Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Zapisz jako PDF Udostępnij materiał
1
Ćwiczenie 1

Swoją sztukę Andrzej Seweryn rozpoczyna fragmentem komedii Szekspira pt.: Jak Wam się podoba, który brzmi:

JAKUB

Świat jest teatrem, aktorami ludzie,
Którzy kolejno wchodzą i znikają.
Każdy tam aktor niejedną gra rolę,
Bo siedem wieków dramat życia składa.

Jest to jeden z najsłynniejszych cytatów w literaturze, w którym pojawia się motyw theatrum mundi. Przypomnij sobie zabiegi aktorskie Andrzeja Seweryna i napisz, w jaki sposób nieustannie nawiązuje w sztuce do słów Szekspira.

RAR4iynLMGmH2
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 2

Tytuł sztuki Andrzeja Seweryna nosi tytuł Szekspir forever. Przysłówek „forever” oznacza: zawsze, na zawsze, na wieki, ciągle, wiecznie. Poszukaj wiadomości na temat realizacji teatralnych i filmowych dzieł Szekspira i wypisz pięć, które warto obejrzeć.

R1Eabg0zbR9d9
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 3

Jakie elementy mise en scène zostały użyte, by pokazać uniwersalność tekstów Szekspira? Podaj trzy.

R6hzN1WXGMmxe
(Uzupełnij).
RrWimRZxZbD7a
Ćwiczenie 4
Andrzej Seweryn kilkakrotnie modyfikuje sceny, które „naszkicował” Szekspir, by pokazać, że jego dialogi również mogą mieć inną oprawę niż w zamierzeniach autora. Z poniższych wybierz te modyfikacje, które obecne są w sztuce: Możliwe odpowiedzi: 1. Hamlet ma wypić truciznę, 2. Romeo płacze nad ciałem Julii, 3. Tymon Ateńczyk nie mówi o Atenach, 4. monolog Julii jest grany jako monolog staruszki, 5. Ariel jest zamyślonym starcem
1
Ćwiczenie 5

Jednym z pierwszych monologów pojawiających się w monodramie jest monolog Lady Makbet po otrzymaniu listu od męża. Makbet informuje żonę o przepowiedni czarownic. Słowa bohaterki stanowią do dziś uniwersalne studium zła. Na podstawie fragmentu monologu Lady Makbet wypisz działania, które mają spowodować przemianę bohaterki.

William Szekspir Romeo i Julia

LADY MAKBET
Idź go pokrzepić; wielkie przyniósł wieści.
Sługa wychodzi.
Kruk nawet ochrypł, który pod me blanki
Kracze fatalne przybycie Duncana.
Duchy, morderczych towarzysze myśli,
Do mnie tu! duszę moją odniewieśćcie,
A najczarniejszym jadem okrucieństwa
Od stóp do głowy napełńcie mnie całą!
Krew moją zgęśćcie, zamknijcie szczeliny,
Którymi wkraść by mogła się zgryzota,
By żadnych ludzkich uczuć nawiedzenie
Mym nie zachwiało okrutnym zamiarem,
Nie rozdzieliło myśli od spełnienia!
Wejdźcie w pierś moją, mleko w żółć przemieńcie,
Morderstwa duchy, gdziekolwiek w przestrzeniach
Czatuje wasza istność niewidoma
Na złe natury! Przybądź, nocy ciemna,
W najgęstsze dymy piekła owinięta!
By nóż nie dojrzał rany, którą zada,
By przez zasłonę nie przejrzało niebo,
Nie zawołało: stój! stój!

