techniki graficznej, przykładowo może to być klocek drzeworytniczy lub płyta miedziorytnicza.

Muzyka
Muzyka

sztuka układania i wykonywania kompozycji – ciągu dźwięków śpiewanych lub granych na instrumentach, tworzących pewną całość.
Źródło: sjp.pwn.pl

Nowe media
Nowe media

w sztuce to nowe środki wyrazu artystycznego, wykorzystujące do przekazu artystycznego najnowsze technologie, opierające się na zapisie cyfrowym.

Pejzaż
Pejzaż

w sztukach plastycznych to dzieło, którego głównym tematem są rzeczywiste lub wyobrażone przez artystę widoki krajobrazu.

Plama barwna
Plama barwna

ślad na podłożu o zróżnicowanym kształcie, wielkości i barwie, powstały w wyniku naniesienia pigmentu za pomocą wybranego narzędzia malarskiego.

Poezja
Poezja

ogół utworów literackich pisanych wierszem.
Źródło: sjp.pwn.pl

Portret
Portret

wyobrażenie, przedstawienie, podobizna konkretnego człowieka.

Przedstawienie historyczne
Przedstawienie historyczne

w sztukach plastycznych to najczęściej dzieło malarskie, którego tematem są wydarzenia historyczne. Odmianą przedstawień historycznych są sceny batalistyczne –przedstawienia bitew, oblężeń, życia obozowego, podczas bitew i wojen.

Studium rysunkowe
Studium rysunkowe

wnikliwe przedstawienie studiowanego obiektu, zjawiska w oparciu o pogłębioną obserwację, często poprzedzone szkicami.

Szkic
Szkic

szybki rysunek, zwykle z natury, będący notatką z postrzeganych zjawisk lub zapis poszczególnych etapów koncepcji artystycznych; służy doskonaleniu techniki i umiejętności obserwacji artysty.

Sztuki wizualne
Sztuki wizualne

wszystkie dziedziny twórczości artystycznej, które odbierane są poprzez wzrok, zarówno tradycyjne jak i nowe; słowo wizualny oznacza wzrokowy, dostrzegalny (z łac. videre – widzieć).

m7a13e0300b24aaca_0000000000533

Galeria dzieł sztuki