Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj
RKE6fs2zcimoe1

Sprawdzian wiedzy cz. 2. – Instrumenty.

Źródło: online-skills, licencja: CC0.

Wprowadzenie

1

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

R1cvHiYEjsKSz
Scenariusz zajęć do pobrania

I. Indywidualna i zespołowa ekspresja muzyczna.

4. W zakresie słuchania i percepcji muzyki. Uczeń:

2) rozpoznaje ze słuchu:

A) brzmienie instrumentów muzycznych

II. Język i funkcje muzyki, myślenie muzyczne, kreacja i twórcze działania.

3. Uczeń wykazuje się znajomością i dokonuje podziału:

1) instrumentów muzycznych ze względu na źródło dźwięku – nazywa i charakteryzuje je;

III. Kultura muzyczna, narodowe i światowe dziedzictwo kulturowe. Uczeń:

Nauczysz się

dzielić instrumenty muzyczne ze względu na źródło dźwięku;

rozpoznawać instrumenty słuchem;

wymieniać i klasyfikować instrumenty orkiestry symfonicznej;

definiować pojęcia: instrumenty perkusyjnInstrumenty perkusyjneinstrumenty perkusyjne, instrumenty strunoweInstrumenty strunoweinstrumenty strunowe, orkiestra symfonicznaOrkiestra symfonicznaorkiestra symfoniczna;

wymieniać elementy budowy instrumentów.

1
Polecenie 1

Na podstawie grafiki interaktywnej wymień cztery główne grupy instrumentów orkiestry symfonicznej oraz przyporządkuj do tych grup instrumenty.

RBydZCmR2KYUH1
Ilustracja interaktywna przedstawia schemat z ustawieniem orkiestry symfonicznej. Na ilustracji umieszczone są kolejno ponumerowane aktywne punkty, po wybraniu których wyświetlą się dodatkowe informacje: 1.

I skrzypce

{audio}

, 2.

II skrzypce

, 3.

altówki

{audio}

, 4.

wiolonczele

{audio}

, 5.

kontrabasy

{audio}

, 6.

harfa

{audio}

, 7.

flety poprzeczne

{audio}

, 8.

klarnety

{audio}

, 9.

fagoty

{audio}

, 10.

oboje

{audio}

, 11.

trąbki
Trąbka jest często używana w muzyce jazzowej. Do najlepszych trębaczy jazzowych na świecie zalicza się Milesa Davisa, polskim trębaczem o sławie światowej był Tomasz Stańko.

{audio}

, 12.

puzony
Współczesne puzony posiadają dodatkowy zawór dołączający dodatkowy kanał zwiększający całkowitą długość instrumentu do ponad 3,5 m!

{audio}

, 13.

waltornie (rogi)
Prototypem waltorni był wczesnośredniowieczny instrument sygnałowy wykonany z rogu bydlęcego, wykorzystywany głównie przez ówczesnych myśliwych. Muzyk grający na waltorni to waltornista. Długość rury waltorni to ponad 3,5 m!

{audio}

, 14.

tuba
Tuba zawitała do orkiestry symfonicznej najpóźniej, dopiero w XIX wieku. Muzyk grający na tubie to tubista.

{audio}

, 15.

trójkąt

{audio}

, 16.

werbel

{audio}

, 17.

kotły

{audio}

, 18.

fortepian

{audio}

, 19.

talerze

{audio}

, 20.

flet piccolo

{audio}

R1cZIL143RGB7
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).
Polecenie 2

Jak dzielą się instrumenty strunowe ze względu na sposób wydobycia dźwięku? Wysłuchaj przykładu muzycznego, które pomoże Ci w rozwiązaniu tego polecenia.

RjK576mHoTcat
Ilustracja interaktywna przedstawia portret Franza Schuberta, austriackiego kompozytora. Młody mężczyzna ukazany jest w pozycji siedzącej. Ubrany jest w długi brązowy płaszcz. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Ave Maria”.
Wilhelm August Rieder, „portret Franza Schuberta”, 1825, wikimedia.org, domena publiczna (ilustracja); Franz Schubert, „Ave Maria”, Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy (AMFN), CC BY 3.0
RutJrCYLEtJhS
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).
Polecenie 3

Jak dzielą się instrumenty perkusyjne ze względu na wysokość dźwięku?

