Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj
R1KwBThK0oV4n1

Ważne dzieła współczesnej architektury europejskiej

Ważne daty

1918 - koniec I wojny światowej;

1919 - powstaje szkoła BauhausBauhausBauhaus w Weimarze;

1920‑1922 – budowa obserwatorium astronomicznego im. Alberta Einsteina w Poczdamie;

1929 – van der Rohe projektuje wejście do pawilonu niemieckiego na wystawie światowej w Barcelonie;

1943‑1959 – powstaje muzeum Guggenheima w Nowym Jorku;

1956 – powstaje kaplica Notre Dame du Haut w Ronchamp.

1

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

R1TQJcjucVhHK1
Scenariusz zajęć do pobrania.
Źródło: online skills, cc0.

I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła. Uczeń:

1) wykazuje się znajomością dziedzin sztuk plastycznych: malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury (łącznie z architekturą wnętrz), rysunku, scenografii, sztuki użytkowej dawnej i współczesnej (w tym rzemiosła artystycznego); rozumie funkcje tych dziedzin i charakteryzuje ich język; rozróżnia sposoby i style wypowiedzi w obrębie dyscyplin; zna współczesne formy wypowiedzi artystycznej, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom, jak: happening, performance, asamblaż; sztuka nowych mediów;

III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego. Uczeń:

1) zna dziedzictwo kulturowe najbliższego otoczenia, wymienia zabytki i dzieła architektury (historycznej i współczesnej);

2) zapoznaje się z twórczością artystów w obrębie „małej ojczyzny”;

5) rozpoznaje wybrane, najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów;

6) rozumie i charakteryzuje na wybranych przykładach z różnych dziedzin pojęcie stylu w sztuce.

Nauczysz się

rozpoznać wybrane, ikoniczne, szczególnie ważne dla dorobku kultury europejskiej sylwetki twórców architektury współczesnej;

omawiać ramową historię architektury modernistycznej w XX wieku;

formułować samodzielne, przejrzyste i logiczne wypowiedzi na temat architektury współczesnej, uwzględniając właściwą terminologię, język i styl.

Ważne dzieła współczesnej architektury europejskiej

Architektura stanowi niezwykle ważną dziedzinę sztuki. Od początków istnienia cywilizacji ludzkiej, budowle pełnią różne funkcje: świeckie, sakralne, mieszkalne czy obronne. Tendencje, moda i estetyka wznoszonych budynków różnią się od siebie na przestrzeni wieków. Współcześni budowniczowie posiadają znacznie więcej możliwości tworzenia niż mieli np. starożytni Grecy. Prawdziwe perły nowoczesnej architektury w Europie zaczęły pojawiać się w XX wieku, a szczególny wpływ na ich kształt miał postęp techniczny. Wynaleziono bowiem wiele skomplikowanych maszyn, służących do budowy rozmaitych brył budynków oraz wprowadzono nowoczesne materiały: beton, żelbetonŻelbetonżelbeton i stal.

Ważnym kierunkiem we współczesnej architekturze europejskiej stał się modernizm i trwający do dziś postmodernizm. Wraz z końcem pierwszej wojny światowej, zaczęto wznosić nowe budynki, jednak w całkiem odmiennym, niespotykanym wcześniej stylu, nie nawiązującym do architektury poprzednich wieków. Styl modernistyczny bazował na prostych, jednolitych powierzchniach brył budynku, minimalizmieMinimalizmminimalizmie, odrzuceniu wszelkich ozdób, ornamentówOrnamentornamentów; stosowano płaski dach. Architekci XX wieku tworzyli swoje dzieła inspirując się rozwijającymi się wówczas nowoczesnymi, abstrakcyjnymiAbstrakcjonizmabstrakcyjnymi formami w malarstwie czy rzeźbie. Bryła budynku modernistycznego nawiązywała więc do najnowszej, najmodniejszej sztuki, miała być kompozycją abstrakcyjną. Nietrudno sobie wyobrazić, że tak jak sztuka awangardowa – modernistyczne budownictwo budziło duże kontrowersje, czasem niesmak lub nawet bunt.

Modernizm reprezentowało bardzo wiele wybitnych postaci ze świata architektury, a każda z nich manifestowała indywidualny styl. Wśród najbardziej znaczących architektów możemy wyróżnić Ludwiga Mies van der Rohe (czytaj: mis van der roe) i Le Corbusier (czytaj: le korbizje). Ich budowle to oparte na asymetrii wielkie, szkieletowe konstrukcje. Do grona cenionych projektantów możemy zaliczyć również Ericha Mendelssohna (czytaj: Mendelson) oraz Franka Lloyd Wright’a (czytaj: lojd rajt). Reprezentują oni nurt ekspresyjny modernizmu.

