Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj
R9itzqbZevdbT1

Sztuka dialogu, czyli jak rozwiązywać konflikty w grupie

gratisography.com, licencja: CC 0

Jak rozmawiać, aby się porozumieć?

Ćwiczenie 1

Wykonajcie zadanie, pracując w parach.

  • Obejrzyjcie zamieszczoną poniżej ilustrację. Wypiszcie czynniki, które w przedstawionej sytuacji zakłócają prawidłową komunikację.

  • Zastanówcie się, jakie inne czynniki mogą zaburzyć prawidłową komunikację.

R1GigmfgGDRjq11
Fotolia, Fotolia, tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl
tBYNfQpEZM_0000000Q

Trudna sztuka dialogu, czyli jak rozwiązywać konflikty

RVPP7Tx0D9zIj11
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Co potrafię?
  • wyjaśnić pojęcie grupy społecznej i podać przykłady ról odgrywanych w grupie;

  • przedstawić różne rodzaje więzi społecznych i ocenić ich znaczenie dla rozwoju człowieka;

  • rozpoznać różne sposoby podejmowania decyzji w grupie.

Nauczysz się
  • poznawać zasady prawidłowej komunikacji;

  • wyjaśniać konieczność przeciwstawiania się nieaprobowanym przez siebie zachowaniom grupy;

  • porównywać sposoby rozwiązywania konfliktów w grupie i ocenić ich skuteczność.

tBYNfQpEZM_0000001G

Sposoby rozwiązywania konfliktów społecznych

Konflikty społeczne są nieodłączną częścią życia społecznego, moga być destrukcyjne ale mogą także pełnić funkcję wzmacniającą wartości i normy społeczne, jeżeli ludzie będą potrafili szukać rozwiązania sporów.

Konflikt społeczny
Definicja: Konflikt społeczny

To sytuacja, w której między co najmniej dwoma podmiotami (jednostkami lub grupami społecznymi) dochodzi do zderzenia sprzecznych interesów, postaw, wartości.

Dialog
Definicja: Dialog

To różnorodne działania komunikacyjne, np. prowadzenie rozmów, które mają doprowadzić do porozumienia między różniącymi się w swoich stanowiskach stronami.

Do najbardziej rozpowszechnionych i skutecznych sposobów rozwiązywania konfliktów społecznych należą: negocjacje, mediacje i arbitraż.

tBYNfQpEZM_0000001R

Negocjacje

Negocjacje
Definicja: Negocjacje

Negocjacjami nazywamy rozmowy, w których strony konfliktu, dostrzegając konieczność współpracy, podejmują próbę przezwyciężenia dzielących je różnic i znalezienia wzajemnie satysfakcjonującego rozwiązania. Proces negocjacyjny w głównej mierze opiera się na prezentacji i wspólnej ocenie przedstawianych przez strony argumentów.

RC9gVf66f6qwY1
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0

Mediacje

Mediacja
Definicja: Mediacja

Metoda rozwiązywania konfliktów, w której osoba trzecia, zwana mediatorem, pomaga w dojściu do porozumienia akceptowanego przez strony konfliktu.

Mediator
Definicja: Mediator

Mediatorem powinna być osoba ciesząca się zaufaniem zwaśnionych stron. Może nim być zarówno ktoś zupełnie stronom obcy, jak i osoba im bliska (np. brat, siostra, koleżanka). Celem mediacji jest stworzenie stronom warunków umożliwiających wzajemne zrozumienie, osiągnięcie dobrowolnego porozumienia, nie zaś narzucenie im rozwiązania przez mediatora.

R4uXMp6QB6IZs1
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Ćwiczenie 2
Rr5rh0GpWxiD31
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Arbitraż

Arbitraż
Definicja: Arbitraż

Metoda rozwiązywania konfliktów, która podobnie jak mediacja wymaga obecności osoby trzeciej – arbitra, uważanego za eksperta lub autorytet w danej dziedzinie. Inaczej jednak niż w mediacji rozwiązanie narzucone przez arbitra strony konfliktu uznają za ostateczne.

