Programy nauczania i scenariusze zajęć do kształcenia ogólnego

Epodręczniki PO KL

Katalog Zasobów Dodatkowych

Gra edukacyjna „Godność, wolność i niepodległość”

Materiały partnerów


Filmy instruktażowe

Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj

Sztuka dialogu, czyli jak rozwiązywać konflikty w grupie

gratisography.com, licencja: CC 0

Jak rozmawiać, aby się porozumieć?

Exercise 1

Wykonajcie zadanie, pracując w parach.

  • Obejrzyjcie zamieszczoną poniżej ilustrację. Wypiszcie czynniki, które w przedstawionej sytuacji zakłócają prawidłową komunikację.

  • Zastanówcie się, jakie inne czynniki mogą zaburzyć prawidłową komunikację.

Fotolia, Fotolia, tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl

Trudna sztuka dialogu, czyli jak rozwiązywać konflikty

Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Co potrafię?
  • wyjaśnić pojęcie grupy społecznej i podać przykłady ról odgrywanych w grupie;

  • przedstawić różne rodzaje więzi społecznych i ocenić ich znaczenie dla rozwoju człowieka;

  • rozpoznać różne sposoby podejmowania decyzji w grupie.

You will learn
  • poznawać zasady prawidłowej komunikacji;

  • wyjaśniać konieczność przeciwstawiania się nieaprobowanym przez siebie zachowaniom grupy;

  • porównywać sposoby rozwiązywania konfliktów w grupie i ocenić ich skuteczność.

Sposoby rozwiązywania konfliktów społecznych

Konflikty społeczne są nieodłączną częścią życia społecznego, moga być destrukcyjne ale mogą także pełnić funkcję wzmacniającą wartości i normy społeczne, jeżeli ludzie będą potrafili szukać rozwiązania sporów.

Definition: Konflikt społeczny

To sytuacja, w której między co najmniej dwoma podmiotami (jednostkami lub grupami społecznymi) dochodzi do zderzenia sprzecznych interesów, postaw, wartości.

Definition: Dialog

To różnorodne działania komunikacyjne, np. prowadzenie rozmów, które mają doprowadzić do porozumienia między różniącymi się w swoich stanowiskach stronami.

Do najbardziej rozpowszechnionych i skutecznych sposobów rozwiązywania konfliktów społecznych należą: negocjacje, mediacje i arbitraż.

Negocjacje

Definition: Negocjacje

Negocjacjami nazywamy rozmowy, w których strony konfliktu, dostrzegając konieczność współpracy, podejmują próbę przezwyciężenia dzielących je różnic i znalezienia wzajemnie satysfakcjonującego rozwiązania. Proces negocjacyjny w głównej mierze opiera się na prezentacji i wspólnej ocenie przedstawianych przez strony argumentów.

Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0

Mediacje

Definition: Mediacja

Metoda rozwiązywania konfliktów, w której osoba trzecia, zwana mediatorem, pomaga w dojściu do porozumienia akceptowanego przez strony konfliktu.

Definition: Mediator

Mediatorem powinna być osoba ciesząca się zaufaniem zwaśnionych stron. Może nim być zarówno ktoś zupełnie stronom obcy, jak i osoba im bliska (np. brat, siostra, koleżanka). Celem mediacji jest stworzenie stronom warunków umożliwiających wzajemne zrozumienie, osiągnięcie dobrowolnego porozumienia, nie zaś narzucenie im rozwiązania przez mediatora.

Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Exercise 2
zadanie interaktywne
Source: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Arbitraż

Definition: Arbitraż

Metoda rozwiązywania konfliktów, która podobnie jak mediacja wymaga obecności osoby trzeciej – arbitra, uważanego za eksperta lub autorytet w danej dziedzinie. Inaczej jednak niż w mediacji rozwiązanie narzucone przez arbitra strony konfliktu uznają za ostateczne.