Wyraźny ślad w sztuce architektury europejskiej pozostawiła niemiecka szkoła BauhausBauhausBauhaus (czytaj: bałhałz), pod przewodnictwem Waltera Gropiusa, który głosił pogląd, że każdy rzemieślnik jest artystą, ale i każdy artysta powinien być dobrym rzemieślnikiem. Powstała w 1919 roku w Weimarze i kształciła w kierunku nowoczesnej, funkcjonalnej architektury, plastyki oraz projektowania przemysłowego. Twórcy budowli, korzystając z dorobku szkoły Gropiusa, wykorzystywali nowoczesne technologie i materiały, takie jak szkło, stal, żelbeton. Stosowane przez nich wielkie, jednolite betonowe płyty i stalowe wzmocnienia konstrukcji, zmuszały architekta do ograniczenia kształtu budynku do prostych, geometrycznych brył.

mb5a563d0eac73483_0000000000053

Ważne dzieła współczesnej architektury europejskiej – przykłady

R1Bz6bWKNfYnt1
Ilustracja interaktywna przedstawia budynek muzeum Gugenheima w Nowym Yorku. Na ilustracji umieszczony jest niebieski pulsujący punkt. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje.
Frank Lloyd Wright, Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku, 1943-1959, english-speak-english.com, CC BY 3.0
R1CbzNlAOLLN31
Ilustracja interaktywna przedstawia pawilon bawiloński zaprojektowany przez Ludviga Mies van der Rohe. Na ilustracji umieszczony jest niebieski pulsujący punkt. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje.
Ludwig Mies van der Rohe, Pawilon barceloński, 1929, wikimedia.org, CC BY-SA 3.0
R18w7G7OowBjK1
Ilustracja interaktywna przedstawia kaplicę Notre Dame du Haut w okolicach Ronchamp. Na ilustracji umieszczony jest niebieski pulsujący punkt. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje.
Le Corbusier, kaplica Notre Dame du Haut w okolicach Ronchamp, 1956, online-skills, CC BY 3.0
R1B0Kkt8e9ais1
Ilustracja interaktywna przedstawia budynek Bauhausu w Dessau. Na ilustracji umieszczony jest niebieski pulsujący punkt. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje.
Walter Gropius, Budynek Bauhausu w Dessau, 1926, online-skills, CC BY 3.0
RVbjWlACaZOAD1
Ilustracja interaktywna przedstawia wieżę Einsteina w Poczdamie autorstwa Ericha Mendelsohna. Na ilustracji umieszczony jest niebieski pulsujący punkt. Po kliknięciu kursorem myszki w punkt wyświetlą się dodatkowe informacje.
Erich Mendelsohn, Wieża Einsteina w Poczdamie, 1921, wikimedia.org, online-skills, CC BY 3.0

Zadania

classicmobile
Ćwiczenie 1
Rg3BDhgLl2a9w1
Polecenie do zadania brzmi: W którym wieku w architekturze pojawił się modernizm? Poniżej umieszczone są odpowiedzi, z których należy wybrać prawidłową. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static
classicmobile
Ćwiczenie 2
R1YwGOtYW7zwy1
Polecenie do zadania brzmi: Przyjrzyj się poniższemu zdjęciu, które przedstawia fragment elewacji Bauhausu. Użycie jakich materiałów jest charakterystyczne dla tej szkoły architektonicznej? Poniżej umieszczone są odpowiedzi, z których należy wybrać prawidłowe. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static
classicmobile
Ćwiczenie 3
RbLQogPQuGdVf1
Polecenie do zadania brzmi: Przyporządkuj znanym nazwiskom architektów XX wieku pasujące do nich zdania. Poniżej polecenia, w dwóch kolumnach, znajdują się elementy z odpowiedziami. Należy je tak przesunąć, aby dobrać parami pasujące do siebie odpowiedzi. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static
Zobacz także

