Programy nauczania i scenariusze zajęć do kształcenia ogólnego

Epodręczniki PO KL

Katalog Zasobów Dodatkowych

Gra edukacyjna „Godność, wolność i niepodległość”

Materiały partnerów


Filmy instruktażowe

Katalog zasobów dodatkowych - Szkoła ponadpodstawowa/ponadgimnazjalna Język łaciński i kultura antyczna

E-materiały przeznaczone do nauki w szkołach lub do samodzielnej pracy ucznia.

Zakres rozszerzony

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

I.

W zakresie kompetencji językowych. Uczeń:

1)

zna i rozpoznaje następujące formy morfologiczne z zakresu gramatyki języka łacińskiego:

a)

formy fleksyjne rzeczowników regularnych deklinacji I – V,

b)

formy fleksyjne następujących rzeczowników nieregularnych: Iuppiter, deus, domus, vis,

c)

formy fleksyjne przymiotników deklinacji I – III,

d)

formy fleksyjne i zasady użycia zaimków: is, quis, qui, hic, ille oraz zaimków osobowych i dzierżawczych,

e)

formy fleksyjne liczebników głównych i porządkowych: 1–20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100, 1000,

f)

zasady stopniowania regularnego przymiotników deklinacji I – III oraz stopniowania nieregularnego następujących przymiotników: bonus, malus, parvus, magnus, multi,

g)

zasady tworzenia i stopniowania przysłówków pochodzących od przymiotników deklinacji I – III,

h)

formy strony czynnej i biernej czasowników regularnych koniugacji I – IV w trybie orzekającym (indicativus) i łączącym (coniunctivus) w następujących czasach: praesens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum, futurum I oraz formy trybu rozkazującego w czasie teraźniejszym w stronie czynnej (imperativus praesentis activi),

i)

formy bezokolicznika łacińskiego: infinitivus praesentis activi, infinitivus praesentis passivi, infinitivus perfecti activi, infinitivus perfecti passivi,

j)

formy imiesłowów: participium praesentis activi, participium perfecti passivi, participium futuri passivi (gerundivum),

k)

formy rzeczownika odczasownikowego (gerundium),

l)

formy czasowników nieregularnych:

2)

zna i rozpoznaje następujące zjawiska składniowe z zakresu gramatyki języka łacińskiego:

3)

zna i rozpoznaje formy morfologiczne i strukturę składniową tłumaczonego tekstu;

4)

identyfikuje, z wykorzystaniem posiadanej wiedzy na temat gramatyki łacińskiej, formy podstawowe słów występujących w tłumaczonym tekście;

5)

zapoznaje się z podstawowym słownictwem typowym dla autorów określonych w kanonie;

6)

zna podstawowe techniki przekładu tekstu łacińskiego;

7)

zna zasady tworzenia spójnego i zgodnego z polską normą językową przekładu z języka łacińskiego na język polski;

8)

dokonuje następujących transformacji gramatycznych w zakresie morfologii:

a)

odmienia rzeczowniki regularne deklinacji I–V,

b)

odmienia następujące rzeczowniki nieregularne: Iuppiter, deus, domus, vis,

c)

odmienia przymiotniki deklinacji I–III,

d)

odmienia i poprawnie używa następujących zaimków: is, quis, qui, hic, ille oraz zaimków osobowych i dzierżawczych,

e)

odmienia i poprawnie posługuje się formami liczebników głównych i porządkowych: 1–20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100, 1000,

f)

stopniuje przymiotniki: regularnie – przymiotniki deklinacji I–III oraz nieregularnie – następujące przymiotniki: bonus, malus, parvus, magnus, multi,

g)

tworzy i stopniuje przysłówki pochodzące od przymiotników deklinacji I–III,

h)

odmienia czasowniki regularne koniugacji I–IV w trybie orzekającym (indicativus) i łączącym (coniunctivus) w następujących czasach: praesens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum, futurum I oraz tworzy formy trybu rozkazującego w czasie teraźniejszym w stronie czynnej (imperativus praesentis activi),