Ćwiczenie 3

Zastanów się, jakie znane ci spory powinny być rozstrzygane przez

  • negocjacje,

  • mediacje,

  • arbitraż.
    Odpowiedź uzasadnij.

tBYNfQpEZM_0000002X

Zachowania interpersonalne

Wśród wielu zachowań miedzyludzkich dominują trzy kategorie:

Przemoc
Definicja: Przemoc

Zamierzone działanie wobec drugiej osoby, w którym wykorzystując przewagę sił, narusza się jej prawa, prowadzi do cierpienia i szkody.

Uległość
Definicja: Uległość

Postawa, w której zachowujemy się biernie, podporządkowujemy się woli innych osób, presji grupy.

Asertywność
Definicja: Asertywność

Postawa, w której stanowczo i spokojnie wyrażamy swoje uczucia, poglądy i postawy wobec innych osób, w sposób respektujący uczucia, postawy, poglądy tych osób. Jest to prawo do wyrażania siebie w kontaktach społecznych bez agresji i ranienia kogokolwiek.

Ćwiczenie 4
  1. Zastanów się: stoisz już długo w kolejce po bilet, nagle ktoś zajmuje miejsce przed tobą. Jak w tej sytuacji zareagujesz?

  2. Która z kategorii typowych zachowań opisanych powyżej (przemoc, uległość, asertywność) jest najbardziej dla ciebie charakterystyczna?

Ważne!

Asertywność nie jest wrodzona, można się jej nauczyć.

Ćwiczenie 5

Wykonajcie zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.

  • Wypiszcie zachowania rówieśników, które, waszym zdaniem, są formą przemocy.

  • Wypiszcie czynniki, które w waszej szkole pomagają zapobiegać różnym formom przemocy.

  • Zaproponujcie dwa inne (niż wymienione w tabelce) działania, które mogą pomóc w zapobieganiu przemocy w waszej szkole.

  • Przedstawcie zaproponowane przez was działania w krótkiej prezentacji, którą rozpropagujecie wśród społeczności szkolnej.

Przykładowe tabele

FORMY PRZEMOCY

umieszczanie w internecie obraźliwych informacji o kolegach z klasy

ZAPOBIEGANIE PRZEMOCY

mała liczba uczniów w klasie>

tBYNfQpEZM_0000004T

Podsumowanie

Konflikty są częścią naszego życia, są wpisane w naszą codzienność. Wybuchają z różnych powodów zarówno w rodzinie, grupie rówieśniczej, jak i szkole. Utrudniają życie, nierozwiązane niszczą więzi, uniemożliwiają skuteczne działanie. Należy zatem nauczyć się skutecznych metod ich rozwiązywania. Chociaż każda sytuacja konfliktowa jest inna, to za każdym razem warto odwoływać się do rzeczowej argumentacji, uważnie słuchać racji drugiej strony. Jeżeli emocje są zbyt duże, a konflikt wydaje się nierozwiązywalny, pomocą mogą służyć bezstronni mediatorzy i arbitrzy. Pamiętajcie, że w wielu sytuacjach skutecznej pomocy mogą wam udzielić: rodzice, nauczyciele, pedagodzy szkolni. Im warto zaufać!

Ćwiczenie 6

Przeczytaj fragment ustawy i podane pod nią twierdzenie.

USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [fragmenty]
USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [fragmenty]

Art. 55. 1. W szkole i placówce działa samorząd uczniowski, zwany dalej „samorządem”.

  1. Samorząd tworzą wszyscy uczniowie szkoły lub placówki. (...)

  2. Samorząd może przedstawiać radzie szkoły lub placówki, radzie pedagogicznej oraz dyrektorowi wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły lub placówki, w szczególności dotyczących realizacji podstawowych praw uczniów (...).

tBYNfQpEZM_00000_BIB_001USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [fragmenty].

Odwołując się do treści cytowanej ustawy, wyjaśnij znaczenie podanego poniżej twierdzenia.

KAŻDY Z UCZNIÓW MOŻE MIEĆ WPŁYW NA ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW W SWOJEJ SZKOLE.

Ćwiczenie 7
R14Dudu4AUiAz1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 8
R1MvdnLyLXYgJ1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.