Wróć do informacji o e-podręczniku Udostępnij materiał Wydrukuj
R15FJhB5YXsQA

Nie jesteś sam. Człowiek jako istota społeczna

Tłum uliczny
pexels, Tłum uliczny, licencja: CC 0

Co nas łączy?

Grzegorz

nasi bracia się przyjaźnią
siedzimy w jednej ławce
jeździmy tym samym autobusem
chodzimy do tego samego dentysty

Hanna

Ćwiczenie 1

Przygotuj schemat według wzoru podanego poniżej. Na środku kartki wpisz swoje imię, a na bokach imiona czterech bliskich ci osób. Wskaż relacje, które łączą ciebie z nimi.

RprQKUZ4cTBN21
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
tnwFWb6vC0_0000000X

Nie jesteś sam, człowiek jako istota społeczna

R1dozb3rqouLB1
Rodzina
Imágenes Gratis Online, Rodzina, licencja: CC BY 2.0
Co potrafię?
  • podać przykłady różnych grup społecznych;

  • wskazać rolę wybranych grup w społeczeństwie.

Nauczysz się
  • umiejscowić siebie i swoich najbliższych w społeczeństwie;

  • wyjaśniać znaczenie słów Arystotelesa: „Człowiek jest istotą społeczną”;

  • rozumieć, jakie czynniki wpływają na twoje zachowania wobec innych osób;

  • wymieniać różne rodzaje więzi społecznych i oceniać ich znaczenie dla funkcjonowania społeczeństwa.  

tnwFWb6vC0_0000001N

Społeczeństwo

SPOŁECZEŃSTWO – używamy tego pojęcia każdego dnia, ale nie zawsze zastanawiamy się nad jego znaczeniem. Czym jest społeczeństwo? Jaki wpływ na nas wywiera i za pomocą jakich mechanizmów, instytucji? Jakie wartości nam wpaja? Co oznacza być członkiem społeczeństwa? Czy potrafilibyśmy realizować nasze cele i zadania poza społeczeństwem? Czy poza społeczeństwem moglibyśmy czuć się szczęśliwi i czy w ogóle wiedzielibyśmy, że mamy jakieś uczucia, cele życiowe?

Społeczeństwo
Definicja: Społeczeństwo

To ludzie zamieszkujący określone terytorium, połączeni siecią zależności, np. wspólną kulturą, religią, warunkami życia.

Ciekawostka

Arystoteles – starożytny filozof – twierdził: CZŁOWIEK JEST ISTOTĄ SPOŁECZNĄ.
Oznacza to, że człowiek nie może żyć poza społeczeństwem, w którym zaspokaja swoje potrzeby i ma możliwość rozwoju. Społeczeństwo jest potrzebne jednostce do określenia celów życiowych, sposobu funkcjonowania na co dzień oraz wzorów, według których ma postępować.

tnwFWb6vC0_0000001X

Więź społeczna

Więź społeczna
Definicja: Więź społeczna

WIĘZIĄ SPOŁECZNĄ nazywamy relacje, które zachodzą między ludźmi w społeczeństwie. Mogą przybierać różny charakter, np. więzi trwałe - nietrwałe, rozwijające - destrukcyjne, osobiste - formalne. Poszczególne grupy społeczne i ich specyfika zależą od jakości i siły występujących w nich więzi.

R1ArywH9Cr5Te11
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
Ćwiczenie 2

Określ, które z więzi przedstawionych na schemacie mają charakter

  • formalny,

  • naturalny,

  • emocjonalny.

Uwaga!

Więzi formalne – ich podstawą jest umowa, prawo, przyjęte zobowiązania.
Więzi naturalne – wynikają ze wspólnego pochodzenia i pokrewieństwa.
Więzi emocjonalne – oparte są na uczuciach i wspólnych przeżyciach.

tnwFWb6vC0_0000002M

Społeczeństwo

SPOŁECZEŃSTWO wykształca określone NORMY SPOŁECZNE, czyli akceptowane przez większą część społeczeństwa zasady zachowania w konkretnych sytuacjach.

Ćwiczenie 3

ZASADY ZACHOWANIA W MOJEJ KLASIE

Krok pierwszy: Wypisz cztery zasady zachowania, które powinny być przestrzegane w twojej klasie.

Krok drugi: Połączcie się w kilkuosobowe grupy. Spośród wypisanych przez was zasad wybierzcie cztery akceptowane przez wszystkich członków grupy.

