Pokaż spis treści
Wróć do informacji o e-podręczniku
Ćwiczenie 1

Przyjrzyjcie się ilustracji. Jaką sytuację przedstawia? Co mogło się tu wydarzyć? Porozmawiajcie o tym.

Uniwersytet Wrocławski,
Ćwiczenie 2

Wysłuchajcie wiersza Aleksandra Fredry pt. „Paweł i Gaweł”. Czy opowiada historię podobną do wymyślonych przez was wydarzeń?

Wiersz Paweł i Gaweł czyta Bartosz Woźny Wiersz Paweł i Gaweł czyta Bartosz Woźny Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o..

Aleksander Fredro

Poeta i wybitny polski komediopisarz. Najbardziej znane komedie tego autora to „Zemsta” i „Śluby panieńskie”. Na pewno przypominacie sobie jego wiersze, m.in. „Małpa w kąpieli”, „Osiołkowi w żłoby dano”, „Paweł i Gaweł”.

Aleksander hr. Fredro
Karol Auer, 1858, domena publiczna
Ćwiczenie 3

Przeczytajcie wiersz i wyjaśnijcie niezrozumiałe wyrazy, korzystając z przypisów. Odpowiedzcie na pytania:

  • Kim są bohaterowie wiersza Aleksandra Fredry pt. „Paweł i Gaweł”?

  • Na czym polega konflikt między nimi?

  • Jaka jest główna myśl tego utworu?

  • Jaki morał niesie wiersz?

Aleksander Fredro Paweł i Gaweł

Paweł i Gaweł w jednym stali domu,
Paweł na górze, a Gaweł na dole;
Paweł spokojny, nie wadził nikomu,
Gaweł najdziksze wymyślał swawole.
Ciągle polował po swoim pokoju:
To pies, to zając – między stoły, stołki,
Gonił, uciekał, wywracał koziołki,
Strzelał i trąbił, i krzyczał do znoju.
Znosił to Paweł, nareszcie nie może;
Schodzi do Gawła i prosi w pokorze:
”Zmiłuj się waćpan, poluj ciszej nieco,
Bo mi na górze szyby z okien lecą”.
A na to Gaweł:
Wolnoć, Tomku,
W swoim domku”.
Cóż było mówić? Paweł ani pisnął,
Wrócił do siebie i czapkę nacisnął.
Nazajutrz Gaweł jeszcze smacznie chrapie,
A tu z powały coś mu na nos kapie.
Zerwał się z łóżka i pędzi na górę:
Stuk! Puk! – Zamknięto. Spogląda przez dziurę
I widzi… Cóż tam? Cały pokój w wodzie,
A Paweł z wędką siedzi na komodzie.
”Co waćpan robisz?” „Ryby sobie łowię”.
”Ależ mospanie, mnie kapie po głowie!”
A Paweł na to:
”Wolnoć, Tomku,
W swoim domku”.
Z tej to powiastki morał w tym sposobie:
Jak ty komu, tak on tobie.

Aleksander Fredro, Paweł i Gaweł, [w:] tegoż, Paweł i Gaweł oraz inne bajki, Kraków 1991, s. 17.
Ćwiczenie 4
Ćwiczenie 5

Sporządźcie notatkę na temat bohaterów wiersza Aleksandra Fredry: jedna osoba z pary opisuje Pawła, a druga Gawła. Po wykonaniu zadania wymieńcie się informacjami o obu sąsiadach. Przy tworzeniu notatki możecie skorzystać z pytań:

  • Kim jest Paweł/Gaweł?

  • Gdzie mieszka?

  • Jaki ma charakter?

  • Jak się zachowuje?

Ćwiczenie 6

Porozmawiajcie o problemie opisanym w wierszu pt. „Paweł i Gaweł”. Sformułujcie go i zapiszcie na tablicy i w zeszytach, a następnie odpowiedzcie na pytania:

  • Jakie stosunki sąsiedzkie powinny panować w budynku wielorodzinnym?

  • Jak wygląda sytuacja w waszych miejscach zamieszkania?

  • Jak jest w budynku Pawła?

  • Jak być powinno?

  • Dlaczego nie jest tak, jak być powinno?

  • Sformułujcie wnioski z dyskusji.

Ćwiczenie 7

Wymyśl prawdopodobne zakończenie historii przedstawionej w wierszu pt. „Paweł i Gaweł”. Zapisz je tutaj lub w zeszycie, a następnie przedstaw na forum klasy.

Ćwiczenie 8

Przygotujcie w grupach scenki pantomimiczne, w których przedstawicie wybrany problem:

  • Dlaczego Paweł nie mógł w swoim domu spokojnie wypoczywać?

  • Jaką nauczkę dał Paweł Gawłowi?

  • Co nowego może się wydarzyć w życiu Pawła i Gawła?

Ćwiczenie 9
Ćwiczenie 10
Ćwiczenie 11

Porozmawiajcie o tym, jak rozumiecie temat lekcji. W jaki sposób odnosi się on do wiersza Fredry?

Ćwiczenie 12

Zapisz w zeszycie – w dwóch kolumnach – jakie zachowania sąsiadów lubisz, a jakie ci przeszkadzają.

Ćwiczenie 13

Jakimi sąsiadami jesteście? Zastanówcie się, czy w waszym zachowaniu jest coś, co może przeszkadzać ludziom mieszkającym po sąsiedzku? Porozmawiajcie o tym w klasie.

Ćwiczenie 14

Przeczytaj wiersz i zastanów się, w jakich „wcieleniach” pokazał się w nim Rym? Przypomnij sobie wiadomości na temat tego środka stylistycznego. Zapisz przykłady wszystkich typów rymów.