RGjTcaxS8BdGH
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).
Polecenie 4

Jak dzielą się instrumenty perkusyjne ze względu na źródło dźwięku?

RBYIbUuIBNQrq
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).
Polecenie 5

Jak nazywa się grupa instrumentów, w które się dmie? Dla ułatwienia wysłuchaj poniższego przykładu muzycznego.

R15fMZyL6JFzZ
Ilustracja interaktywna przedstawia portret Michała Spisaka. Mężczyzna ukazany jest od ramion w górę. Nosi przyciemniane okulary. Postać ubrana jest w marynarkę oraz koszulę. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Sonatina”.
Jerzy Benedykt Dorys, „portret Michała Spisaka”, 1949, Biblioteka Narodowa, Warszawa, polona.pl, CC BY 3.0 (ilustracja); Michał Spisak, „Sonatina”, AMFN, CC BY 3.0
R3HszkpHe16th
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).
Polecenie 6

Wysłuchaj poniższego tematu utworu Bolero, Maurice Ravela. Wymień instrument, który w nim występuje.

R1AH6QZco912v
Ilustracja interaktywna przedstawia Maurice Ravel w stroju francuskiej armii. Mężczyzna ma na sobie obszerny futrzany płaszcz. Na głowie znajduje hełm. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Bolero”.
Maurice Ravel w stroju francuskiej armii, 1916, wikimedia.org, domena publiczna (ilustracja), Maurice Ravel, „Bolero” (temat, solo), AMFN, CC BY 3.0
R10aX4MbBxTa5
Po ustawieniu się kursorem myszy w szarym polu, należy w nie wpisać odpowiedź do polecenia. Nad polem umieszczone są przyciski: Zapisz (pozwala na zapisanie wpisanej odpowiedzi), Drukuj (umożliwia wydrukowanie wpisanej odpowiedzi), Wyczyść (usuwa wpisaną treść).
RaZkTDtC1up0j1
Ćwiczenie 1
Wskaż na scenie miejsce dla dyrygenta oraz poszczególnych instrumentów.
R1G6DnESrUbdS
Ćwiczenie 2
Przenieś nazwy instrumentów do odpowiednich grup. Instrumenty dęte drewniane: Możliwe odpowiedzi: 1. klarnety, 2. puzony, 3. tuba, 4. oboje, 5. trąbki, 6. rożek angielski, 7. kontrafagot, 8. fagoty, 9. klarnet basowy, 10. flety, 11. waltornie, 12. flet piccolo Instrumenty dęte blaszane: Możliwe odpowiedzi: 1. klarnety, 2. puzony, 3. tuba, 4. oboje, 5. trąbki, 6. rożek angielski, 7. kontrafagot, 8. fagoty, 9. klarnet basowy, 10. flety, 11. waltornie, 12. flet piccolo
Ćwiczenie 3

Jak nazywa się instrument przedstawiony poniżej? Odpowiedź zapis z małej litery. Odsłuchaj przykładu muzycznego dla ułatwienia. Następnie zaznacz elementy budowy tego instrumentu.

RznPVYFgYEzpX
Ilustracja interaktywna przedstawia widok na instrument w Bolechowicach. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Toccata i Fuga d-moll”, autorstwa Jana Sebastiana Bacha.
Widok na instrument, Bolechowice, zych.com, CC BY 3.0 (ilustracja); Jan Sebastian Bach, „Toccata i Fuga d-moll”, takty 1-30, AMFN, CC BY 3.0
R1H5cPEtvwLmZ
Odpowiedź: Tu uzupełnij
R1dpCMtw612AX
Zaznacz elementy budowy powyższego instrumentu. Możliwe odpowiedzi: 1. gryf, 2. ślimak, 3. ustnik, 4. struny, 5. pedał, 6. piszczałki, 7. manuały
1
Ćwiczenie 4
R1WCbdpnQMBEV1
Sprawdź swoją wiedzę Odpowiadaj na pytania i przechodź do kolejnych etapów gry.
R13aE0TKcfdGI
Ćwiczenie 5
Który instrument wywodzi się z rogu myśliwskiego? Tu uzupełnij
R2wqBN6EDydI5
Ćwiczenie 6
Wskaż instrument, na którym gra się palcatkami. Możliwe odpowiedzi: 1. Cymbały, 2. Kotły, 3. Skrzypce diabelskie, 4. Gajdy
R2XiXXlOkLYND
Ćwiczenie 7
Wskaż wszystkie instrumenty, które wykonuje lutnik. Możliwe odpowiedzi: 1. Skrzypce, 2. Gitara, 3. Kontrabas, 4. Ligawka
Ćwiczenie 8

Wskaż instrument występujący na nagraniu.