i)

tworzy i posługuje się następującymi formami bezokolicznika łacińskiego: infinitivus praesentis activi, infinitivus praesentis passivi, infinitivus perfecti activi, infinitivus perfecti passivi,

j)

tworzy i stosuje następujące formy imiesłowów: participium praesentis activi, participium perfecti passivi, participium futuri passivi (gerundivum),

k)

tworzy i odmienia rzeczownik odczasownikowy (gerundium),

l)

odmienia następujące czasowniki nieregularne:

m)

dokonuje następujących transformacji gramatycznych w zakresie zjawisk składniowych:

n)

potrafi poprawnie stosować podstawową terminologię gramatyczną w odniesieniu do opisu łacińskiego systemu językowego,

o)

potrafi czytać ze zrozumieniem prozatorski tekst łaciński (z zakresu tekstów określonych w kanonie), posługując się w tym celu słownikiem,

p)

poprawnie tłumaczy charakterystyczne dla łaciny:

q)

potrafi korzystać ze słownika łacińsko-polskiego przy sporządzaniu przekładu,

r)

potrafi w przypadku wyrazów wieloznacznych wybrać znaczenie odpowiednie dla kontekstu/tematyki tłumaczonego tekstu,

s)

dokonuje poprawnego przekładu prozatorskiego tekstu łacińskiego z zakresu tekstów określonych w kanonie na język polski, w tłumaczeniu zachowując polską normę językową.

II.

W zakresie kompetencji kulturowych. Uczeń:

1)

posiada podstawową wiedzę o następujących kluczowych zjawiskach z zakresu mitologii greckiej i rzymskiej:

2)

posiada podstawową wiedzę o następujących kluczowych zjawiskach z zakresu historii starożytnej:

3)

posiada podstawową wiedzę o następujących kluczowych zjawiskach z zakresu historii literatury starożytnej:

4)

posiada podstawową wiedzę o następujących kluczowych zjawiskach i dziełach z obszaru filozofii starożytnej:

5)

posiada podstawową wiedzę o następujących kluczowych zjawiskach z zakresu kultury materialnej w starożytności:

6)

posiada podstawową wiedzę o następujących kluczowych zjawiskach z zakresu życia publicznego i prywatnego w starożytnej Grecji i Rzymie:

7)

posiada podstawową wiedzę o następujących kluczowych zjawiskach z zakresu tradycji antycznej i recepcji antyku:

8)

potrafi wskazać najważniejsze cechy charakterystyczne i poddać interpretacji uwzględniającej właściwy kontekst kulturowy następujące kluczowe zjawiska z zakresu mitologii greckiej i rzymskiej:

9)

potrafi scharakteryzować i poddać interpretacji uwzględniającej właściwy kontekst kulturowy następujące kluczowe zjawiska z zakresu historii starożytnej:

10)

potrafi wskazać najważniejsze cechy charakterystyczne i poddać interpretacji uwzględniającej właściwy kontekst kulturowy następujące kluczowe zjawiska z zakresu historii literatury starożytnej:

11)

potrafi wskazać najważniejsze cechy charakterystyczne i poddać interpretacji uwzględniającej właściwy kontekst kulturowy następujące kluczowe zjawiska i dzieła z zakresu filozofii starożytnej:

12)

potrafi wskazać najważniejsze cechy charakterystyczne i poddać interpretacji uwzględniającej właściwy kontekst kulturowy następujące kluczowe zjawiska z zakresu kultury materialnej w starożytności:

13)

potrafi scharakteryzować i poddać interpretacji uwzględniającej właściwy kontekst kulturowy następujące kluczowe zjawiska z zakresu życia publicznego i prywatnego w starożytnej Grecji i Rzymie:

14)

potrafi rozpoznać i poddać interpretacji w kontekście kultury greckiej i rzymskiej oraz kultur późniejszych następujące kluczowe zjawiska z zakresu tradycji antycznej i recepcji antyku:

III.

W zakresie kompetencji społecznych. Uczeń: