Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Udostępnij materiał Zapisz jako PDF
R1QkSOO6hFgJ111
okładka Źródło: pixabay, domena publiczna.
pixabay, domena publiczna
Ćwiczenie 1

Savoir‑vivrej0000008RSB6v21_000tp001Savoir‑vivre, czyli zasady dobrego wychowania, to obowiązujący kulturalnych ludzi kodeks zachowań w określonych miejscach, sytuacjach. Jego znajomość ułatwia właściwe kontakty z innymi ludźmi. Wskaż sytuacje, w których znajomość savoir‑vivre’u wydaje ci się niezbędna.

Ćwiczenie 2

Jakich zasad dobrego wychowania przestrzegasz w domu? Wymień i zapisz tutaj lub w zeszycie kilka najoczywistszych.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 3

Przeczytaj fragment książki „Savoir‑vivre dla nastolatków” Jana Kamyczka. Zwróć uwagę na to, jakie sytuacje opisał autor w przytoczonym tekście.

Nastolatek w domuJan Kamyczek
Jan Kamyczek Nastolatek w domu

Wychodząc z domu na parę godzin, wracając, należy zaznaczyć wobec domowników ewenementj0000008RSB6v21_000tp002ewenement jakimś słówkiem: do widzenia, mamo, cium, żegnam, pa, wrócę koło trzeciej, cześć, jestem, ależ leje, witam ojca, jak się macie itp. Bywa to okazją do ucałowania rodzicielki, co w niektórych domach jest obowiązkowe, w innych nie. Wychodząc na dłużej, w niewiadomym rodzinie celu, grzecznie jest powiedzieć, że do koleżanki albo na mecz, i podać przybliżoną godzinę powrotu. Na temat tego ostatniego może być z rodzicami spór, ale gdy się nastolatek do jakiegoś terminu zobowiąże, wypada dotrzymać, a przynajmniej zatelefonować o spóźnieniu się z konieczności. (…)
Obowiązkiem każdego domownika, w tym również nastolatka, a jakże, jest dbanie o schludnośćj0000008RSB6v21_000tp003schludność mieszkania i swojej osoby. Powinna jednostka nastoletnia czyścić buciki, (…) najpierw umyć buty z kurzu i błota, dopiero potem pastować, szczotkować i glansowaćj0000008RSB6v21_000tp004glansować, a nie suchy kurz z butów rozpylać szczotką wokoło. Po umyciu się należy wannę czy miednicę oczyścić, wytrzeć posadzkę. Nie żeby to robiła po was mama! (…)
Nie wypada przebywać w domu, a zwłaszcza siadać do wspólnego posiłku w stanie rozmamłanymj0000008RSB6v21_000tp005rozmamłanym, dziewczyna w „przydeptanym” szlafroku, chłopiec w spodniach przeznaczonych na złom, czyli obszarpanych (…). Nie należy do stołu siadać w slipach, bo goły biesiadnik wśród innych, normalnie ubranych sprawia niezbyt apetyczne wrażenie.
Córka oczywiście, ale oczywiście także infantj0000008RSB6v21_000tp006infant domu powinni w miarę możności odciążać mamę, zwłaszcza pracującą poza tym zawodowo, w domowych zajęciach. Nie mówcie mi, że chłopiec nie potraf zrobić przepierki, gdy trzeba, ani ulepić pierogów. Śmieszne. Potrafi i niemowlę przewinąć, i obejść się z kombajnem, i usmażyć truskawki. Nie mówiąc o fizycznych pracach niewymagających kwalifikacji, a które mamę wykańczają: trzepanie, czyszczenie podłóg. Szczególnie znakomicie chłopcy froterują, szkoda, żeby się talent marnował.
Wskazane jest wczesne osiągnięcie samodzielności względem problemów domowych. Niech nastolatek sam sobie umie zrobić śniadanie (kanapki na drugie), a nie żeby mama koniecznie wstawała o godzinę wcześniej, niż z innych względów musi. Niech umie nastolatek, jednej i drugiej płci, przyszyć sobie urwany wieszak, łatę na dżinsach, dziewczyna wyprasować bluzkę, chłopiec koszulę (no, może nie tę najlepszą (…), za dużo nie żądam).
Do tradycji rodzinnych, kultywowanych w domu przez starsze pokolenie, nastolatki powinny się nagiąć, chodzi tu o pewne zakorzenione formy i zwyczaje codzienne i okolicznościowe, nietrudne na ogół do praktykowania, a na których zależy rodzicom: fetowaniej0000008RSB6v21_000tp007fetowanie rocznic, tryb przyjmowania gości, kura na obiad w niedzielę itp. Powinno akceptować się to bez grymasów, nawet pomagać w realizowaniu.
Nastolatek ma prawo do posiadania własnego kąta. W małym mieszkaniu będzie to kąt dosłownie: biurkowy stół z krzesełkiem plus sporej wielkości półka, plus koszyk na papiery. W tym kącie jest gospodarzem. Rodzina nie powinna szperać mu w szufladach. Książki może rozmieścić na półce według własnej koncepcji. Przybory do zajęć szkolnych i uprawianego hobby są nietykalne. Może kąt przyozdobić własnym gustem (zakładam, że w taktownych granicach).
Ma również prawo do spokoju, gdy odrabia lekcje. Gdy uczy się do egzaminu albo ważnej odpowiedzi, a pokoju swego nie ma, nie powinni być zapraszani w te dni goście.
Ma prawo do odpoczynku. Po kilkugodzinnej nauce nie będzie go rodzina zapędzać do domowych robót, tylko mu pozwoli obejrzeć western.