Krok trzeci: Listę zasad wybranych przez grupę przedstawcie pozostałej części klasy. Uzasadnijcie dokonany wybór.

tnwFWb6vC0_0000002X

Jeśli chcesz wiedzieć więcej

Od chwili narodzin odkrywamy otaczający nas świat społeczny, stajemy się częścią społeczeństwa.

Socjalizacja
Definicja: Socjalizacja

To proces nabywania podstawowych umiejętności społecznych. Socjalizacja polega na przyswajaniu przez jednostkę obowiązujących w danym społeczeństwie norm społecznych i umiejętności związanych z ich wypełnianiem. Znamy dwa rodzaje socjalizacji: pierwotną i wtórną.

SOCJALIZACJA PIERWOTNA jest elementem życia rodzinnego. Nabywamy nowych umiejętności dzięki uczestniczeniu i obserwowaniu różnorodnych relacji, np. przez zabawę, uczenie się od rodziców, opiekunów określonych czynności i poglądów.

Na jej podstawie dokonuje się SOCJALIZACJA WTÓRNA, za którą odpowiedzialne są instytucje państwa, wspólnoty wyznaniowe, instytucje społeczne i ludzie, których spotykamy w swoim życiu. Socjalizacja wtórna trwa do końca życia, ponieważ nieustannie napotykamy nowe sytuacje, do których musimy się przystosować.

R1Xyyr4Eilsnm1
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
tnwFWb6vC0_0000003F

Kto przygotowuje nas do życia społecznego?

RODZINA — w niej nabywamy najbardziej podstawowych umiejętności społecznych, np. umiejętności komunikowania się. Rodzina zaspokaja i kształtuje nasze podstawowe oczekiwania kulturalne. Tu rodzą się nasze zainteresowania, uczymy się dostrzegać piękno, rozbudzone zostaje nasze zaciekawienie światem.

GRUPY RÓWIEŚNICZE — spotykamy je w kolejnych etapach naszego życia (na podwórku, w szkole,  pracy). Dzięki nim uczymy się negocjować między własnymi potrzebami a oczekiwaniami otoczenia. W grupie rówieśniczej poznajemy też różne sposoby komunikowania się z innymi ludźmi.

SZKOŁA — to instytucja, w której spędzamy znaczną część naszego życia. Uczy nas postrzegania naszych relacji z innymi w kategorii praw i obowiązków. Powinna zagwarantować nam prawo do dobrego wykształcenia, a równocześnie ukształtować w nas postawę uczciwości, samodzielności i odpowiedzialności.

tnwFWb6vC0_000EX001

Kto przygotowuje nas do życia społecznego?

Obejrzyj przedstawiony schemat. Abraham Maslow tak przedstawił piramidę potrzeb człowieka.

R14OkjOse0NQO
Piramida potrzeb Abrahama Maslowa.
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0
JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow
Uwaga!

Potrzeby naturalne (takie jak np: jedzienie, picie, ogrzewanie, schronienie i odpoczynek) nazywane są często potrzebami fizjologicznymi.

Ćwiczenie 4

Do potrzeb wymienionych przez Abrahama Maslowa dodaj instytucje, grupy, relacje społeczne, dzięki którym możesz je zaspokoić.

tnwFWb6vC0_000EX002

Projekt edukacyjny: moja szkoła

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow
  1. Zadanie: przygotujcie projekt plakatu reklamującego szkołę do której uczęszczacie.

  2. Pamiętajcie, aby plakat odwoływał się do norm, więzi i wartości, które uważacie za najważniejsze dla waszej społeczności szkolnej

  3. Realizacja:

    • praca w grupach,

    • czas trwania: 3 tygodnie,

    • prezentacja na forum klasy.

tnwFWb6vC0_0000004P

Podsumowanie

Społeczeństwo, w którym przychodzimy na świat, ma na nas bardzo duży wpływ. W nim nabywamy koniecznych do życia umiejętności, uczymy się współpracy i współdziałania z innymi, rozwijamy nasze zainteresowania. To ono dostarcza nam bodźców, które pomagają nam w rozwoju emocjonalnym, intelektualnym i kulturowym. Krótko mówiąc, musimy zgodzić się z Arystotelesem: jesteśmy istotami społecznymi.

Ćwiczenie 5
RahwyLxhcIVQr1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 6
RTNossUfsedaa1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.