Katalog zasobów dodatkowych - II.5.5)c)

E-materiały przeznaczone do nauki w szkołach lub do samodzielnej pracy ucznia.

1.

opisuje, porządkuje i rozpoznaje organizmy; (0)

2.

wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne zachodzące w wybranych organizmach i w środowisku; (0)

3.

przedstawia i wyjaśnia zależności między organizmem a środowiskiem; (0)

4.

wykazuje, że różnorodność biologiczna jest wynikiem procesów ewolucyjnych. (0)

1.

wykorzystuje różnorodne źródła i metody pozyskiwania informacji; (0)

2.

odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne i liczbowe; (0)

3.

posługuje się podstawową terminologią biologiczną. (0)

1.

interpretuje informacje i wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe między zjawiskami, formułuje wnioski; (0)

2.

przedstawia opinie i argumenty związane z omawianymi zagadnieniami biologicznymi. (0)

1.

analizuje związek między własnym postępowaniem a zachowaniem zdrowia oraz rozpoznaje sytuacje wymagające konsultacji lekarskiej; (0)

2.

uzasadnia znaczenie krwiodawstwa i transplantacji narządów. (0)

1.

uzasadnia konieczność ochrony przyrody; (0)

2.

prezentuje postawę szacunku wobec siebie i wszystkich istot żywych; (0)

3.

opisuje i prezentuje postawę i zachowania człowieka odpowiedzialnie korzystającego z dóbr przyrody. (0)

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

1.

przedstawia hierarchiczną organizację budowy organizmów; (0)

2.

wymienia najważniejsze pierwiastki budujące ciała organizmów; (0)

3.

wymienia podstawowe grupy związków chemicznych występujących w organizmach (białka, cukry, tłuszcze, kwasy nukleinowe, woda, sole mineralne) i podaje ich funkcje; (0)

4.

dokonuje obserwacji mikroskopowych komórki (podstawowej jednostki życia), rozpoznaje (pod mikroskopem, na schemacie, na zdjęciu lub na podstawie opisu) podstawowe elementy budowy komórki (błona komórkowa, cytoplazma, jądro komórkowe, chloroplast, mitochondrium, wakuola, ściana komórkowa) i przedstawia ich funkcje; (0)

5.

porównuje budowę komórki bakterii, roślin i zwierząt, wskazując cechy umożliwiające ich rozróżnienie; (0)

6.

przedstawia istotę fotosyntezy jako jednego ze sposobów odżywiania się organizmów (substraty, produkty i warunki przebiegu procesu) oraz planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ wybranych czynników na intensywność procesu fotosyntezy; (0)

7.

przedstawia oddychanie tlenowe i fermentację jako sposoby wytwarzania energii potrzebnej do życia (substraty, produkty i warunki przebiegu procesów) oraz planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące, że podczas fermentacji drożdże wydzielają dwutlenek węgla; (0)

8.

przedstawia czynności życiowe organizmów. (0)

II.

Różnorodność życia.

1)

uzasadnia potrzebę klasyfikowania organizmów i przedstawia zasady systemu klasyfikacji biologicznej; (0)

2)

przedstawia charakterystyczne cechy organizmów pozwalające przyporządkować je do jednego z odpowiednich królestw; (0)

3)

rozpoznaje organizmy z najbliższego otoczenia, posługując się prostym kluczem do ich oznaczania. (0)

1)

uzasadnia, dlaczego wirusy nie są organizmami; (0)

2)

przedstawia drogi rozprzestrzeniania się i zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez wirusy (grypa, ospa, różyczka, świnka, odra, AIDS). (0)

5.

Różnorodność i jedność roślin:

1)

tkanki roślinne – uczeń dokonuje obserwacji i rozpoznaje (pod mikroskopem, na schemacie, na zdjęciu lub na podstawie opisu) tkanki roślinne oraz wskazuje ich cechy adaptacyjne do pełnienia określonych funkcji (tkanka twórcza, okrywająca, miękiszowa, wzmacniająca, przewodząca); (0)

a)

przedstawia cechy budowy zewnętrznej rośliny nagonasiennej na przykładzie sosny, (0)

b)

rozpoznaje przedstawicieli rodzimych drzew nagonasiennych, (0)

c)

wyjaśnia znaczenie roślin nagonasiennych w przyrodzie i dla człowieka; (0)

5)

rośliny okrytonasienne – uczeń:

6)

różnorodność roślin; uczeń identyfikuje nieznany organizm jako przedstawiciela jednej z grup wymienionych w pkt 2–5 na podstawie jego cech morfologicznych. (0)

1)

tkanki zwierzęce – uczeń dokonuje obserwacji i rozpoznaje (pod mikroskopem, na schemacie, na zdjęciu lub na podstawie opisu) tkanki zwierzęce (tkanka nabłonkowa, mięśniowa, łączna, nerwowa) i wskazuje ich cechy adaptacyjne do pełnienia określonych funkcji; (0)

a)

przedstawia środowisko życia, cechy morfologiczne i tryb życia parzydełkowców, (0)

b)

obserwuje przedstawicieli parzydełkowców (zdjęcia, filmy, schematy itd.) i przedstawia cechy wspólne tej grupy zwierząt, (0)

c)

wyjaśnia znaczenie parzydełkowców w przyrodzie; (0)

a)

przedstawia środowisko życia, cechy morfologiczne oraz przystosowania pierścienic do trybu życia, (0)

b)

dokonuje obserwacji poznanych przedstawicieli pierścienic (zdjęcia, filmy, schematy itd.) i przedstawia cechy wspólne tej grupy zwierząt, (0)

c)

wyjaśnia znaczenie pierścienic w przyrodzie i dla człowieka; (0)

a)

przedstawia środowisko życia, cechy morfologiczne oraz tryb życia ślimaków, małży i głowonogów, (0)

b)

dokonuje obserwacji przedstawicieli mięczaków (zdjęcia, filmy, schematy itd.) i przedstawia cechy wspólne tej grupy zwierząt, (0)

c)

wyjaśnia znaczenie mięczaków w przyrodzie i dla człowieka; (0)

8)

różnorodność zwierząt bezkręgowych – uczeń identyfikuje nieznany organizm jako przedstawiciela jednej z grup wymienionych w pkt 2–7 na podstawie jego cech morfologicznych; (0)

a)

dokonuje obserwacji przedstawicieli ryb (zdjęcia, filmy, schematy, hodowle akwariowe itd.) i przedstawia ich cechy wspólne oraz opisuje przystosowania ryb do życia w wodzie, (0)

b)

określa ryby jako zwierzęta zmiennocieplne, (0)

c)

przedstawia sposób rozmnażania i rozwój ryb, (0)

d)

wyjaśnia znaczenie ryb w przyrodzie i dla człowieka; (0)

1.

1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka. Uczeń przedstawia hierarchizację budowy organizmu człowieka (komórki, tkanki, narządy, układy narządów, organizm). (0)

1)

rozpoznaje (na schemacie, rysunku, modelu, według opisu itd.) elementy układu pokarmowego; przedstawia ich funkcje oraz określa związek budowy tych elementów z pełnioną funkcją; (0)

2)

rozpoznaje (na schemacie, rysunku, modelu, według opisu itd.) rodzaje zębów oraz określa ich znaczenie w mechanicznej obróbce pokarmu; przedstawia przyczyny próchnicy i zasady jej profilaktyki; (0)

3)

przedstawia źródła i wyjaśnia znaczenie składników pokarmowych (białka, cukry, tłuszcze, witaminy, sole mineralne i woda) dla prawidłowego funkcjonowania organizmu oraz planuje i przeprowadza doświadczenie wykrywające obecność wybranych składników pokarmowych w produktach spożywczych; (0)

4)

przedstawia miejsca trawienia białek, tłuszczów i cukrów; określa produkty tych procesów oraz podaje miejsce ich wchłaniania; planuje i przeprowadza doświadczenie badające wpływ substancji zawartych w ślinie na trawienie skrobi; (0)

5)

analizuje skutki niedoboru niektórych witamin (A, D, K, C, B6, B12) i składników mineralnych (Mg, Fe, Ca) w organizmie oraz skutki niewłaściwej suplementacji witamin i składników mineralnych; (0)

6)

wyjaśnia rolę błonnika w funkcjonowaniu układu pokarmowego oraz uzasadnia konieczność systematycznego spożywania owoców i warzyw; (0)

7)

uzasadnia konieczność stosowania diety zróżnicowanej i dostosowanej do potrzeb organizmu (wiek, płeć, stan zdrowia, aktywność fizyczna itp.), oblicza indeks masy ciała oraz przedstawia i analizuje konsekwencje zdrowotne niewłaściwego odżywiania (otyłość, nadwaga, anoreksja, bulimia, cukrzyca); (0)