RMosFMKg5G4tU
Ilustracja interaktywna przedstawia fotografię Dimitrija Szostakowicza. Mężczyzna nosi okulary. Ma na sobie garnitur, koszulę oraz krawat. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Symfonia Leningradzka”.
Podobizna Maurice Ravela na znaczku pocztowym, online-skills, CC BY 3.0 (ilustracja); Maurice Ravel, „Bolero”, (fragment), AMFN, CC BY 3.0
RgOA3DX9o4NiL
Wskaż instrument występujący na nagraniu. Możliwe odpowiedzi: 1. waltornia, 2. werbel, 3. kocioł, 4. bębenek baskijski

Słownik pojęć

Instrumenty perkusyjne
Instrumenty perkusyjne

instrumenty muzyczne, z których dźwięk wydobywa się przez uderzanie lub potrząsanie.

Instrumenty strunowe
Instrumenty strunowe

instrumenty muzyczne, w których źródłem dźwięku są napięte, drgające struny.

Orkiestra symfoniczna
Orkiestra symfoniczna

orkiestra złożona z instrumentów smyczkowych, dętych, perkusyjnych, harfy, niekiedy fortepianu i innych.

Definicje słownikowe opracowano na podstawie: https://encyklopedia.pwn.pl/

Biblioteka muzycza

RjK576mHoTcat
Ilustracja interaktywna przedstawia portret Franza Schuberta, austriackiego kompozytora. Młody mężczyzna ukazany jest w pozycji siedzącej. Ubrany jest w długi brązowy płaszcz. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Ave Maria”.
Wilhelm August Rieder, „portret Franza Schuberta”, 1825, wikimedia.org, domena publiczna (ilustracja); Franz Schubert, „Ave Maria”, Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy (AMFN), CC BY 3.0
R15fMZyL6JFzZ
Ilustracja interaktywna przedstawia portret Michała Spisaka. Mężczyzna ukazany jest od ramion w górę. Nosi przyciemniane okulary. Postać ubrana jest w marynarkę oraz koszulę. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Sonatina”.
Jerzy Benedykt Dorys, „portret Michała Spisaka”, 1949, Biblioteka Narodowa, Warszawa, polona.pl, CC BY 3.0 (ilustracja); Michał Spisak, „Sonatina”, AMFN, CC BY 3.0
R1AH6QZco912v
Ilustracja interaktywna przedstawia Maurice Ravel w stroju francuskiej armii. Mężczyzna ma na sobie obszerny futrzany płaszcz. Na głowie znajduje hełm. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Bolero”.
Maurice Ravel w stroju francuskiej armii, 1916, wikimedia.org, domena publiczna (ilustracja), Maurice Ravel, „Bolero” (temat, solo), AMFN, CC BY 3.0
RznPVYFgYEzpX
Ilustracja interaktywna przedstawia widok na instrument w Bolechowicach. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Toccata i Fuga d-moll”, autorstwa Jana Sebastiana Bacha.
Widok na instrument, Bolechowice, zych.com, CC BY 3.0 (ilustracja); Jan Sebastian Bach, „Toccata i Fuga d-moll”, takty 1-30, AMFN, CC BY 3.0
RMosFMKg5G4tU
Ilustracja interaktywna przedstawia fotografię Dimitrija Szostakowicza. Mężczyzna nosi okulary. Ma na sobie garnitur, koszulę oraz krawat. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny „Symfonia Leningradzka”.
Podobizna Maurice Ravela na znaczku pocztowym, online-skills, CC BY 3.0 (ilustracja); Maurice Ravel, „Bolero”, (fragment), AMFN, CC BY 3.0

Bibliografia

red. Andrzej Chodkowski, Encyklopedia muzyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.

Ulrich Michels, Atlas muzyki, t. 1, Prószyński i S‑ka, Warszawa 2002.

Ulrich Michels, Atlas muzyki, t. 2, Prószyński i S‑ka, Warszawa 2003.