Aktualności

Kształcenie na odległość

Programy nauczania i scenariusze zajęć do kształcenia ogólnego

Epodręczniki PO KL

Katalog Zasobów Dodatkowych

Gra edukacyjna „Godność, wolność i niepodległość”

Materiały partnerów


Filmy instruktażowe i instrukcje

Katalog zasobów dodatkowych - Szkoła podstawowa Język polski

E-materiały przeznaczone do nauki w szkołach lub do samodzielnej pracy ucznia.

Cele kształcenia – wymagania ogólne

I.

Kształcenie literackie i kulturowe.

II.

Kształcenie językowe.

III.

Tworzenie wypowiedzi.

IV.

Samokształcenie.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

Klasy IV-VI

I.

Kształcenie literackie i kulturowe.

1.

Czytanie utworów literackich. Uczeń:

1)

omawia elementy świata przedstawionego, wyodrębnia obrazy poetyckie w poezji;

2)

rozpoznaje fikcję literacką; rozróżnia i wyjaśnia elementy realistyczne i fantastyczne w utworach, ze szczególnym uwzględnieniem ich w prozie realistycznej, fantastycznonaukowej lub utworach fantasy;

3)

rozpoznaje czytany utwór jako baśń, legendę, bajkę, hymn, przypowieść, mit, opowiadanie, nowelę, dziennik, pamiętnik lub powieść oraz wskazuje jego cechy gatunkowe; rozpoznaje odmiany powieści i opowiadania, np. obyczajowe, przygodowe, detektywistyczne, fantastycznonaukowe, fantasy;

4)

zna i rozpoznaje w tekście literackim: epitet, porównanie, przenośnię, wyrazy dźwiękonaśladowcze, zdrobnienie, zgrubienie, uosobienie, ożywienie, apostrofę, anaforę, pytanie retoryczne, powtórzenie oraz określa ich funkcje;

5)

omawia funkcje elementów konstrukcyjnych utworu, w tym tytułu, podtytułu, motta, puenty, punktu kulminacyjnego;

6)

rozpoznaje elementy rytmizujące wypowiedź, w tym wers, rym, strofę, refren, liczbę sylab w wersie;

7)

opowiada o wydarzeniach fabuły oraz ustala kolejność zdarzeń i rozumie ich wzajemną zależność;

8)

odróżnia dialog od monologu, rozumie ich funkcje w utworze;

9)

charakteryzuje podmiot liryczny, narratora i bohaterów w czytanych utworach;

10)

rozróżnia narrację pierwszoosobową i trzecioosobową oraz wskazuje ich funkcje w utworze;

11)

wskazuje w utworze bohaterów głównych i drugoplanowych oraz określa ich cechy;

12)

określa tematykę oraz problematykę utworu;

13)

wskazuje i omawia wątek główny oraz wątki poboczne;

14)

nazywa wrażenia, jakie wzbudza w nim czytany tekst;

15)

objaśnia znaczenia dosłowne i przenośne w tekstach;

16)

określa doświadczenia bohaterów literackich i porównuje je z własnymi;

17)

przedstawia własne rozumienie utworu i je uzasadnia;

18)

wykorzystuje w interpretacji tekstów doświadczenia własne oraz elementy wiedzy o kulturze;

19)

wyraża własny sąd o postaciach i zdarzeniach;

20)

wskazuje wartości w utworze oraz określa wartości ważne dla bohatera.

2.

Odbiór tekstów kultury. Uczeń:

II.

Kształcenie językowe.

1.

Gramatyka języka polskiego. Uczeń:

1)

rozpoznaje w wypowiedziach części mowy (czasownik, rzeczownik, przymiotnik, przysłówek, liczebnik, zaimek, przyimek, spójnik, partykuła, wykrzyknik) i określa ich funkcje w tekście;

2)

odróżnia części mowy odmienne od nieodmiennych;

3)

dostrzega rolę czasownika w wypowiedzi, odróżnia czasowniki dokonane od niedokonanych, rozpoznaje bezosobowe formy czasownika: formy zakończone na -no, -to, konstrukcje z się; rozumie ich znaczenie w wypowiedzeniu oraz funkcje w tekście;