8)

podaje przykłady chorób układu pokarmowego (WZW A, WZW B, WZW C, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zatrucia pokarmowe, rak jelita grubego) oraz zasady ich profilaktyki. (0)

1.

przedstawia strukturę i rolę DNA; (0)

2.

wskazuje znaczenie struktury podwójnej helisy w procesie replikacji DNA; podaje znaczenie procesu replikacji DNA; (0)

3.

opisuje budowę chromosomu (chromatydy, centromer) i podaje liczbę chromosomów komórek człowieka oraz rozróżnia autosomy i chromosomy płci; (0)

4.

przedstawia znaczenie biologiczne mitozy i mejozy, rozróżnia komórki haploidalne i diploidalne; (0)

5.

przedstawia nowotwory jako skutek niekontrolowanych podziałów komórkowych oraz przedstawia czynniki sprzyjające ich rozwojowi (np. niewłaściwa dieta, niektóre używki, niewłaściwy tryb życia, promieniowanie UV, zanieczyszczenia środowiska); (0)

6.

przedstawia dziedziczenie jednogenowe, posługując się podstawowymi pojęciami genetyki (fenotyp, genotyp, gen, allel, homozygota, heterozygota, dominacja, recesywność); (0)

7.

przedstawia dziedziczenie płci u człowieka; (0)

8.

podaje przykłady chorób sprzężonych z płcią (hemofilia, daltonizm) i przedstawia ich dziedziczenie; (0)

9.

wyjaśnia dziedziczenie grup krwi człowieka (układ AB0, czynnik Rh); (0)

10.

określa, czym jest mutacja oraz wymienia możliwe przyczyny ich występowania (mutacje spontaniczne i wywołane przez czynniki mutagenne) i podaje przykłady czynników mutagennych (promieniowanie UV, promieniowanie X, składniki dymu tytoniowego, toksyny grzybów pleśniowych, wirus HPV); (0)

11.

podaje przykłady chorób genetycznych człowieka warunkowanych mutacjami (mukowiscydoza, fenyloketonuria, zespół Downa). (0)

1.

wyjaśnia istotę procesu ewolucji organizmów i przedstawia źródła wiedzy o jej przebiegu; (0)

2.

wyjaśnia na przykładach, na czym polega dobór naturalny i sztuczny oraz przedstawia różnice między nimi; (0)

3.

przedstawia podobieństwa i różnice między człowiekiem a małpami człekokształtnymi jako wynik procesów ewolucyjnych. (0)

1.

wskazuje żywe i nieożywione elementy ekosystemu oraz wykazuje, że są one powiązane różnorodnymi zależnościami; (0)

2.

opisuje cechy populacji (liczebność, zagęszczenie, rozrodczość, śmiertelność, struktura przestrzenna, wiekowa i płciowa) oraz dokonuje obserwacji liczebności, rozmieszczenia i zagęszczenia wybranego gatunku rośliny zielnej w terenie; (0)

3.

analizuje oddziaływania antagonistyczne: konkurencję wewnątrzgatunkową i międzygatunkową, pasożytnictwo, drapieżnictwo i roślinożerność; (0)

4.

analizuje oddziaływania nieantagonistyczne: mutualizm obligatoryjny (symbioza), mutualizm fakultatywny (protokooperacja) i komensalizm; (0)

5.

przedstawia strukturę troficzną ekosystemu, rozróżnia producentów, konsumentów (I i dalszych rzędów) i destruentów oraz przedstawia ich rolę w obiegu materii i przepływie energii przez ekosystem; (0)

6.

analizuje zależności pokarmowe (łańcuchy pokarmowe i sieci troficzne), konstruuje proste łańcuchy pokarmowe (łańcuchy spasania) oraz analizuje przedstawione (w postaci schematu) sieci i łańcuchy pokarmowe; (0)

7.

analizuje zakresy tolerancji organizmu na wybrane czynniki środowiska (temperatura, wilgotność, stężenie dwutlenku siarki w powietrzu); (0)

8.

przedstawia porosty jako organizmy wskaźnikowe (skala porostowa), ocenia stopień zanieczyszczenia powietrza tlenkami siarki, wykorzystując skalę porostową; (0)

9.

przedstawia odnawialne i nieodnawialne zasoby przyrody oraz propozycje racjonalnego gospodarowania tymi zasobami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. (0)

Podana fraza - - nie została odnaleziona

Spróbuj zmienić język filtrowania lub użyć bardziej ogólnej frazy.