Inna wersja zadania

R16JeA9aC6xwSmb5a563d0eac73483_00000000000111
Ćwiczenie 4
Polecenie do zadania brzmi: Przyporządkuj znanym nazwiskom architektów XX wieku pasujące do nich zdania. Poniżej znajdują się listy rozwijalne, z których należy wybrać prawidłowe odpowiedzi. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online skills, cc0.
classicmobile
Ćwiczenie 5
R8uDER84gcG5Y1
Polecenie do zadania brzmi: Przyjrzyj się poniższemu zdjęciu. Jaki kierunek w architekturze może reprezentować przedstawiony fragment budynku? Poniżej umieszczone są odpowiedzi, z których należy wybrać prawidłową. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. W zadaniu zostało wykorzystane zdjęcie ściany budynku. Jest ona w kolorze brązowym, a górny pasek jest koloru zielonego, pośrodku znajduje się okno.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static
classicmobile
Ćwiczenie 6
R13DzB7mfMKSd1
Polecenie do zadania brzmi: Przyjrzyj się poniższemu zdjęciu. Jaki kierunek w architekturze może reprezentować przedstawiony budynek? Poniżej umieszczone są odpowiedzi, z których należy wybrać prawidłową. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. W zadaniu zostało wykorzystane zdjęcie przedstawiajace wieżę Einsteina w Poczdamie autorstwa Ericha Mendelsohna.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static
classicmobile
Ćwiczenie 7
RdRbyAMHjCoN81
Polecenie do zadania brzmi: Przyjrzyj się kapicy zaprojektowanej w latach 50. XX wieku przez Le Corbusiera. Jakie cechy możemy przypisać tej budowli? Użycie jakich materiałów jest charakterystyczne dla tej szkoły architektonicznej? Poniżej umieszczone są odpowiedzi, z których należy wybrać prawidłowe. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. W zadaniu zostało wykorzsytane zdjęcie kaplicy Notre Dame du Haut w okolicach Ronchamp.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static
classicmobile
Ćwiczenie 8
RHvp2p9FFhsUb1
Polecenie do zadania brzmi: Wybierz cechy architektury modernistycznej. Poniżej umieszczone są odpowiedzi, z których, należy wybrać prawidłowe. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. W zadaniu zostało wykorzystane zdjęcie przedstawiające blok, kilkunasto piętrowy na błękitnym niebie.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static
Polecenie 1

Opisz budynek z Twojego otoczenia, który Twoim zdaniem zasługuje na szczególną uwagę. W swojej pracy uwzględnij cechy budowli, materiał, z którego jest wykonany i opisz funkcję, którą spełnia. Porównaj wybrany przez Ciebie obiekt z architekturą innego, wybranego przez siebie nurtu/epoki.

R10NOMAbuD8u4
Wykonaj zadanie zgodnie z poleceniem.
mb5a563d0eac73483_0000000000011
mb5a563d0eac73483_0000000000176

Słownik pojęć

Abstrakcjonizm
Abstrakcjonizm

charakterystyczna dla sztuki XX wieku tendencja polegająca na rezygnacji z odtwarzania rzeczywistości i posługiwaniu się formami plastycznymi powstałymi z połączenia figur geometrycznych, kompozycji kolorowych płaszczyzn i plam.

Bauhaus
Bauhaus

Niemiecka wyższa szkoła artystyczna, powstała w 1919 r., kształcąca w kierunku nowoczesnej, funkcjonalnej architektury, plastyki oraz projektowania przemysłowego.

Brutalizm
Brutalizm

nurt w architekturze europejskiej lat 40.–60. XX w., charakteryzujący się użyciem betonu jako materiału do formowania różnych kształtów, surowym monumentalizmem form, niezafałszowaną ekspresją materiałów oraz powierzchniową fakturą odsłaniającą metody konstrukcyjne.

Ekspresjonizm
Ekspresjonizm

[fr. expressionnisme < łac.], kierunek w sztukach plastycznych, literaturze, muzyce, teatrze i filmie, rozwijający się od ok. 1910 do początku lat 30., głównie w Niemczech i stamtąd oddziaływał na inne kraje. Głównym tematem był człowiek, stosowano łamaną, grubą kreskę, stosowano jaskrawe kolory a także posługiwano się kontrastem, w ceku spotęgowania wyrazu i ekspresji. Źródła: encyklopedia.pwn.pl, historia.na6.pl

Konstruktywizm
Konstruktywizm

kierunek artystyczny zapoczątkowany po pierwszej wojnie światowej w Rosji pod hasłem syntezy sztuki, nauki i wiedzy technicznej.

Minimalizm
Minimalizm

kierunek w sztukach plastycznych zakładający ograniczenie środków wyrazu do podstawowych kształtów i zestawień barw.

Modularyzacja
Modularyzacja

podział na moduły.

Ornament
Ornament

inaczej: ozdoba.

Secesja
Secesja

fr. sécession < łac. seccesio ‘odejście’], kierunek artystyczny rozwijający się ok. 1895–1905, który nazwę zawdzięcza charakterystycznemu dlań oderwaniu się od akademickich tendencji sztuki XIX w., przejawia się głównie w architekturze wnętrz i sztuce użytkowej oraz ornamentyce.

Żelbeton
Żelbeton

beton wzmacniany prętami stalowymi, inaczej żelazobeton lub żelbet.

encyklopedia.pwn.pl

wsa.art.pl

mb5a563d0eac73483_0000000000189

Galeria dzieł architektonicznych