j0000008RSB6v21_00000_BIB_001Jan Kamyczek, Nastolatek w domu, [w:] tegoż, Savoir-vivre dla nastolatków, Warszawa 1974, s. 43–44.
Ćwiczenie 4

Oceńcie w grupach aktualność przykazań domowych Jana Kamyczka z 1974 roku.

  • Czy dziś obowiązują te same zasady?

  • Jak się zmieniły zachowania i słownictwo we współczesnych rodzinach?

  • Jak sądzicie, które z tych zasad powinny być przestrzegana zawsze, a od których można czasem odstąpić? Wyjaśnijcie dlaczego.

Ćwiczenie 5

Zatytułuj kolejne akapity, w których autor opisuje domowe przykazania.

REdPPEcHarbxH11
licencja: CC 0
1
Ćwiczenie 6

Które zasady są prawami, a które obowiązkami? Podaj przykłady.

RywHUm7MFWBii1
zadanie interaktywne
Ćwiczenie 7

Wymień, jakie korzyści płyną z przestrzegania przykazań Jana Kamyczka dla różnych członków rodziny.

Ćwiczenie 8

Pracując w grupach, stwórzcie zbiór przykazań dotyczących zachowania w szkole. Uwzględnijcie zasady współżycia z rówieśnikami i  pracownikami szkoły.

Ćwiczenie 9

Dokończ tutaj lub w zeszycie podane niżej zdania.

  • Człowiek dobrze wychowany to człowiek...

  • Grubianin to człowiek...

uzupełnij treść
1
Ćwiczenie 10
R10e6rO4pwNtS1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 11

Z jakiego języka pochodzi większość słów wyjaśnianych w ćwiczeniu poprzednim? Spróbuj się dowiedzieć i odpowiedzieć dlaczego.

Ćwiczenie 12

Pracujecie w grupach. Przeanalizujcie, które z podanych zachowań wydają się wam niestosowne. Następnie oceńcie je za pomocą kolorów: niebieski – drobne uchybienie, żółty – duży nietakt, czerwony – afront, mogący doprowadzić do zerwania kontaktów.

Porównajcie swoje oceny z efektem prac pozostałych zespołów.

  1. Nie przyjąć ręki, którą nam ktoś podaje.

  2. Żuć gumę w czasie rozmowy.

  3. W czasie rozmowy z kimś starszym trzymać ręce w kieszeniach.

  4. Odesłać autorowi jego list z poprawionymi błędami ortograficznymi.

  5. Nie kłaniać się swej byłej dziewczynie.

  6. Ciamkać, cmoktać, siorbać i wydawać inne dźwięki przy jedzeniu.

  7. Otworzyć cudzy list.

  8. Ziewać w towarzystwie.

  9. Dłubać w zębach.

  10. Zaglądać do cudzej torby, plecaka.

  11. Przedstawić dziewczynę chłopcu.

  12. Grać na komórce, smartfonie, laptopie itp. w czasie rozmowy.

  13. Zdradzić cudzą tajemnicę.

  14. Rozwalać się na krześle.

  15. Nie wyłączyć komórki w czasie lekcji, podczas ważnego spotkania, w teatrze.

  16. Przerywać komuś wypowiedź.

Ćwiczenie 13

Przeczytaj uniwersalną zasadę Jana Kamyczka dla tych, którzy nie wiedzą, jak się zachować w danej sytuacji. Następnie zapisz ją w zeszycie własnymi słowami.

j0000008RSB6v21_000tp001
j0000008RSB6v21_000tp002
j0000008RSB6v21_000tp003
j0000008RSB6v21_000tp004
j0000008RSB6v21_000tp005
j0000008RSB6v21_000tp006
j0000008RSB6v21_000tp007
JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

„Z możliwych sposobów zachowania wybierz ten, w którym zagra życzliwość. Kto zachowa się życzliwie a z prostotą, ten zawsze dobrze się zachowa, nawet nie znając odpowiedniego przepisu”.

Ćwiczenie 14

Jak rozumiesz słowa: „Grzeczność nic nie kosztuje, a wygrywa wszystko”?