Aktualności

Kształcenie na odległość

Programy nauczania i scenariusze zajęć do kształcenia ogólnego

Epodręczniki PO KL

Katalog Zasobów Dodatkowych

Gra edukacyjna „Godność, wolność i niepodległość”

Materiały partnerów


Filmy instruktażowe i instrukcje

Katalog zasobów dodatkowych - Szkoła podstawowa Biologia

E-materiały przeznaczone do nauki w szkołach lub do samodzielnej pracy ucznia.

Cele kształcenia – wymagania ogólne

I.

Znajomość różnorodności biologicznej oraz podstawowych zjawisk i procesów biologicznych. Uczeń:

II.

Planowanie i przeprowadzanie obserwacji oraz doświadczeń; wnioskowanie w oparciu o ich wyniki. Uczeń:

III.

Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych. Uczeń:

IV.

Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych. Uczeń:

V.

Znajomość uwarunkowań zdrowia człowieka. Uczeń:

VI.

Postawa wobec przyrody i środowiska. Uczeń:

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

I.

Organizacja i chemizm życia. Uczeń:

II.

Różnorodność życia.

1.

Klasyfikacja organizmów. Uczeń:

2.

Wirusy – bezkomórkowe formy materii. Uczeń:

3.

Bakterie – organizmy jednokomórkowe. Uczeń:

4.

Protisty – organizmy o różnorodnej budowie komórkowej. Uczeń:

5.

Różnorodność i jedność roślin:

1)

tkanki roślinne – uczeń dokonuje obserwacji i rozpoznaje (pod mikroskopem, na schemacie, na zdjęciu lub na podstawie opisu) tkanki roślinne oraz wskazuje ich cechy adaptacyjne do pełnienia określonych funkcji (tkanka twórcza, okrywająca, miękiszowa, wzmacniająca, przewodząca);

2)

mchy – uczeń:

3)

paprociowe, widłakowe, skrzypowe – uczeń:

4)

rośliny nagonasienne – uczeń:

5)

rośliny okrytonasienne – uczeń:

6)

różnorodność roślin; uczeń identyfikuje nieznany organizm jako przedstawiciela jednej z grup wymienionych w pkt 2–5 na podstawie jego cech morfologicznych.

6.

Grzyby – organizmy cudzożywne. Uczeń:

7.

Różnorodność i jedność świata zwierząt:

1)

tkanki zwierzęce – uczeń dokonuje obserwacji i rozpoznaje (pod mikroskopem, na schemacie, na zdjęciu lub na podstawie opisu) tkanki zwierzęce (tkanka nabłonkowa, mięśniowa, łączna, nerwowa) i wskazuje ich cechy adaptacyjne do pełnienia określonych funkcji;

2)

parzydełkowce – uczeń:

3)

płazińce – uczeń:

4)

nicienie – uczeń:

5)

pierścienice – uczeń:

6)

stawonogi – uczeń:

7)

mięczaki – uczeń:

8)

różnorodność zwierząt bezkręgowych – uczeń identyfikuje nieznany organizm jako przedstawiciela jednej z grup wymienionych w pkt 2–7 na podstawie jego cech morfologicznych;

9)

ryby – uczeń:

10)

płazy – uczeń:

11)

gady – uczeń:

12)

ptaki – uczeń:

13)

ssaki – uczeń:

14)

różnorodność zwierząt kręgowych – uczeń:

III.

Organizm człowieka.

1.

1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka. Uczeń przedstawia hierarchizację budowy organizmu człowieka (komórki, tkanki, narządy, układy narządów, organizm).

2.

Skóra. Uczeń:

3.

Układ ruchu. Uczeń:

4.