4)

rozpoznaje formy przypadków, liczby, osoby, czasu, trybu i rodzaju gramatycznego odpowiednio: rzeczownika, przymiotnika, liczebnika, czasownika i zaimka oraz określa ich funkcje w wypowiedzi; oddziela temat fleksyjny od końcówki;

5)

rozumie konstrukcję strony biernej i czynnej czasownika, przekształca konstrukcję strony biernej i czynnej i odwrotnie, odpowiednio do celu i intencji wypowiedzi;

6)

stosuje poprawne formy gramatyczne wyrazów odmiennych;

7)

poprawnie stopniuje przymiotniki i przysłówki, rozumie ich rolę w opisie świata oraz używa we właściwych kontekstach;

8)

nazywa części zdania i rozpoznaje ich funkcje składniowe w wypowiedzeniach (podmiot, orzeczenie, dopełnienie, przydawka, okolicznik);

9)

określa funkcję wyrazów poza zdaniem, rozumie ich znaczenie i poprawnie stosuje w swoich wypowiedziach;

10)

rozpoznaje związki wyrazów w zdaniu, wyróżnia człon nadrzędny i podrzędny oraz typy związków;

11)

rozpoznaje typy wypowiedzeń, uwzględniając cel wypowiedzi: wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące – rozumie ich funkcje i je stosuje;

12)

rozpoznaje w tekście typy wypowiedzeń: zdanie pojedyncze, zdania złożone (podrzędnie i współrzędnie), równoważniki zdań, rozumie ich funkcje i stosuje w praktyce językowej;

13)

przekształca konstrukcje składniowe, np. zdania złożone w pojedyncze i odwrotnie, zdania w równoważniki zdań i odwrotnie.

2.

Zróżnicowanie języka. Uczeń:

3.

Komunikacja językowa i kultura języka. Uczeń:

4.

Ortografia i interpunkcja. Uczeń:

III.

Tworzenie wypowiedzi.

1.

Elementy retoryki. Uczeń:

2.

Mówienie i pisanie. Uczeń:

IV.

Samokształcenie. Uczeń:

V.

Lektury obowiązkowe:

1.

Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa;

2.

Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania (komiks);

3.

René Goscinny, Jean-Jacques Sempé, Mikołajek (wybór opowiadań);

4.

Rafał Kosik, Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi;

5.

Ignacy Krasicki, wybrane bajki;

6.

Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa;

7.

Adam Mickiewicz, Powrót taty, Pani Twardowska, Pan Tadeusz (fragmenty, w tym: opisy, zwyczaje i obyczaje, polowanie i koncert Wojskiego);

8.

Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni;

9.

Bolesław Prus, Katarynka;

10.

Juliusz Słowacki, W pamiętniku Zofii Bobrówny;

11.

John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem;

12.

Henryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy;

13.

Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego;

14.

Wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz mity o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie, o Orfeuszu i Eurydyce;

15.

Biblia: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o siewcy, o talentach, o pannach roztropnych, o miłosiernym Samarytaninie;

16.

Wybrane podania i legendy polskie, w tym o Lechu, o Piaście, o Kraku i Wandzie;

17.

Wybrane baśnie polskie i europejskie, w tym: Charles Perrault, Kopciuszek, Aleksander Puszkin, Bajka o rybaku i rybce;

18.

Wybrane wiersze Władysława Bełzy, Jana Brzechwy, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Anny Kamieńskiej, Joanny Kulmowej, Adama Mickiewicza, Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza, Juliusza Słowackiego, Leopolda Staffa, Juliana Tuwima, Jana Twardowskiego oraz pieśni i piosenki patriotyczne.

VI.

Lektury uzupełniające (obowiązkowo dwie w każdym roku szkolnym), na przykład:

Klasy VII i VIII

I.

Kształcenie literackie i kulturowe.

1.

Czytanie utworów literackich. Uczeń:

2.

Odbiór tekstów kultury. Uczeń:

II.

Kształcenie językowe.

1.

Gramatyka języka polskiego. Uczeń:

2.

Zróżnicowanie języka. Uczeń:

3.

Komunikacja językowa i kultura języka. Uczeń:

4.

Ortografia i interpunkcja. Uczeń:

III.

Tworzenie wypowiedzi.

IV.

Samokształcenie. Uczeń:

V.

Lektury obowiązkowe:

VI.

Lektury uzupełniające (obowiązkowo dwie w każdym roku szkolnym), na przykład:

Zgłoś problem