5 Źródło: William Szekspir, Romeo i Julia, tłum. Józef Paszkowski, Bydgoszcz 1991, s. 42.
R13L6xfFkVViJ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
RoYzq7srKfKpH
Ćwiczenie 6
Monolog Hamleta porusza widzów, gdyż bohater, jak zaznacza Andrzej Seweryn, stoi nad przepaścią śmierci i rozważa, czy popełnić samobójstwo. W monologu tym Szekspir wskazuje na uniwersalne powody ludzkiego cierpienia. Wskaż je. HAMLET Być albo nie być to wielkie pytanie. Jest–li w istocie szlachetniejszą rzeczą Znosić pociski zawistnego losu Czy też stawiwszy czoło morzu nędzy, Przez opór wybrnąć z niego? — Umrzeć — zasnąć — I na tym koniec. — Gdybyśmy wiedzieli, Że raz zasnąwszy, zakończym na zawsze Boleści serca i owe tysiączne Właściwe naszej naturze wstrząśnienia, Kres taki byłby celem na tej ziemi Najpożądańszym. Umrzeć — zasnąć. — Zasnąć! Może śnić? — w tym sęk cały, jakie bowiem W tym śnie śmiertelnym marzenia przyjść mogą, Kiedy zrzucimy z siebie więzy ciała, To zastanawia nas: i toć to czyni Tak długowieczną niedolę; bo któż by Ścierpiał pogardę i zniewagi świata, Krzywdy ciemiężcy, obelgi dumnego, Lekceważonej miłości męczarnie, Odwłokę prawa, butę władz i owe Upokorzenia, które nieustannie Cichej zasługi stają się udziałem, Gdyby od tego kawałkiem żelaza Mógł się uwolnić? Któż by dźwigał ciężar Nudnego życia i pocił się pod nim, Gdyby obawa czegoś poza grobem, Obawa tego obcego nam kraju, Skąd nikt nie wraca, nie wątliła woli I nie kazała nam pędzić dni raczej W złem już wiadomym niż uchodząc przed nim Popadać w inne, którego nie znamy. Tak to rozwaga czyni nas tchórzami; Przedsiębiorczości hoża cera blednie Pod wpływem wahań i zamiary pełne Jędrności, zbite z wytkniętej kolei, Tracą nazwisko czynu. — Ha! co widzę? Piękna Ofelia! — Nimfo, w modłach swoich Pomnij o moich grzechach.
William Szekspir, Hamlet, przeł. Józef Paszkowski, Warszawa 1976, s 107–108.
1
Ćwiczenie 7

Andrzej Seweryn przed recytacją fragmentów monologów Julii, bohaterki tragedii Romeo i Julia, informuje widownię, że wykonanie tych części utworu poleca studentom jako tzw. wprawki aktorskie. Przeczytaj monolog bohaterki oczekującej na ukochanego i napisz jednym zdaniem, co sprawia, że słowa te można uznać za uniwersalne.

William Szekspir Romeo i Julia

JULIA
Romeo! Czemuż ty jesteś Romeo!
Wyrzecz się swego rodu, rzuć tę nazwę!
Lub jeśli tego nie możesz uczynić,
To przysiąż wiernym być mojej miłości,
A ja przestanę być z krwi Kapuletów.

JULIA
Pędźcie, ognistokopyte rumaki,
Ku państwom Feba; oby nowy jaki
Faeton dodał wam bodźca i rączej
Pognał was owdzie, gdzie się szlak dnia kończy!
Wierna kochankom nocy, spuść zasłonę,
By się wznieść mogły oczy w dzień spuszczone
I w te objęcia niedostrzeżonego
Sprowadź, ach! sprowadź mi Romea mego!
Miłości święci pod twą czarną krepą
Jej własna piękność, a jeśli jest ślepą,
Tym stosowniejszy mrok dla niej. O nocy!
Cicha matrono, w ciemnej twej karocy
Przybądź i naucz mię niemym wyrazem,
Jak się to traci i wygrywa razem.
Wśród gry niewinnej dwojga serc dziewiczych;
Skryj w płaszcza twego zwojach tajemniczych
Krew, co mi do lic bije z głębi łona;
Aż nieświadoma miłość ośmielona,
Za skromność weźmie czyn swej świadomości.
Przyjdź, ciemna nocy! Przyjdź, mój dniu w ciemności!
To twój blask, o mój luby, jaśnieć będzie
Na skrzydłach nocy, jak pióro łabędzie
Na grzbiecie kruka. Wstąp, o, wstąp w te progi!
Daj mi Romea, a po jego zgonie
Rozsyp go w gwiazdki! A niebo zapłonie
Tak, że się cały świat w tobie zakocha
I czci odmówi słońcu. Ach, jam sobie
Kupiła piękny przybytek miłości,
A w posiadanie jego wejść nie mogę;
Nabytą jestem także, a nabywca
Jeszcze mię nie ma! Dzień ten mi nieznośny
Jak noc, co święto jakowe poprzedza,
Niecierpliwemu dziecku, które nowe
Dostało szaty, a nie może zaraz
W nie się przystroić. A! niania kochana.

RmYHzXppmNpXV
(Uzupełnij).
7 Źródło: William Szekspir, Romeo i Julia, tłum. Józef Paszkowski, Bydgoszcz 1991, s. 75–76.
1
Ćwiczenie 8

Przypomnij sobie zasady tworzenia recenzji i napisz swoją, zachęcającą do obejrzenia spektaklu Andrzeja Seweryna. Zwróć uwagę na ponadczasowość tekstów Szekspira.

R1AiTpnRt4Dmw
(Uzupełnij).