Układ pokarmowy i odżywianie się. Uczeń:

1)

rozpoznaje (na schemacie, rysunku, modelu, według opisu itd.) elementy układu pokarmowego; przedstawia ich funkcje oraz określa związek budowy tych elementów z pełnioną funkcją;

2)

rozpoznaje (na schemacie, rysunku, modelu, według opisu itd.) rodzaje zębów oraz określa ich znaczenie w mechanicznej obróbce pokarmu; przedstawia przyczyny próchnicy i zasady jej profilaktyki;

3)

przedstawia źródła i wyjaśnia znaczenie składników pokarmowych (białka, cukry, tłuszcze, witaminy, sole mineralne i woda) dla prawidłowego funkcjonowania organizmu oraz planuje i przeprowadza doświadczenie wykrywające obecność wybranych składników pokarmowych w produktach spożywczych;

4)

przedstawia miejsca trawienia białek, tłuszczów i cukrów; określa produkty tych procesów oraz podaje miejsce ich wchłaniania; planuje i przeprowadza doświadczenie badające wpływ substancji zawartych w ślinie na trawienie skrobi;

5)

analizuje skutki niedoboru niektórych witamin (A, D, K, C, B6, B12) i składników mineralnych (Mg, Fe, Ca) w organizmie oraz skutki niewłaściwej suplementacji witamin i składników mineralnych;

6)

wyjaśnia rolę błonnika w funkcjonowaniu układu pokarmowego oraz uzasadnia konieczność systematycznego spożywania owoców i warzyw;

7)

uzasadnia konieczność stosowania diety zróżnicowanej i dostosowanej do potrzeb organizmu (wiek, płeć, stan zdrowia, aktywność fizyczna itp.), oblicza indeks masy ciała oraz przedstawia i analizuje konsekwencje zdrowotne niewłaściwego odżywiania (otyłość, nadwaga, anoreksja, bulimia, cukrzyca);

8)

podaje przykłady chorób układu pokarmowego (WZW A, WZW B, WZW C, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zatrucia pokarmowe, rak jelita grubego) oraz zasady ich profilaktyki.

5.

Układ krążenia. Uczeń:

6.

Układ odpornościowy. Uczeń:

7.

Układ oddechowy. Uczeń:

8.

Układ moczowy i wydalanie. Uczeń:

9.

Układ nerwowy. Uczeń:

10.

Narządy zmysłów. Uczeń:

11.

Układ dokrewny. Uczeń:

12.

Rozmnażanie i rozwój. Uczeń:

IV.

Homeostaza. Uczeń:

V.

Genetyka. Uczeń:

VI.

Ewolucja życia. Uczeń:

VII.

Ekologia i ochrona środowiska. Uczeń:

1.

wskazuje żywe i nieożywione elementy ekosystemu oraz wykazuje, że są one powiązane różnorodnymi zależnościami;

2.

opisuje cechy populacji (liczebność, zagęszczenie, rozrodczość, śmiertelność, struktura przestrzenna, wiekowa i płciowa) oraz dokonuje obserwacji liczebności, rozmieszczenia i zagęszczenia wybranego gatunku rośliny zielnej w terenie;

3.

analizuje oddziaływania antagonistyczne: konkurencję wewnątrzgatunkową i międzygatunkową, pasożytnictwo, drapieżnictwo i roślinożerność;

4.

analizuje oddziaływania nieantagonistyczne: mutualizm obligatoryjny (symbioza), mutualizm fakultatywny (protokooperacja) i komensalizm;

5.

przedstawia strukturę troficzną ekosystemu, rozróżnia producentów, konsumentów (I i dalszych rzędów) i destruentów oraz przedstawia ich rolę w obiegu materii i przepływie energii przez ekosystem;

6.

analizuje zależności pokarmowe (łańcuchy pokarmowe i sieci troficzne), konstruuje proste łańcuchy pokarmowe (łańcuchy spasania) oraz analizuje przedstawione (w postaci schematu) sieci i łańcuchy pokarmowe;

7.

analizuje zakresy tolerancji organizmu na wybrane czynniki środowiska (temperatura, wilgotność, stężenie dwutlenku siarki w powietrzu);

8.

przedstawia porosty jako organizmy wskaźnikowe (skala porostowa), ocenia stopień zanieczyszczenia powietrza tlenkami siarki, wykorzystując skalę porostową;

9.

przedstawia odnawialne i nieodnawialne zasoby przyrody oraz propozycje racjonalnego gospodarowania tymi zasobami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

VIII.

Zagrożenia różnorodności biologicznej. Uczeń:

Zgłoś problem