Exercise 3

Zastanów się, jakie znane ci spory powinny być rozstrzygane przez

  • negocjacje,

  • mediacje,

  • arbitraż.
    Odpowiedź uzasadnij.

Zachowania interpersonalne

Wśród wielu zachowań miedzyludzkich dominują trzy kategorie:

Definition: Przemoc

Zamierzone działanie wobec drugiej osoby, w którym wykorzystując przewagę sił, narusza się jej prawa, prowadzi do cierpienia i szkody.

Definition: Uległość

Postawa, w której zachowujemy się biernie, podporządkowujemy się woli innych osób, presji grupy.

Definition: Asertywność

Postawa, w której stanowczo i spokojne wyrażamy swoje uczuci, poglądy i postawy wobec innych osób, w sposób respektujący uczucia, postawy, poglądy tych osób. Jest to prawo do wyrażania siebie w kontaktach społecznych bez agresji i ranienia kogokolwiek.

Exercise 4
  1. Zastanów się: stoisz już długo w kolejce po bilet, nagle ktoś zajmuje miejsce przed tobą. Jak w tej sytuacji zareagujesz?

  2. Która z kategorii typowych zachowań opisanych powyżej (przemoc, uległość, asertywność) jest najbardziej dla ciebie charakterystyczna?

Important!

Asertywność nie jest wrodzona, można się jej nauczyć.

Exercise 5

Wykonajcie zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.

  • Wypiszcie zachowania rówieśników, które, waszym zdaniem, są formą przemocy.

  • Wypiszcie czynniki, które w waszej szkole pomagają zapobiegać różnym formom przemocy.

  • Zaproponujcie dwa inne (niż wymienione w tabelce) działania, które mogą pomóc w zapobieganiu przemocy w waszej szkole.

  • Przedstawcie zaproponowane przez was działania w krótkiej prezentacji, którą rozpropagujecie wśród społeczności szkolnej.

Przykładowe tabele

FORMY PRZEMOCY

umieszczanie w internecie obraźliwych informacji o kolegach z klasy

 
 
 

ZAPOBIEGANIE PRZEMOCY

mała liczba uczniów w klasie>

 
 
 

Podsumowanie

Konflikty są częścią naszego życia, są wpisane w naszą codzienność. Wybuchają z różnych powodów zarówno w rodzinie, grupie rówieśniczej, jak i szkole. Utrudniają życie, nierozwiązane niszczą więzy, uniemożliwiają skuteczne działanie. Należy zatem nauczyć się skutecznych metod ich rozwiązywania. Chociaż każda sytuacja konfliktowa jest inna, to za każdym razem warto odwoływać się do rzeczowej argumentacji, uważnie słuchać racji drugiej strony. Jeżeli emocje są zbyt duże, a konflikt wydaje się nierozwiązywalny, pomocą mogą służyć bezstronni mediatorzy i arbitrzy. Pamiętajcie, że w wielu sytuacjach skutecznej pomocy mogą wam udzielić: rodzice, nauczyciele, pedagodzy szkolni. Im warto zaufać!

Exercise 6

Przeczytaj fragment ustawy i podane pod nią twierdzenie.

USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [fragmenty]

Art. 55. 1. W szkole i placówce działa samorząd uczniowski, zwany dalej „samorządem”.

  1. Samorząd tworzą wszyscy uczniowie szkoły lub placówki. (...)

  2. Samorząd może przedstawiać radzie szkoły lub placówki, radzie pedagogicznej oraz dyrektorowi wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły lub placówki, w szczególności dotyczących realizacji podstawowych praw uczniów (...).

USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [fragmenty].

Odwołując się do treści cytowanej ustawy, wyjaśnij znaczenie podanego poniżej twierdzenia.

KAŻDY Z UCZNIÓW MOŻE MIEĆ WPŁYW NA ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW W SWOJEJ SZKOLE.

Exercise 7
zadanie interaktywne
Source: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Exercise 8
zadanie interaktywne
Source: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.