Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku

Wokół nas żyje wiele różnych zwierząt. Jedne z nich można łatwo dostrzec, innych trzeba poszukać. Obserwowanie zwierząt może być pasjonującym zajęciem. Pobaw się w ich tropienie – lepiej poznasz otaczający cię świat.

Już wiesz
  • że niektóre zwierzęta żyją blisko człowieka;

  • jak skutecznie i bezpiecznie obserwować przyrodę.

Nauczysz się
  • wymieniać i rozpoznawać zwierzęta w naszym najbliższym otoczeniu.

1. Zwierzęta dzikie

Polecenie 1

Zaobserwuj zwierzęta wokół ciebie: te w domu i te na zewnątrz. Zwróć uwagę, jak wyglądają i gdzie najłatwiej można je dostrzec. Podziel się swoimi spostrzeżeniami z kolegami i koleżankami.

Niezależnie od tego, czy mieszkasz na wsi, czy w mieście, na pewno widujesz różne zwierzęta. Najłatwiej jest zauważyć ptaki. W miastach pospolite są gawrony, sroki, gołębie, wróble, kosy i sikory. Na wsi można zobaczyć skowronki, zięby i jaskółki, a także bociany, które wiosną przylatują do naszego kraju, aby znaleźć partnera i odchować młode, a na zimę odlatują do Afryki. W ogrodach i na działkach często widuje się szpaki, które zjadają owoce z drzewek. W pobliżu lasu żyją barwne sójki, gile, a także dzięcioły, które stukając w drzewa, szukają pokarmu pod korą. W okolicach stawów, rzek i jezior można spotkać kaczki, łabędzie i czaple.

Polecenie 2

W drodze do szkoły lub na wycieczce policz, ile różnych ptaków udało ci się zaobserwować. W klasie opisz koleżankom i kolegom wygląd tych ptaków i wraz z nauczycielem spróbujcie je rozpoznać. Poszukaj informacji o zaobserwowanych ptakach.

Oprócz ptaków w naszym otoczeniu żyją również ssaki. Na gałęziach drzew w parkach i lasach można dostrzec wiewiórki. W ściółce leśnej, a nawet pod kupką liści w ogrodzie może spać zwinięty w kulkę jeż. Kopczyki ziemi, zwane kretowiskami, wskazują, że pod ziemią żyją krety. Na polu sąsiadującym z lasem mogą paść się stadka saren.

Poza miastem w słoneczne dni na przydrożnych kamieniach można czasem zobaczyć wygrzewające się gady: jaszczurki lub żmije. Wieczorem przy stawie lub oczku wodnym usłyszymy odgłosy żyjących w nim płazów – żab. Podobne do nich ropuchy spotkamy w lasach i na łąkach. W przydomowym ogródku albo na działce możemy zaobserwować bezkręgowce – drobne zwierzęta, jak dżdżownice, ślimaki i owady. Niektóre z owadów, jak mszyce czy stonka ziemniaczana, powodują szkody na polach i w sadach. Inne, jak biedronki, są z punktu widzenia człowieka pożyteczne, gdyż zjadają zwierzęta niszczące uprawy. Niektóre owady, jak nartniki, żyją na powierzchni wody.

Ciekawostka

Gołębie żyły dawniej wśród skał, a gniazda budowały w szczelinach skalnych. Dzisiaj wiele tych ptaków można spotkać w miastach. Żywią się wyrzuconymi resztkami jedzenia, a odpowiednikiem skalnych szczelin stały się dla nich zakamarki domów: poddasza, balkony i parapety.

2. Zwierzęta udomowione

Wiele tysięcy lat temu niektóre dzikie zwierzęta zostały przez ludzi udomowione i zaczęły dostarczać im pożywienia, np. mleka, jaj, mięsa czy miodu. Zwierzęta gospodarskie do dziś hoduje się, by zdobyć ich wełnę, skóry, futra i pierze. Konie, osły i woły przez wieki pomagały ludziom w ciężkich pracach polowych i w transporcie.

Do zwierząt udomowionych zaliczamy psy, których rolą było dawniej pilnowanie stad i domów oraz pomoc na polowaniach, a także koty, które łapały myszy wyjadające zapasy zboża. Dzisiaj zwierzęta te są trzymane głównie jako zwierzęta domowe.

Psy i koty to ważni towarzysze naszego życia, nasi czworonożni przyjaciele

Podsumowanie

  • Zwierzętami, które możemy obserować w swoim otoczeniu, są między innymi ptaki, ssaki, żaby, jaszczurki i drobne bezkręgowce.

  • Niektóre zwierzęta człowiek udomowił i je hoduje.

Praca domowa
Polecenie 3.1

Zastanów się, jakie zwierzęta najczęściej spotykasz wokół siebie, i spróbuj przyporządkować je do ptaków, ssaków, gadów, płazów, owadów lub innych grup zwierząt.

Polecenie 3.2

Odpowiedz, czy w różnych porach roku zobaczysz te same zwierzęta i w tej samej liczbiebezkręgowce.

Zobacz także

Zajrzyj do zagadnień pokrewnych:

Słowniczek

bezkręgowce

zwierzęta nieposiadające szkieletu wewnętrznego; najczęściej spotykanymi bezkręgowcami są owady

gady

zwierzęta o suchej skórze pokrytej łuskami lub tarczkami; należą do nich m.in. węże, jaszczurki i żółwie

kretowisko

kopiec z ziemi wznoszony przez małe ssaki żyjące pod ziemią, np. krety lub nornice

płazy

zwierzęta o cienkiej, wilgotnej skórze, żyjące na lądzie, a rozmnażające się w wodzie; należą do nich m.in. żaby i ropuchy

ptaki

zwierzęta posiadające ciało pokryte piórami, ich przednie kończyny mają postać skrzydeł; należą do nich na przykład kaczki, jaskółki, wróble

ssaki

zwierzęta, których młode żywią się mlekiem matki; należą do nich m.in. koty, psy, szczury; człowiek też jest ssakiem

Zadania

Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3